II. Abdülhamid’in denizlerdeki kolu: Hasan Hüsnü Paşa

Osmanlı'nın son dönemlerinde gerçekleştirdiği deniz ve kültür faaliyetleriyle bilinen Hasan Hüsnü Paşa, 1832 yılında liman kenti Çanakkale'nin Bozcaada ilçesinde dünyaya gelir. Babası Bozcaadalı Patrona Hüseyin Paşa da denizcidir. Rusların 1853 yılında yaptığı Sinop baskınında babası şehit olur. Sinop Baskını Rusya 'sıcak denizlere inme' politikası nedeniyle Osmanlı'ya saldırılarını sürdürüyordu. 1853-1856 yıllarındaki savaş esnasında gerçekleşen Sinop Baskını ile Türk donanmasına ait bütün donanmayı batırdı. İki bine yakın Türk denizcisi şehit oldu. İslam uygarlığında geliştirilen denizcilik faaliyetleri Modernleşen Osmanlı Denizciliği'nin her kademesinde görev alan Hasan Paşa'nın eğitim hayatına ve askerlik kariyerine bakalım. 1842 yılında girdiği Deniz Harp Okulu'ndan 1847 yılında mezun olur. 1849'da üstteğmen, 1853'te yüzbaşı, 1862'de binbaşı, 1864'de yarbay, 1867'de albay, 1871'de amiral, 1872'de koramiral, 1880'de büyükamiral olur. Denizcilik tarihinde Müslüman bilim insanlarının izleri Avrupa'da inşa edilen harp gemilerinin teslim alınması için 1868 yılında Fransa ve İngiltere'ye gönderilir. 1874 yılına gelindiğinde Paşa'nın tuğamiralliğe kadar yükseldiği görülür. 1877-1878 yılında gerçekleşen, Osmanlı tarihinin gördüğü en zor savaşlarından birisi olan 93 Harbi'nde Karadeniz Umum Filo Kumandanı olarak görev alır. Savaşta deniz cephesinde sorumlu kişi olur. 93 Harbi 1877-1878 yıllarında gerçekleşen Osmanlı-Rus Harbi, Türk tarihinin en acı savaşlarından biri olmuştur. Rumi takvime göre 1293 yılına denk geldiğinden Osmanlı tarihinde 93 Harbi olarak bilinir. Rusya'nın genişleme siyaseti ve Osmanlı'daki azınlık isyanları gibi nedenlerden dolayı çıkan savaşa, Osmanlı hazırlıksız yakalanmıştır. Hem Balkanlar'dan hem de Kafkaslardan saldırıya uğrayan Osmanlı, ağır bir yenilgi almıştır. Savaş sonrası imzalanan Ayastefanos Antlaşması ile Rusya'ya Batum, Artvin, Kars, Ardahan, Eleşkirt ve Doğubeyazıt verilmiştir. Aynı zamanda Bulgaristan Prensliği'nin kurulmuş, Romanya, Sırbistan ve Karadağ'a tam bağımsızlık verilmiştir. Osmanlı'nın kıtalar aşan merhameti Paşa dönemin yoğun gündeminden ötürü farklı görevler alır. Osmanlı'nın almak için çeyrek asır savaştığı Girit'teki Rum isyanları sırasında önemli görev üstlenir. Hasan Hüsnü Paşa ayrıca Zırhlı Donanma-yı Humayun Kumandanlığı ve Şura-yı Bahriye Reisliği yapar. Osmanlı Devleti'nin kuruluş tarihi doğru mu? Hüsnü Paşa, otuz iki yıllık denizcilik tecrübesinin ardından 1881 yılında Bahriye Nazırlığı görevine başlar. II. Abdülhamid döneminde en uzun nazırlık yapan kişi Hasan Hüsnü Paşa olur. Sultan'a olan sadakati ve denizcilikte olan tecrübesiyle dönemin önemli isimleri arasına girer. Osmanlı Devleti'nde yaklaşık yirmi üç yıl Bahriye Nazırlığı yaparak büyük hizmetler verir. Padişahın denetimi: Tebdil-i kıyafet II. Abdülhamid dönemi daha önce karşılaşılmamış pek çok başkaldırının yaşandığı bir zaman dilimidir. Dünyada yaşanan değişimler, Osmanlı'nın dört bir yanda bulunan topraklarında meydana gelen sıkıntılar ve Ruslarla yapılan savaşlar devleti iyice yıpratır. Böyle bir dönemde Hasan Hüsnü Paşa, devletin yaşadığı mali sıkıntılar nedeniyle donanmasını istediği gibi oluşturamadığı görülür. Padişah büyük donanma yerine hızlı ve daha az masrafa sahip bir donanma ister. Denge politikasının en stratejik hamlelerden biri olduğu bu dönemde Karadeniz, Kızıldeniz, Adalar ve Basra Körfezi'nde savunma odaklı bir deniz politikası izlenir. Kudüs'e açılan kapı: Akka İstanbul'un çeşitli semtlerinde cami, mescid, tekke, kütüphane, sıbyan mektebi ve çeşme gibi vakıf eserlerini inşa ve tamir ettirmiştir. Paşa'nın mezarı Eyüp Sultan'da ölmeden önce yaptırdığı türbesinde yer alır. Bu türbenin yanında mescit olarak kullanılan tekkesi ile kütüphanesi bulunur. Hasan Hüsnü Paşa Eyüp'te 1900 tarihli Kaptan Paşa Camii'ni ihya eder. Kadıköy'de bulunan Hasanpaşa Camii'ni yaptırır. Kadıköy'de Hasanpaşa olarak anılan semt, Hasan Hüsnü Paşa'dan dolayı bu şekilde zikredilir. Kutsal topraklarda yıkılan son Osmanlı: Ecyad Kalesi Kasımpaşa'da bulunan Yeldeğirmeni Camii, Trabzon Akkısa Camii, Refahiye Camii, Divtidar Keklik Mehmet Efendi Camii, Yusuf Agah Efendi Camii Hasan Hüsnü Paşa'nın ihya ettiği eserleri arasında gösterilir. Kültürel faaliyetlere önem veren Paşa, Ceride-i Bahriyye, Fünun-u Bahriyye ve Salnâme-i Bahriyye adında dergilerin çıkarılmasını da sağlayan isimdir. Kanuni'nin büyük yürüyüşü: Estergon Paşa'nın sadaka-i cariye olarak yaptırdığı eserler arasında çeşmeler de bulunur. Kartal - Yakacık'ta ve Kadıköy Hasanpaşa Mahallesi'nde çeşme yaptırır. Yine Kadıköy Hasanpaşa Mahallesi'nde bir ilköğretim okulu yaptırır. Sadaka-i cariye nedir? Sürekli sevaba vesile olan hayır-hasenat anlamına gelir. Kişi ölse de hayattayken yaptığı bu işlerden dolayı sevap kazanmaya devam eder. Sadaka-i cariyelere örnek olarak; cami, çeşme, ağaç, su kuyusu gösterilebilir. Allah rızâsı için hizmet veren eserlerdir. Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurur: 'İnsan ölünce, şu üç ameli dışında bütün amellerinin sevâbı kesilir: Sadaka-i câriye, kendisinden istifâde edilen ilim, arkasından duâ eden hayırlı evlât.' Beşiktaş'ta bulunan Deniz Müzesi, II. Abdülhamid'in emriyle, Hasan Hüsnü Paşa tarafından kurulur. Deniz Müzesi'nde neler var? Giriş ücretli mi? İstanbul Beşiktaş'ta yer alan müzede saltanat kayıkları, bahriyeli kıyafetleri, el yazmaları, gemi modelleri, sancaklar, haritalar ve portolanlar, tablolar, tuğralar ve armalar, kadırgalar, seyir aletleri, gemi baş figürleri ile silahlar bulunur. Müze Giriş Ücretleri: Yetişkin Giriş Ücreti: 25 TL Öğrenci Giriş Ücreti: Ücretsiz 127 yıllık kriz: Tayvan 1889 yılında II. Abdülhamid, Japonya Prensi Komatsu'nun bir savaş gemisiyle İstanbul'u ziyaret etmesinin ve kendisine hediyeler sunmasının ardından Japonya'ya heyet göndererek, karşı ziyaret yapılmasını emreder. Bahriye Nazırı Hasan Hüsnü Paşa damadı Osman Paşa'yı gemiye kaptan olarak atar. Ertuğrul Fırkateyni 15 Eylül 1890'da Kuşimoto açıklarında tayfuna yakalanır. 16 Eylül 1890'da kayalara çarparak batar. Kazadan sadece 69 denizci kurtulur, 550'nin üzerinde Osmanlı leventi ise hayatını kaybeder. Osmanlı kalelerinin reisi: Dizdar Hasan Hüsnü Paşa, hayatını adadığı denizciliğin yanı sıra yaptığı kültürel faaliyetlerle geniş bir vizyon sahibi olduğunu gösterir. II. Abdülhamid döneminde yirmi üç yıl görevde kalarak sadakatini izhar eden Paşa, sadaka-i cariye olarak yaptırdığı eserleriyle de günümüzde hala rahmetle anılıyor. Osmanlı'ya başkaldıran ilk örgüt: Filik-i Eterya

II. Abdülhamid’in denizlerdeki kolu: Hasan Hüsnü Paşa

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER

Uygur Türklerine uygulanan Barın Katliamı nasıl gerçekleşti?

Sakine Bacı’nın Namaz Tarifi

İlk Bilgisayarın Doğuşu: Antikythera Mekanizması Nasıl Çalışıyordu?

Hz. Peygamber’in Medine’ye Yerleşmesinden Sonra Yahudilerin Tavırları

FİKRİYAT GÜNDEM

Savaş ne zaman biter?

İlber Ortaylı için Galatasaray Üniversitesi'nde Tören

Filistin'de kadın ve çocuk olmak

Velayetten monarşiye

İran'ın boşluğunu kim dolduracak?

Orta Doğu Uzmanı Zahide Tuba Kor anlattı: İsrail'in İran'a saldırısının hedefleri ne? İslam dünyası nasıl etkilenecek?

Ramazan ayında Doğu Türkistan'da neler oluyor?

Kehanetin peşinde ya da küresel 28 Şubat süreci