Kur’an İlimleri ve Kavramları Sözlüğü: A’dan Z’ye Terimler ve Diyanet Açıklamaları

Yayınlanma Tarihi: 19.01.2026 12:50 Güncelleme Tarihi: 19.01.2026 12:55

Kur'an-ı Kerim ile hemhal olurken karşılaştığımız teknik terimleri öğrenmeye ne dersiniz? 'Hatim' ve 'Mukabele' arasındaki farktan, 'Kıraat'ın inceliklerine; 'Muhkem' ve 'Müteşâbih' ayetlerin sırrından, 'Tilavet Secdesi'nin uygulanışına kadar Kur'an iklimine ait tüm kavramları sizler için hazırladık. Diyanet İşleri Başkanlığı kaynaklarına dayalı, güvenilir ve detaylı Kur'an Sözlüğü sizlerle...

31/32

Secde ayetleri

🔹Secde ayetleri: Kur'ân-ı Kerimde geçen secde ayetleri, 14 tanedir:

➡ A'râf suresinin 206;

"Rabbinin katında bulunanlar bile O'na kulluk etmek hususunda kibre kapılmazlar, O'nu tesbih ederler ve yalnız O'na secde ederler."

➡ Ra'd suresinin 15,

"Göklerde ve yerde bulunanlar ve bunların gölgeleri sabah akşam, isteseler de istemeseler de Allah'a secde ederler."

➡ Nahl suresinin 49,

"Göklerdekiler, yerdeki canlılar ve melekler büyüklük taslamadan Allah'a secde ederler."

➡ İsra suresinin 107,

"De ki: "Siz ona inanın veya inanmayın, şu bir gerçektir ki, bundan önce kendilerine ilim verilen kimselere (Hakk'ın kelâmı) okununca derhal yüzüstü secdeye kapanırlar."

➡ Meryem suresinin 58,

"İşte bunlar, Allah'ın kendilerine lütuflarda bulunduğu, Âdem'in soyundan gelen peygamberler; Nûh ile birlikte (gemide) taşıdıklarımız, İbrâhim ve İsrâil'in (Ya'kūb) soyundan gelenler ve doğruya ulaştırdığımız ve seçkin kıldığımız kimselerden olup, kendilerine Rahmân'ın âyetleri okunduğunda ağlayarak ve secde ederek yere kapanırlar."

➡ Hac suresinin 18,

"Görmez misin göklerde ve yeryüzünde bulunanlar; güneş, ay, yıldızlar, dağlar, ağaçlar, hayvanlar ve insanların birçoğu hep O'na secde etmektedir! Niceleri de azabı hak etmiştir. Allah'ın hakir kıldığı kimseyi onurlandırabilecek birisi yoktur. Kuşkusuz Allah dilediğini yapar."

➡ Sâd suresinin 24,

"Dâvûd şöyle dedi: "Senin koyununu kendi koyunlarına katmak istemekle doğrusu sana karşı haksızlık etmiştir. Zaten aralarında ortaklık ilişkileri bulunanların çoğu birbirine haksızlık ederler; yalnız iman edip dünya ve âhiret için yararlı işler yapmakta olanlar böyle değildir; ama onlar da o kadar az ki!" Dâvûd (böyle bir temsil ile) kendisini sınadığımızı anladı. Bunun üzerine rabbinden kendisini bağışlamasını dileyerek secdeye kapandı ve bütünüyle O'na yöneldi."

➡ Furkan suresinin 60

"Onlara, "Rahmân'a secde edin" denildiğinde, "Rahmân da neymiş! Biz, senin istediğin şeye secde eder miyiz?" derler ve bu istek onları haktan daha da uzaklaştırır."

➡ Neml suresinin 25,

"(Şeytan bunu) göklerde ve yerde gizli olanı açığa çıkaran, gizlediğinizi ve açıkladığınızı bilen Allah'a secde etmesinler, diye yapmış."

➡ Secde suresinin 15,

"Âyetlerimize yürekten inananlar ancak o kimselerdir ki, bunlarla kendilerine öğüt verildiğinde büyüklük taslamadan secdeye kapanırlar ve rablerini hamd ile tesbih ederler."

➡ Fussılet suresinin 37,

"Gece ve gündüz, güneş ve ay O'nun işaretlerindendir. Eğer gerçekten Allah'a tapıyorsanız güneşe de aya da secde etmeyin, onları yaratan Allah'a secde edin."

➡ Necm suresinin 62,

"Haydi artık Allah için secdeye kapanıp kulluk ediniz."

➡ İnşikâk suresinin 21,

"Kendilerine Kur'an okunduğu zaman saygıyla yere kapanmıyorlar."

➡ Alak suresinin 19'uncu ayeti,

"Sakın onun isteğine uyma! Secdeye kapan ve Allah'a yakınlaş."

32/32

Suhuf

Suhuf

➡ "Sahîfe" kelimesinin çoğul olup "sayfalar" anlamına gelen "suhuf", Peygamberlerden bazılarına verilen küçük kitapçıklara, risalelere denir. Kur'ân'da Hz. İbrahim ve Hz. Musa'ya sayfalar verildiği bildirilmektedir (Necm, 53/36-37; A'lâ, 87/14, 19).

➡ Ebû Zer'den yapılan bir rivayete göre; Hz. Adem'e, on, Hz. Şit'e elli, Hz. İdris'e otuz ve Hz. İbrahim'e on olmak üzere peygamberlere toplam yüz sayfa verilmiştir (Süyûtî, ed-Dürrü'l-Mensûr, VIII, 489) (İ.K.)