El sıkışmak neyin ifadesidir?

Günlük hayatta her gün birden çok kez yaptığımız 'el sıkışma' eylemini neden yaptığınızı hiç sorguladınız mı? El sıkışma eylemi evrensel anlamda en yaygın şekilde kullanılan selamlaşma şeklidir. Gündelik hayatta çoğu zaman birden fazla kez bu eylemi tekrarlarız. Bu, kişiler arası iletişimde neredeyse olmazsa olmazdır. Ancak el sıkışmanın verdiği çeşitli mesajları ve kökenine dair bilgiler hakkında çok az fikir sahibiyiz. Bu yazının yola çıkış öyküsünde el sıkışmanın neden bu kadar önemli olduğu konusu meraklıları için temel alınmıştır. El sıkışmanın yoğun şekilde yaşamın bir parçası olması, bu jestin ifade ettiği anlamların da merak edilmesine sebep olur. Sosyal ve hatta bilimsel araştırmalara konu olan 'el sıkışma' eylemini kültürel unsurlardan ifade ettiği anlamlara kadar pek çok detayına yakından bakalım. SÜPER YARDIMCI SENDROMU El sıkışmanın tarihsel anlamda bilinen e eski belgesi M.Ö. 5. yüzyıla ait olduğu tespit edilen bir rölyeftir. Atina'da bulunan bu rölyefte 2 askerin el sıkışması temsil edilmiştir. Sağ elleriyle selamlaştığı görülen askerlerin sol ellerindeyse silah bulunmaktadır. Bu rölyefte, el sıkışmanın aslında simgelediği bir şey daha vardır: Barış. Askerlerin sağ ellerinde silah bulundurmaması nedeniyle bir tehdit unsuru olmadığı, dolayısıyla barış için bir araya geldikleri varsayılmaktadır. Buradan hareketle, el sıkışma barışı simgeleyen bir unsur olarak görülür. Binlerce yıldır süregelen bu selamlaşma merasimi, kümülatif bir şekilde çeşitli anlamlar daha yüklenerek devam etmiştir. El sıkışma eyleminin gerçekleştiği birçok durum söz konusudur. İnsanlar birbirleriyle tanışırken ilk eylem olarak el sıkışırlar. Birini tebrik ederken, vedalaşırken, karşılaştıklarında el sıkışırlar. Spor müsabakalarında, gösterilerde de centilmenliğin simgelediği için de el sıkışırlar. Bu nedenle el sıkışma, dengenin, eşitliğin karşılıklı saygının ve güvenin de sembolü olmuştur. ÇAĞIMIZIN İLGİNÇ HASTALIĞI: PARİS SENDROMU 'Nasıl el sıkışılmaz?' böylesi bir soru kulağa tuhaf gelse de bunun cevabı için sosyal bilimciler bir araştırma yapmışlardır. El sıkışmanın nasıl olmaması gerektiğine dair en fazla cevap verilen ilk 10 şu şekildedir: Çok kuvvetli çalkalayarak El sıkışmanın en optimum şekilde nasıl olması gerektiği üzerine araştırma yapan bilim insanları, bir standart bulmaya çalışmışlardır. 2010 yılında Profesör Geoffrey Beattie, el sıkışma için 12 ölçüt geliştirip bunu formüle etmiştir. Beattie göre en ideal el sıkışma formülü şöyledir: PH = √ (e2 + ve2)(d2) + (cg + dr)2 + π{(42)(4 2)}2 + (vi + t + te)2 + {(42 )(42)}2 Formül biraz karmaşık gibi duruyor, biraz daha anlaşılır hale getirelim. Formüldeki harflerin açıklamasıdır şöyledir: (e) göz teması (1=hiç; 5=doğrudan) 5; (ve) sözlü selamlama (1=uygunsuz bir dille; 5=uygun bir dille) 5; (d) Duchenne gülümseyişi – gözler ve ağızla yavaşça ve simetrik gülümseme (1=sahte gülümseme; 5=gerçek Duchenne) 5; (cg) kavrama (1=eksik; 5=tam) 5; (dr) ellerin kuruluğu (1=ıslak; 5=kuru) 4; (s) kuvvet (1= zayıf; 5=güçlü) 3; (p) ellerin pozisyonu (1=kendi vücut alanında; 5=karşıdakinin vücut alanında) 3; (vi) sallama (1=çok az/fazla; 5=orta) 3; (t) ellerin sıcaklığı (1=çok soğuk/sıcak; 5=orta) 3; (te) ellerin dokusu (5=orta; 1=çok sert/yumuşak) 3; (c) kontrol (1=düşük; 5=yüksek) 3; (du) süre (1= çok kısa; 5=çok uzun) 3. DIŞARIYA GÖSTERDİĞİMİZ YÜZ: SOSYAL MASKE El sıkışma üzerine bu kadar detaylı araştırmalar, deneyler yapıldığını hiç düşünmediğinizi fark etmiş olabilirsiniz. Ancak henüz bitmedi. El sıkışmanın vücutta salgıladığı salgılar üzerine yapılan bir araştırmada el sıkışmanın bu ritüel esnasında bazı kimyasal salgılara neden olduğu üzerine birtakım hipotezler ortaya atılmıştır. Selamlaşmaya dair yapılan en enteresan çalışmalardan birinin iddiası şudur: Selamlaşma esnasında karşımızdaki kişiden, tanıyabilmek için ondan kimyasal sinyaller alınır. 280 kişi üzerinde yapılan bu araştırmaya katılan kişilerin %22'si el sıkıştıktan bir müddet sonra ellerini yüzlerine burunlarının yakınına götürdüğü gözlemlenmiştir. Bunun tek sebebi var, koklamak. El sıkışma esnasında salgılandığı söylenen kimyasal kokunun bir tür hissedilmesi için. El sıkışma eylemi, toplumdan topluma; kültürden kültüre; coğrafyadan coğrafyaya farklı biçimlerde ortaya çıkmıştır. Örneğin, Latin Amerika ülkelerinde el sıkışma eylemi uzun ve göz teması kurularak yapılırken söz gelimi Japonya gibi gelenekleriyle sağlam bağ kuran ülkelerde yumuşak ve kısa sürelidir. El sıkışma Çin'de, yaşlılardan başlanır, yumuşak bir şekilde el sıkışılırken hafifçe eğilmek gerekir ve göz teması kurulmaz. ABD'de, bir kişi kendi adını söylerken diğerinin elini kararlı bir şekilde sıkar. Rusya'da bir kadın el sıkışmak istemezse genellikle el sıkışılmaz. Güney Kore'de, yaşlı bir kişi el sıkışmaya başlar. Grönland'da el sıkıştıktan sonra eller koklanır. (Kimyasal salgılar üzerine olan araştırmayı hatırladınız mı?) KİŞİSEL GELİŞİM CANAVARI Türkiye, daha geniş kapsamıyla Anadolu, selamlaşma ve el sıkışma eylemlerinin hem çeşitlilik anlamında hem de yaygınlığı konusunda en zengin coğrafyaların başındadır. Anadolu'da el sıkışma eylemi sadece el sıkışmayla kalmayıp bir de kucaklama ve sarılma eylemleriyle devam eder. Eller sıkıca tutulur ve kucaklama ve sarılma eylemleri de içten ve gönülden gelir. Anadolu'da yaşça büyük olanın eli sıkılmaz, öpülür. El sıkışma eyleminde büyük elini çekene kadar bu eylem devam eder. Üstelik Anadolu coğrafyasında selamlaşma yalnızca el ile yapılmaz. Bazen bir göz temasıyla bazen de kafa ile bu eylem gerçekleştirilir. İnsan beyninin çalışma yöntemi oldukça karmaşık ve çok yönlüdür. Analiz etme, çözümleme, ayırt etme ve karar verme süreçleri bunlardan birkaçıdır. Bilinç dışının da bu sürece dahil olduğu düşünülürse bir hayli kompleks yapı ortaya çıkar. El sıkışma, iki kişi arasındaki en kısa ritüeldir. Bu ritüelin temelinde karşıdaki kişiyi tanıma en temel dürtüdür. Bu ritüel bazen doğal süreciyle bazen de birtakım şifrelenmiş şekilde gerçekleşir. Bazı cemiyet ve gizli teşkilatlar üyelerinin birbirlerini tanıma yolları da bu el sıkışma eyleminden geçer. Ellerin konumu, parmakların tutuş şekli ve kavrama gibi hareketlerle gizli teşkilatlarda el sıkışma ritüeli yaygındır. El sıkışma eyleminin önemli olduğu alanlardan birisi de hiç şüphesiz politikadır. Siyasi arenada liderlerin birbirlerini selamlama anında el sıkışmalarının biçimi ve şiddeti üzerine pek çok okuma yapılmaktadır. Hatta bu durum, ülkelerin ve liderlerinin karşısındaki lidere ve ülkeye karşı psikolojik bir üstünlük kurma şekli olarak da yorumlanmaktadır. Vücut dilinin en net şekilde ifadesi, fiziksel bir eylem de olması nedeniyle el sıkışma ritüelidir. Bu sebeple, özellikle diplomatik ilişkilerde bu durum göz önünde bulundurulur ve siyaset insanlarına bu konuda özel eğitimler verildiği bilinmektedir.

El sıkışmak neyin ifadesidir?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER

Uygur Türklerine uygulanan Barın Katliamı nasıl gerçekleşti?

Sakine Bacı’nın Namaz Tarifi

İlk Bilgisayarın Doğuşu: Antikythera Mekanizması Nasıl Çalışıyordu?

Hz. Peygamber’in Medine’ye Yerleşmesinden Sonra Yahudilerin Tavırları

FİKRİYAT GÜNDEM

Savaş ne zaman biter?

İlber Ortaylı için Galatasaray Üniversitesi'nde Tören

Filistin'de kadın ve çocuk olmak

Velayetten monarşiye

İran'ın boşluğunu kim dolduracak?

Orta Doğu Uzmanı Zahide Tuba Kor anlattı: İsrail'in İran'a saldırısının hedefleri ne? İslam dünyası nasıl etkilenecek?

Ramazan ayında Doğu Türkistan'da neler oluyor?

Kehanetin peşinde ya da küresel 28 Şubat süreci