Arama

Fuat Sezgin'in Fikriyat'taki tüm yazıları

İmza attığı çalışmalarla ezberleri bozarak, dünyada çığır açan bir isimdi Prof. Dr. Fuat Sezgin. İslam Bilim Tarihine yaptığı katkılarla adını tarihe altın harflerle yazdırdı. Bilim tarihini yeniden yazan Fuat Sezgin'in doğum yıl dönümünde, Fikriyat'taki tüm yazılarını sizler için derledik.

  • 1
  • 18
Dünyanın döndüğünü Galileo'dan önce Es-Siczî keşfetti
Dünyanın döndüğünü Galileo'dan önce Es-Siczî keşfetti

Gözlem aletlerinin ve yeni yöntemlerin gelişiminde Arap-İslam astronomların öncellerine kıyasla kaydettikleri büyük ilerlemeler hakkında, Arap-İslam astronomisine yönelik modern bilimsel araştırmaların gerçekten de erken sayılabilecek bir aşamasında, bilim adamı C. A. Nallino'nun edindiği genel izlenimden şunu duyuyoruz:

"Araplar hem trigonometrik formüllerin kullanımında hem de aletlerin sayısı, kalitesi bakımından ve gözlem teknikleri sayesinde öncelleri Yunanları övgüye değer bir biçimde aşabildiler. Gözlemlerin hem sayısı hem de kesinliğinde İslam ve Yunan astronomisi arasında çok dikkat çekici bir farklılık kendini göstermektedir."

Fuat Sezgin'e ait yazıyı okumak için tıklayın…

  • 2
  • 18
İstanbul Rasathanesi
İstanbul Rasathanesi

Merâga Rasathanesi'nin kuruluşundan yaklaşık 300 yıl sonra, Avrupa'da astronomi biliminin beş yüz yıllık bir resepsiyon ve özümseme evresinin ardından yaratıcılık aşamasına eriştiği bir zamanda, İstanbul'da 983/1575-1576 yılları civarında bir rasathane kurulmasına karar verilmişti. Bu rasathanenin inşası çok büyük bir ihtimalle 988/1580 yılından önce tamamlanmıştı. Osmanlı Sultanı III. Murad'a bir rasathane kurma fikrini, Kahire'den İstanbul'a göçen bilgin Takiyyeddîn Muhammed b. Ma'rûf er-Rassâd vermişti. Birçok değişik bilim alanıyla da uğraşmış olan bu astronom, eskimiş astronomik çizelgelerin verilerini yeni gözlemler yardımıyla güncellemeyi amaçlamış ve büyük ebatlı yeni aletlerden daha iyi gözlem sonuçları almayı umuyordu. Bu yüksek hedefi o, er-Rasad el-Cedîd «yeni astronomik gözlem» olarak tanımlamıştı.

Fuat Sezgin'e ait yazıyı okumak için tıklayın…

  • 3
  • 18
İstanbul Rasathanesi'nin aletleri
İstanbul Rasathanesi'nin aletleri

İstanbul Rasathanesi'nin aletleri hakkındaki kitapta Halkalı Küre (zât el-halak), ilk sırada bulunmaktadır. Diğer sıralarda ise Güneş'in ve gezegenlerin enlem çizgisine varış yüksekliklerini bulmak için meridyen yönüne doğru bir duvar kadranı, yıldızların yüksekliklerini ve azimutlarını belirlemeye yarayan düzenek, çift bacaklı alet yer alır.

Fuat Sezgin'e ait yazıyı okumak için tıklayın…

  • 4
  • 18
İstanbul Rasathanesi'nin aletleri
İstanbul Rasathanesi'nin aletleri

İstanbul Rasathanesi'nin aletleri hakkındaki kitapta bahsettiği diğer aletler ise ahşap kadran, paralaks cetveli, kirişli alet, yıldızlar arasındaki mesafeyi ölçmeye yarayan alettir.

Fuat Sezgin'e ait yazıyı okumak için tıklayın…

  • 5
  • 18
Astronomiye İslâm dünyasının katkısı
Astronomiye İslâm dünyasının katkısı

Dünyanın kendi ekseninde döndüğüne inanan, Arap-İslam astronomlarından birisi de Ebû Sa'îd Ahmed b. Muhammed es-Siczî'dir. El-Bîrûnî'nin verdiği bilgiye göre, es Siczî ayrıca, dünyanın döndüğü prensibine dayanarak kayık biçiminde bir usturlap (el-Usturlâb ez-Zevrakî) yapmıştır. Bizzat es-Siczî'nin bir planetaryum inşa edip etmediği bilinmemektedir.

Fuat Sezgin'e ait yazıyı okumak için tıklayın…

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN