Ekrem Demirli'nin metafizik yazıları: İbadet Özgürlüktür
İslam'ın temel kaideleri olan ibadetler Müslümanların yaşamlarını etkilediği gibi kişinin Rabbine ile kurduğu bağı da güçlendiren eylemlerdir. "İbadet aslında insan zihninin yetkinleşmesi, insan aklının kemale ermesiyle ilgili emirler bütünüdür ya da birtakım kurallar manzumesidir" cümlesi ile ibadet kavramına metafizik açıdan yaklaşan Ekrem Demirli'nin İbadet Özgürlüktür başlıklı eserinden önemli noktaların altını çizdik.
Önceki Resimler için Tıklayınız
💠
İbadet etmemiz Allah ve yaratma ilişkisi hakkındaki bilgimizden kaynaklanır. Allah bizi ve bizim için alemi sürekli yaratırken biz de O'nun fiiline 'şahit' olarak karşılık veririz: bu durumda ibadet sürekli olan yaratılışı idrak ve onu karşılamaktır. İnsan daha önce olmuş bir şeyin şükrünü yapmıyor; bütün evren bizim için şimdi yeniden yaratılmış olunca, gördüğümüze-bildiğimize şükretmek lazımdır. Buna ibadet denilir. Binaenaleyh ibadet yaratmanın sürekliliğine şahitliktir.
Ekrem Demirli
💠
Müslümanlar dikkatlerini her an yaratan ve var eden Allah'a verirken bilhassa sufiler yaratılışı günlük hayata daha çok taşımışlardır. Onlar için Allah'ın yaratmasından söz etmek, kendi hayatlarındaki bir fiili yaratmaktır. Allah benim rızkımı yaratır; ben o rızkı almaya giderken rızkımı yaratanın Allah olduğuna şahitlik ederim. Rızkım o esnada yaratıldı ve "taze rızık" yemenin şükrüyle ibadet ederim, "şahidim buna" derim.
Ekrem Demirli
💠
Bir yandan Tanrı'da güç ve kuvvetin toplanması tevhidin talebi olacakken öte yandan ibadetlerde insanın özne şeklinde yer alması zihnimizi açmaza düşürür. Çünkü biz ibadet yaparken özneyiz, öznenin ise güç ve kuvveti olmalıdır. Bu durumda ibadetleri yapmak, insanı özne olduğu bir faaliyet alanına taşıyacaktır. Halbuki ibadetlerdeki "yapmak" veya "terk" emri bir yanılsamadır. İbadetler insanın hali hazırda yaptığını düşündüğü işlerden ve öznelikten soyutlanarak varlıkta geri çekilmesini ve edilgenliği idrak etmesini ona talim eder. O zaman ibadetleri bir eylem şeklinde değil edilgenlik, hareket olarak değil durağanlık gibi düşününce İmam Cafer'in sözüne yaklaşabiliriz. "Amel bir şey 'yapmamaktır."
Ekrem Demirli
💠
Namaz Kâbe'ye yönelerek kılınır. Her yerde hazır olan Allah'a ibadet etmek için belli bir mekâna yönelmek bir paradokstur. Her nereye dönerseniz, Allah'ın veçhi orada (Bakara, 1185) ise O'na ibadet için niçin bir mekâna yöneliriz ki? Bir mekâna dönmek insan olmanın bir zorunluluğudur. Biz mekânlı bir varlığız ve mekânı taksim ederek değerleri tanımlarız.
Ekrem Demirli
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
