Arama

Mehmet Akif'in ideal nesli; Asım kime denir?

İslam ve vatan aşığı, İstiklal Marşı'nın güftekarı, "vatan şairi" Mehmet Akif Ersoy'un bütün hayatı mücadelelerle geçti. Milli Mütareke döneminde kurtuluş hareketlerine destek veren Mehmet Akif, milli şiirimizin dizelerine de imzasını attı. Kaleme aldığı Safahat'ta ülkeyi kurtaracak, ileriye götürecek gençliği idealize etti. Süleyman Nazif, bu Asım manzumesi için 'bir şiir mucizesi' olarak bahseder. Peki, Asım'ın nesli nedir? Mehmet Akif, Asım'ı yazarken kimden ilham aldı? Asım'ın neslinin özellikleri neler?

  • 1
  • 10
Asım nedir?
Asım nedir?

Ahmet Vefik Paşa'nın Lehçe'-i Osmanî'sinde Asım'ı "günahtan pak, ismetli, asimsiz" olarak açıklar. James W. Redhouse, Müntehabat-ı Lügat-ı Osmaniye'sinde "kendini günahtan men edip pâk ve ismetli tutar olan" şeklinde geçer. Doktor Hüseyin Remzi, Lügat-ı Remzî adlı sözlüğünde "kendini günahtan men edip pâk ve ismetlu tutar olan" olarak açıklıyor. Salahi Bey ise Kamus-ı Osmanî'sinde "ismet ile muttasıf, günahtan arı olan" şeklinde tarif ediyor. Ferit Devellioğlu ise "yasak, yanına yaklaşılmayan, günahtan, haramdan çekinilen, iffetli." şeklinde açıklar.

Bu tanımların ortak yanı ise asımın "kendini günahtan uzak tutan" anlamında olduğudur.

  • 2
  • 10
Mehmet Akif'in ideal nesli; Asım
Mehmet Akif'in ideal nesli; Asım

Asım denildiğinde aklımıza ilk gelenlerden biri de Mehmet Akif'in Asım şiir kitabıdır. Şiirde, ülkeyi kurtaracak, ileriye götürecek gençlik sembolü olarak bilgili, madden ve manen kuvvetli, ahlaklı ve erdemli bir genç olan Âsım ve nesli konu ediliyor. O dönemde pozitivizmin etkisiyle sadece maddesine yönelen gençlik projeleri rağbet görürken, Mehmet Akif bu eserinde bütünü gözeten modelini Âsım karakteri etrafında çizdi.

Görmedim ben bu kadar dörtbaşı ma'mûr insan.

Ne büyük hilkat o Âsım, ne muazzam heykel!

Onu, bir şi'r-i hamâset gibi, ilhâm-ı ezel,

Sana sunduysa, açıp rûhunu teşrîhe çalış...

  • 3
  • 10
Vatanın imdadına yetişen gençlik
Vatanın imdadına yetişen gençlik

Köse İmam'ın tahsilini yarıda kesip Çanakkale cephesine koşan oğlu Asım, bu edebî eserin kahramanı olarak büyük feragat ve fedakârlıkla vatanın imdadına yetişen öğrenci gençliği temsil eder. Ki onlar Çanakkale'yi Çanakkale yapan belli başlı unsurlardır. Çoğu da şehit olur; liseler yüksekokullar birkaç yıl mezun veremez. Âsım, Çanakkale gazilerindendir. Onun Âsım nesli kavramı, günümüze kadar yetişen nesillere imanlı ve ahlaklı müspet örnek olarak ideal aşılamakta ciddi bir tesir uyandırır.

Âsım'ın nesli... diyordum ya... nesilmiş gerçek:

İşte çiğnetmedi nâmûsunu, çiğnetmeyecek.

Şühedâ gövdesi, bir baksana, dağlar, taşlar...

O, rükû olmasa, dünyada eğilmez başlar,

Yaralanmış tertemiz alnından, uzanmış yatıyor,

Bir hilâl uğruna, ya Rab, ne güneşler batıyor!

  • 4
  • 10
Kur'an-ı Kerim'de "Asım" nasıl geçer?
Kur'an-ı Kerim'de Asım nasıl geçer?

"Kur'an şairi" olarak da anılan Mehmet Akif, bir başka anlamı "manî ve hâfız" olan bir diğeri ise Medine'nin adlarından biri olan Âsım'ı bütün bu anlamları doğrulayan bir karakter ile çizmiştir.

Âsım, Kur'an-ı Kerim'de geçen kelimelerden biridir aynı zamanda. Kur'an'da korumak kelimesinin ism-i faili, etkenidir. Yani koruyucu anlamına gelir. Asımın yer aldığı bazı ayetler ise şöyle:

"Kötülük yapanlara gelince, kötülüğün cezası misli iledir. Onları zillet kaplayacaktır. Onları Allah'tan kurtaracak hiç kimse yoktur. Onların yüzleri sanki karanlık geceden bir parçaya bürünmüştür. İşte onlar da ateş ehlidir. Onlar orada hep kalacaklardır."(Yunus 27)

"Gemi onları, dağlar gibi dalgalar arasında götürmeye başladı. Nûh, uzak duran oğluna, "Haydi yavrum gel, sen de bizimle birlikte gemiye bin, kâfirlerle beraber olma!" diye seslendi. Oğlu, "Beni sudan koruyacak bir dağa sığınacağım" diye cevap verdi. Nûh dedi ki: "Bugün Allah'ın hükmünden ancak O'nun esirgedikleri kurtulacaktır" derken aralarına dalga giriverdi, böylece o da boğulanlardan oldu." (Hûd 42-43)

"(Âsımîn) Ey kavmim! Gerçekten sizin için, o bağrışıp çağrışma gününden, arkanıza dönüp kaçmaya çalışacağınız günden korkuyorum. (O gün) sizi, Allah'(ın azabın) dan kurtaracak kimse yoktur. Allah, kimi saptırırsa artık onu doğru yola iletecek de yoktur."( Mü'min 32-33)

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN