Arama

İki asırdır devam eden hayır: Mihrişah Valide Sultan İmareti

Kur'an-ı Kerim ve Peygamber Efendimizin (sav) hadislerinde, pek çok kez fakir fukaranın doyurulmasının tavsiye edilmesi İslam ile yoğrulmuş olan Osmanlı medeniyetinde imaretlerin önemli rol oynamasını sağladı. Günde, yüzlerce insana iki öğün yemek veren bu hayır kurumlarından biri Mihrişah Valide Sultan'a aitti. Burası, İstanbul'da Osmanlı'dan bu yana yaşayan tek imaret olma özelliğine sahipti. Gelin, sosyal devlet anlayışının en güzel örneklerinden birini oluşturan Mihrişah Valide Sultan İmareti'ne daha yakından bakalım.

Sesli dinlemek için tıklayınız.
  • 1
  • 12
İMARET NEDİR?
İMARET NEDİR?

🔹 İmaret, fakirlere ve medrese talebelerine sıcak yiyecek dağıtmak amacıyla kurulan hayır müesseseleriydi. Cami, mescit, medrese, dârüşşifâ, aşevi, kervansaray, muvakkithâne, türbe gibi birimlerin tamamına imaret denilebileceği gibi yalnızca aşhane için de bu tabir kullanılırdı.

🔹 Her külliyede muhakkak bir imaret bulunurdu. Masrafları vakıflar tarafından karşılanan bu yapılar, nizamnamelere göre yönetilirdi.

📌Genel olarak imaretlerde iki öğün yemek dağıtılırdı. Ramazanlarda ise sadece iftar verilirdi. Cuma ve kandillerde daha özel yemekler çıkarılırdı. İmaretler bir külliyenin parçası olduğunda bütün talebeleri doyurmakla vazifeliydi.

(x) 🔎 BİLGİ KÖŞESİ

(x) Nizamname: Bir kurum veya kuruluşun uyması gereken hükümleri gösteren maddelerin bütünü.

  • 2
  • 12
OSMANLI’DA İMARET KÜLTÜRÜ
OSMANLI’DA İMARET KÜLTÜRÜ

Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurur: "Kim aç bir Müslümanı Allah için doyurursa, Allah ona cennet meyvelerinden yedirir." (x) (Ebu Davud, Zekât, 41; Tirmizi, Sıfatü'l-Kıyame, 18)

(x) Peygamber Efendimizin (sav) hadislerini okumak için tıklayın

🔹 Kur'an-ı Kerim ve Peygamber Efendimizin (sav) hadislerinde pek çok kez fakir fukaranın doyurulmasının tavsiye edilmesi, İslam ile yoğrulmuş olan Osmanlı medeniyetinde imaretlerin önemli rol oynamasını sağladı.

🔹 Günde, yüzlerce insana iki öğün yemek veren bu hayır kurumlarından biri Mihrişah Valide Sultan'a aitti. Mihrişah Valide Sultan Külliyesi'nin en önemli alanı bu imaretiydi.

📌 Mihrişah Valide Sultan İmareti, İstanbul'da Osmanlı'dan bu yana yaşayan tek imaret olma özelliğine sahiptir.

  • 3
  • 12
İKİ ASIRDIR DEVAM EDEN HAYIR
İKİ ASIRDIR DEVAM EDEN HAYIR

🔹 Mihrişah Valide Sultan İmareti, geçmişte olduğu gibi günümüzde de ihtiyaç sahiplerinin yüzünü güldürüyor. 1792 yılında inşa edilen imaret, 229 yıldır muhtaç insanlara kapılarını açıyor. Burada günde yaklaşık 2 bin kişiye sıcak yemek veriliyor.

(x) 🔎 BİLGİ KÖŞESİ

(x) Mihrişah Valide Sultan kimdir?

Mihrişah Valide Sultan, içli, duygulu, iyiliksever ve nazik bir saray hanımıydı. Sultan III. Mustafa'nın hanımı ve Şehzade Selim ve Şah Sultan'ın annesiydi. 1789 yılında oğlu III. Selim'in tahta çıkması üzerine Valide Sultan oldu. Oğlu tarafından çok sevilen ve sayılan Valide Sultan, hayır işlerine önem vermesi ve dindarlığı ile tarihe geçti.

16 Ekim 1805 Çarşamba günü Topkapı Sarayı'nda vefat eden Mihrişah Valide Sultan için çok büyük bir cenaze töreni düzenlendi. Eyüp Sultan'da hayatta iken yaptırdığı türbesine defnedildi.

(x) İki asırdan beri devam eden hayır müessesine daha yakından bakalım👇

  • 4
  • 12
MİHRİŞAH VALİDE SULTAN İMARETİ’NİN MİMARİ ÖZELLİKLERİ
MİHRİŞAH VALİDE SULTAN İMARETİ’NİN MİMARİ ÖZELLİKLERİ

🔹 Mihrişah Valide Sultan İmareti, Bostan iskelesi Sokağı'nda, Mihrişah Valide Sultan Türbesi ile Hüsrev Paşa Kütüphanesi arasında yer alır. Sokak üzerinde, mermer avlu duvarı pencereleri alnında, ikisi hariç, ikişer mısra bulunur.

🔹 "Velinimet-i halk-ı cihan Sultan Selim Han'in/ Cenâb-ı Mehd-i Ulyâ-yı atâ bahş-ı himem-kân" dizeleriyle başlayan 21 beyitlik kitabesi bulunur. Kitabe, Sünbülzâde Vehbî tarafından kaleme alınıp Yesârî Mehmed Esad'ın talik hattı ile mermere işlendi.

(x) Eyüpsultan'da bulunan tarihi yerler

(x) 🔎 BİLGİ KÖŞESİ

(x) Sünbülzâde Vehbî kimdir?

Sünbülzade Vehbi, 18. yüzyılda yaşamış bir Osmanlı şairidir. Müderrislik, kadılık, elçilik görevleri yapmanın yanında klasik şiirde Nabi geleneğini sürdürmesi ile tanınmaktadır. Renkli bir şahsiyet olan Sünbülzade, gerek hayatı gerekse edebi çizgisiyle ismini duyurmuştur.

  • 5
  • 12
İMARETTEKİ ODALAR
İMARETTEKİ ODALAR

🔹 İmaretin kapısı, tamamen mermerden yapıldı. İki yanına, üzerinde ayet-i kerime ve "maşallah" yazan ince mermer sütun yerleştirildi. Sütunlar üzerinde de Sultan III. Selim'in imzalı tuğraları bulunur.

🔹 Avlu duvarı, pencereli olarak mermerden yapıldı.

🔹 Ortadaki imaret cümle kapısı ve sol tarafındaki kapı üzerinde ayet-i kerime yazıldı. Ortadaki imaretin mutfağıydı. Mutfağın sağındaki alan ise fırındı. Kapının üzerinde Besmele yazılıdır.

🔹 Sol tarafındaki oda ise günümüzde kesilen etlerin konulduğu soğuk hava tesisi haline getirildi. Kapısının üzerinde Zâriyât suresi yazılıdır.

(x) Fikriyat Kur'an-ı Kerim uygulamasından Zâriyât suresini okumak için tıklayın

🔹 İmaretin beşi sekizgen, altısı silindirik on bir adet bacası bulunur.

🔹 İmaret, 2 türbedar odası, 2 ekmekçi odası, 2 aşçı odası, 2 mütevelli odası, sofa, sebilci odası, odunluk, 4 tuvalet, kiler, mutfak, fırın, büyük ambar ile sair müştemilattan oluşur.

2021 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN