Edebiyatta bir çığır: Bilinç akışı
Psikoloji bilimindeki psikanaliz yönteminden edebiyata bir anlatım tekniği olarak geçen bilinç akışı, roman ve hikayelerde okur ile kahramanı birbirine bir adım daha yaklaştırarak aralarındaki samimiyeti arttırmıştır. Artık okur, kahramanın aklından geçenleri, hırslarını ve arzularını bilmekte; onun ne şekilde hareket edebileceğini kestirmektedir.
Önceki Resimler için Tıklayınız
◾ Bilinç akışı, anlatıcı bir teknik olarak gelişmiştir. Bu tekniğe uygun yazılan eserlerde dikkat çeken nokta karakterlerin sürekli bir düşünme süreci içinde olmalarıdır.
◾ Olay, duygu ve düşünceler kahramanın bakış açısıyla anlatılır. Anlatıcının karşısında kimse yoktur. Zaman sıçramaları, hayaller, rüyalar ve çağrışımlar ile metin ilerler.
BİLİNÇ AKIŞI TEKNİĞİ ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
➡ Düşünceler, seri bir şekilde, belirli bir sıralama olmaksızın aktarılır.
➡ Düşünceler aktarılırken imla ve dil bilgisi kurallarına dikkat edilmez.
➡ İfadeler uzun, karışık ve devrik biçimdedir.
➡ Soyut anlatım hakimdir.
BİLİNÇ AKIŞI TEKNİĞİNİ KULLANAN BAZI YAZARLAR VE ROMANLARI
➡ James Joyce - Ulysses
➡ Virginia Woolf - Deniz Feneri, Dalgalar ve Mrs. Dalloway
➡ Oğuz Atay - Tutunamayanlar ve Tehlikeli Oyunlar
➡ William Faulkner - Ses ve Öfke, Döşeğimde Ölürken
➡ Orhan Pamuk - Sessiz Ev
➡ Yusuf Atılgan - Anayurt Oteli ve Aylak Adam
➡ Recaizade Mahmut Ekrem - Araba Sevdası
➡ Leyla Erbil - Cüce
➡ Dostoyevski - Yer Altından Notlar
BİLİNÇ AKIŞI TEKNİĞİNİ YANSITAN ÖRNEKLER:
"Canım Selim; hep oynayabilseydik bu oyunları. Biraz olsun dinleseydin arada. Durmak bilmeyen kafanı rahat bırakıp kuvvet toplasaydın biraz. Kim dayanabilmiş ki sürekli? Bu sayfalarda yaşadığını görüp, öldüğüne nasıl katlanabileceğim? Bu acıya dayanmak için bir yol göster bana."
Tutunamayanlar - Oğuz Atay