Hükümdarlık alameti olan tuğra nasıl okunur? Osmanlı padişahlarının tuğraları...

Yayınlanma Tarihi: 11.01.2020 17:40 Güncelleme Tarihi: 19.05.2022 14:56

Tuğralar içinde en mükemmelinin, Prof. Uğur Derman'ın "tuğraların padişahı" olarak ifade ettiği, hattat Sami Efendi tarafından çekilen II. Abdülhamid tuğrası olduğunu biliyor muydunuz? Padişahların hükümdarlık alametlerinden biri olan tuğra, hanedan arması olarak kullanılırdı. Sultanların imzası olan tuğralar, birbirinden farklı ve yüksek bir estetik anlayışla tasarlandı. Sizler için Osmanlı padişahlarının tuğralarını derledik.

28/37

I. Abdülhamid'in tuğrası

🔸 Padişah ve şehzadelerden başka vezirlerin ait tuğralar da bulunurdu. Vezirlere sefere çıkmadan önce sayılı miktarda beyaz tuğralı ahkâm kâğıdı teslim edilirdi. Dereken emir yazıldıktan sonra muhataba gönderilir, İstanbul'a dönüşte bunların hesabı üst makama verilirdi.

29/37

III. Selim'in tuğrası

🔸 Zaman içerisinde devletin sınırlarının genişlemesiyle bürokrasi değişmiş ve vezir sayısı artmıştı. Bu nedenle de Sadrazam Kemankeş Mustafa Paşa bu uygulamayı kaldırdı.

30/37

IV. Mustafa'nın tuğrası

🔸 Sadrazam başta olmak üzere Osmanlı eyaletlerindeki vezir, beylerbeyi, sancak beyi, mutasarrıf ve mütesellimlerle Haremeyn Vakfı nâzırı Dârüssaâde ağaları tarafından imza yerine kullanılan alâmete "pençe" adı verilirdi. Bunlar metninin başladığı tarafın sağındaki boşluğa tek beyzalı, keşîdeli veya imza şeklinde yerleştirilirdi.

31/37

II. Mahmud'un tuğrası

🔸 İlk tuğralar son derece basit bir şekilde tertip edilmişlerdir Bu sadelik Fatih dönemine kadar devam etti. Fatih dönemi ile birlikte yavaş yavaş hakiki hüviyetini bulmaya başladı. Daha sonra Kanuni Sultan Süleyman döneminde daha belirgin bir kimlik kazandı.

32/37

Abdülmecid'in tuğrası

🔸 Gittikçe güzelleşerek nihayet en mükemmel şekline II. Mahmud döneminde, devrin büyük hattatı Mustafa Rakım tarafından kavuştu. Bundan sonra hattatlar artık zamanımıza kadar aynı üslûbu kullandı.