Yarım kalan hayatların yarım bırakılmış eserleri
Raflarda gördüğümüz, yarım kalmış hayatların yarım bırakılmış eserleri, okurlara diğerlerinden daha acı gülümser. Onlardan birini okumaya başladığımızda, hayallerde başlanmış bir yolculuğa ömrün vefa etmediği acısı, bizi de etkisi altına alır. Ölümün acı gerçeğine, yarım kalmışlığa, yarım bırakılmışlığa okur gözünden ziyade insani yanımızla bakmaya başladığımız, yarım kalmış romanları sizler için derledik.
Edebiyatımızın en önemli isimlerinden Oğuz Atay'ın hayatını kaybettiği sırada üzerinde çalıştığı bir roman bulunuyor. Eylembilim isimli bu yarım kalmış çalışmanın yayımlanma hikayesi de son derece ilginç.
Eylembilim'in tamamlanan kısımları, ilk olarak yazarın kendi günlüğü olan "Günlük" kitabından yayımlanıyor. Ancak daha sonra, romanın kayda değer bir bölümü isimsiz birisi tarafından Atay'ın ailesine gönderiliyor. Romana neredeyse seksen sayfalık bir bölüm daha eklenince, Eylembilim günümüzde de bulabileceğiniz haliyle, kendi içinde bir kitap olarak yayımlanıyor.
Canistan, daha önceden Aylak Adam ve Anayurt Oteli kitaplarını yayımlayan yazarın üçüncü ve son romanıdır.
Tamamlanmamış bir roman olmanın haricinde, Canistan'ın yazarın eserleri içindeki istisnai bir durumu da var. İstanbul'da geçen Aylak Adam ve Manisa'da geçen Anayurt Oteli'nden sonra, köy hayatını bütün çıplaklığıyla gösteren Canistan, Yusuf Atılgan'ın genel olarak tercih ettiği mekanların da oldukça dışında bir örnek olarak dikkat çekiyor.
Canistan, yazarın ölümünden çok sonra, ilk kez 2000 yılında yayımlandı. Romanın coğrafyası yine Manisa; ama bu kez dönem farklı. Anadolu'nun işgal edildiği, direniş çetelerinin kurulduğu yıllar, anasını bırakıp köylere, çiftliklere çalışmaya giden çalışkan, iş bilir köylü çocuğu Selim… Okuyunca göreceksiniz; üç bölümden oluşan bu kısa anlatı hiç de yarım kalmış değil. Son derece güçlü bir dil ve sağlam gözlemlerle dolu, tam bir "usta" eseri…
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın ilk romanı Mahur Beste, aynı zamanda yazarın en kısa romanı olma özelliğini de taşır. Behçet Bey isimli tuhaf, çekingen, içine kapalı bir karaktere yoğunlaşarak başlayan eser, daha sonra Behçet Bey'in hayatına giren farklı insanların hayatlarından parçalar aktarır ve gerçek anlamda bir finale ulaşmadan sona erer. Öyle ki, eserin sonunda Ahmet Hamdi Tanpınar'ın, Behçet Bey'e hikayesini neden tamamlamayacağını açıkladığı bir mektup yer alır.
Behçet Bey'in ailesinin hikayesi ve bu karakterin hayatı hakkında çeşitli detaylar, Tanpınar'ın sonraki iki romanı Huzur ve Sahnenin Dışındakiler'de de ele alınıyor.
İlk romanı Mahur Beste de yarımdı, son romanı da yarım kalmıştı. Tanpınar yıllarca üzerinde çalıştığı "eserim" diyeceği bu romanın peşindeydi. Günlüklerinde."Roman bugünkü şekliyle hiç fena değil. Eğer pazarlık etmez, parasızlığa teslim olmazsam gelecek sene mühim bir eserim olur" demişti.
Aydaki Kadın tam anlamıyla bir Tanpınar romanı. Eser kahramanının nice tanıdıklarının bin bir hatırasıyla mekanı doldurduğu İstanbul'un, özellikle Boğaz'ın ve denizin romanı olduğu kadar, bir türlü dile getiremediği için, içte genişleyen, kıvranan ve zehirleyici bir güce dönüşen aşkın romanıdır. "Ben çocukluğumla evlendim. Bu evde doğmuştum. Orada ölmek için evlendim" diyen Leylâ Boğaziçi'dir. Yazar eserini ayrıca siyasî bir roman olarak tasarlamıştır. Türkiye'nin demokrasi tecrübelerinin iflası, insanların İflasıyla birleşir.
Bir bakıma hem Huzur hem de Saatleri Ayarlama Enstitüsü ile birleşen noktaları çoktur. Her romanına kendisini koymuş olan Tanpınar bu romanda da vardır. Aydaki Kadın" ı günlükleriyle birlikte okuyunca, Tanpınar'ın hayalleri ve günlük gerçekler arasında parçalanışı, Selim'in yaşadıklarında da takip edilebilir.
Tolkien'in en önemli çalışması olarak kabul edilen Silmarillion, onun yarattığı dünyanın özüdür. Kökleri Hobbit'ten önceye uzanır ve Yüzüklerin Efendisi'nde şekillenmeye başlayan bir dünyanın yaratılış öyküsünü barındırarak, tüm Tolkien eserlerinin üzerine yerleşebileceği bir yapı oluşturur. Yaşamı boyunca üzerinde çalışmayı terk edemediği ve giderek büyüyüp gelişen bu eser ancak ölümünden dört yıl sonra oğlu tarafından yayımlanabildi. Elflerin en beceriklisi olan Feanorun yarattığı üç Silmaril'in çalınmasıyla birlikte kadim dünyanın en kederli olayları gelişmeye başlar. Silmarillion, elflerin tanrılara isyan ederek Orta Dünya'ya sürülmelerini; orada insanlar ve Cücelerle birleşerek tanrıların en kötüsüne, Morgoth'a karşı verdiği umutsuz savaşı anlatır.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
