Namaz içinde okunacak dualar
Salat, içerdiği zikir, tesbih, kıyam, rüku ve secde gibi eylemlerle kapsamlı bir kulluk ifadesidir. Müminin miracı ve amellerin Allah'a en sevimli olanı olarak kabul edilen namaz, insana sürekli Allah'ı hatırlatarak kalplere sorumluluk duygusu aşılar. Aynı zamanda kişi ile günah ve kötülükler arasında bir perde görevi görerek hem maddi hem de manevi temizliğin bir aracıdır. Namazın içinde ve sonrasında okunacak çeşitli dualar da bu ibadetin manevi derinliğini artırır. İşte, namaz içinde okunacak dualar...
Peygamber Efendimiz (s.a.s.), namaza başlayınca "sübhâneke" duasını okumuştur.
Okunuşu:
"Sübhanekellâhümme ve bi hamdik ve tebâra-kesmük. Ve te'alâ ceddük. (ve celle senâük - bu kısım; cenaze namazında okunur). Ve lâ ilâhe ğayrük."
Anlamı:
"Allah'ım! Sen eksik sıfatlardan pak ve uzaksın. Seni daima böyle tenzih eder ve överim. Senin adın mübarektir. Varlığın her şeyden üstündür, şanın yücedir. Senden başka tanrı yoktur." (Ebû Davud, Salât, 122; Tirmizi, Salât, 179)
"Ve celle senâük" cümlesi cenaze namazında okunur.
"Sübhâneke" duasından sonra euzü ve besmele çekilir, "Fâtiha" sûresi, farz namazların ilk iki rekatında, sünnet ve vacip namazların tamamında Fâtiha sûresinden sonra bir sûre veya uzunca bir ayet veya üç kısa ayet okunur.
◾ Rükû, kıyamda kırâatı bitirdikten sonra, baş ile arka düz olacak şekilde eğilmektir. Bu esnada kadınlar, parmaklarını diz kapakları üzerine kor. Erkekler ise, parmaklarıyla kavrayarak diz kapakları üzerine kor.
◾ Secde ise, rükûdan doğrulduktan sonra alnını, burnunu, iki ayağının parmak uçlarını, iki eli ile iki dizini yani toplam yedi azasını yere koymaktır. Secdede gözler burnun iki yanına bakar. Eller yüzün hemen iki yanında, parmaklar kapalı ve kıbleye doğru tutulur.
◾ Resulullah (AV) buyurdular ki:
"Sizden biri rükû edince üç kere;
"Sübhâne rabbiye'l-azîm 'Büyük Rabbim (her türlü kusurdan) münezzehtir' desin. Bu, en az miktardır. Secde yapınca da üç kere;
'Sübhâne Rabbiye'l-a'lâ (ulu Rabbim (her çeşit kusurdan) münezzehtir' desin. Bu da en az miktardır."
(Ebû Dâvud, Salât, 154; Tirmizî, Salât, 194)
◾ Bu itibarla kıyamdan "Allâhü ekber" deyip rükûa gidilince üç defa "Sübhâne Rabbiye'l-'azîm" denir; doğrulurken "semi'allâhü limen hamideh (her tür övgü kendisine ait olan Allah işitti)" ve "Rabbenâ leke'l-hamd (ey Rabbimiz! Her türlü övgü sana mahsustur) der. "Allâhü ekber" denir ve secdeye gidilir. Secdede üç defa "Sübhâne Rabbiye'la'lâ" denir. Sonra "Allâhü ekber" cümlesi ile secdeden kalkılır, tekrar tekbir ile ikinci secdeye gidilir ve yine üç defa "Sübhâne Rabbiye'l-a'lâ" denir. Sonra "Allâhü ekber" cümlesi ile ayağa kalkılır, besmele çekilir, Fâtiha sûresi ve bir sûre veya ayet okunur, rükû ve secdeler aynı şekilde yapılır ve oturulur. Farz, vacip ve sünnet bütün namazların ilk ve son oturuşunda "tahıyyât" diye anılan dua okunur.
Et-Tahıyyât Duası
Okunuşu:
"Ettehıyyâtü lillâhi ve's-salevâtü ve'ttayyibâtü esselâmü 'aleyke eyyühennebiyyü ve rahmetüllâhi ve berakâtühû esselâmü 'aleynâ ve 'alâ 'ıbâdi'l-lâhi's-sâlihîn. Eşhedü en lâ ilâhe illallâhü ve eşhedü enne Muhammeden 'abdühû ve rasûlüh."
Anlamı:
"Her türlü kavlî, bedenî ve mâlî ibâdetler Allâh'a mahsustur. Ey Peygamber, selâm ve Allah'ın rahmetiyle bereketleri senin üzerine olsun ve selâm bizlere ve Allâh'ın sâlih kullarına olsun. Ben şehâdet ederim (yakînen bilirim) ki, Allâh'tan başka hiçbir ilâh yoktur. Ve şehâdet ederim ki Hazret-i Muhammed Allah'ın kulu ve Resûlüdür."
(Ebû Davud, Salât, 182. I, 591)
◾ Üç ve dört rekatlı farzlar ile müekket sünnetlerde "tahiyyat" duası okunduktan sonra kıyama kalkılır, üç rekatlı namazlarda üçüncü rekatın sonunda dört rekatlı namazlarda dördüncü rekatın sonunda oturulur, "tahıyyat" duası okunur, peşinden "salli ve barik duaları" okunur.
