Osmanlı ordusunda kullanılan silahlar
Osmanlı'nın kısa sürede büyümesinin ardında güçlü bir orduya ve üstün bir silah teknolojisine sahip olması yatıyordu. Osmanlı ordusunda ateşli ve ateşsiz olmak üzere pek çok silah çeşidi kullanılıyordu. Osmanlılar geliştirdikleri tüfek ve toplarıyla savaşlarda üstünlük elde ettiler. Peki, Osmanlıların kullandığı silah çeşitleri ve bu silahların işlevleri nelerdi?
Önceki Resimler için Tıklayınız
📌Savaşlarda ok, kılıç ve süngü gibi silâhlardan korunmak için giyilen demir, tel levha veya köseleden yapılmış giysidir.
📌Zırhla alâkalı ilk örnekler, Bronz çağında milâttan önce 2050'de ve sonrasında Sümerler ve Asurlular dönemine tarihlenmektedir.
📌Savaşçıyı düşmanının silahından korumak için zırh, miğfer, kalkan gibi çeşitli araçlardan yararlanılmıştır.
📌Eski Türkçe'de yarık, Moğolca'da cebe, Latince'de lorica, Arapça'da dir', le'me, Farsça'da zırıh, cevşen, Ortaçağ Avrupası'nda armour kelimeleriyle ifade edilmiştir.
📌Savaşlarda düşmanın saldırı silâhlarının darbe ve atışlarına karşı hayatî bölgeler başta olmak üzere vücudun zarar görmesini engelleyen en önemli savunma silâhlarından biriydi.
📌Anadolu Selçuklu zırhları Osmanlı zırhlarına örneklik etmiştir.
📌Osmanlı zırhları takımının ağırlığı ortalama 45-50 kg. arasında değişirdi. Bu sebeple uzun yola çıkacak yaya asker zırh giymiyordu. Zırh muharebe esnasında kapıkulu süvarileri, kumandanlar ve onların muhafızları konumundaki atlılar tarafından kullanılıyordu.
📌Osmanlı zırhlarının yapımında temel malzeme demir olmakla birlikte metalin vücuda temasını önlemek için zırhların iç kısımları keçe veya çeşitli dokumalarla desteklenirdi.
📌Dizçek, savaşçının dizlerini korumak için bacakların diz ve baldır kismına takılan zırhın bir parçasıdır.
📌Çoğunlukla metal plakalardan yapılır. Bazı dizçekler kalçalara kadar uzanır. Dizçekler çoğunlukla piyadeler tarafından kullanılmıştır.
📌Zırh gömleklerin tamamlayıcı parçaları kolçak, elçek, dizçek, baldırlık ve tozluktu.
📌Miğfer, savaş için tasarlanmış özel bir kask türüdür. Savaş koşullarında başı mermi, darbe ve patlamalardan korur.
📌Miğferin ilk kez MÖ 900'lü yıllarda Asurlular tarafından giyildiği bilinmektedir.
📌Antik Yunan'da ve Antik Roma'da; orta çağ boyunca ve 1600'lü yılların sonuna kadar pek çok ordu tarafından kullanılmıştır.
📌Demir, bakır gibi metallerden deri ve çuha takviyeli olarak imal edilen Osmanlı miğferlerinin özellikle tombak kaplamalı bakır olanlarına altın görünümü kazandırılmıştır.
Osmanlı miğferlerinde Türk süsleme sanatına özgü bitkisel, geometrik, sembolik motifler gerek bordürler gerekse kapalı ve serbest kompozisyonlar halinde işlenmiştir.
📌Kalkan ateşli silahların icadından önce vurucu, delici ve kesici silahlara karşı vücudu korumak için, deriden,madenden yapılmış köşeli veya yuvarlak formla elde taşınan bir savunma silahıdır.
📌Kalkanlar sol elle tutulurdu. Dikdörtgen, yuvarlak veya kabarık olabilirlerdi.
📌Yapıldığı malzemeye göre isimler alırlardı. Mesela demir olanlara "hacefe", çelik kalkanların yuvarlak olanına "yaleb" denirdi. Bir başka çeşidinin adı "matrak" idi.
📌Türkler çok eski tarihlerden itibaren ağaç dalından yapılma kalkan kullanmışlar ve bu geleneği Osmanlı devrinde de sürdürmüşlerdir.
📌Osmanlı'da kalkan hafif ve sağlam bir malzeme olan incir ve söğüt dalından yapılıyordu.
📌Kalkan imalatı ve üzerindeki süsleme işçiliği Türkiye sanatlarında büyük bir öneme sahiptir.
