Endülüs'te kalan son Müslümanlara Osmanlı'nın yardımı
Osmanlı Devleti, binlerce yıldır yaşadıkları topraklardan sürgün edilen Endülüs Müslümanları'nın güvenli bir şekilde İslâm topraklarına ulaşmalarını sağlamak için önemli girişimlerde bulunmuştu.
17'inci asrın başında Katolik İspanya Devleti, İspanya'da kalmış olan Endülüs Müslümanları'nın (Moriskolar) gerçek anlamda "Katolik" olması için Gırnâta'nın işgalinden sonra başlatılan "tek din" ve "tek ulus/arî ırk" politikası çerçevesinde, her türlü ictimâi, idarî ve iktisadî araçları kullandı.
Yaklaşık 110 yıl süren (1500-1609) asimilasyon çabalarının başarısız olması ve Endülüs Müslümanları'nın Osmanlı devleti ve Kuzey Afrika'daki hanedanlıkların "içerdeki uzantıları/ajanları" olarak görülmesi, İspanyol resmî ve dinî çevrelerini bu soruna çözüm bulma konusunda yeni arayışlara sevk etti. Bu arayışlar, Moriskolar'ın İspanya dışına toplu sürgün kararıyla sonuçlandı.
Bu girişimlerin sonucunda on binlerce Morisko Kuzey Afrika ve Osmanlı topraklarına ulaşabildi. Osmanlı devletinin bu girişimleri olmasaydı, Osmanlı Padişahı I. Ahmed'in Venedik Doçu'na gönderdiği fermanda belirttiği gibi, Moriskolar'ın can ve mal emniyetleri tehlike altına girmiş olacak, belki de binlerce Morisko gemi kaptanları ve geçiş güzergâhlarında bulunan yetkililerce katledilecekti.
Moriskolar'ın güvenli bir şekilde göç etmelerini sağlamakla kalmayan Osmanlı yönetimi, Bu insanların yerleştikleri topraklarda (Osmanlı ve Kuzey Afrika toprakları) yaşadıkları travmayı atlatmalarını ve yeni bir hayata başlamalarını sağladı; Osmanlı padişahı, Tunus beylerbeyi ve kadısına gönderdiği fermanlarda Moriskolar'ın iş güç sahibi olmaları hususunda yardımcı olmalarını ve bir süreliğine her türlü vergiden muaf tutulmalarını istedi.
