Eyüpsultan’da bulunan tarihi yerler
İstanbul'un en eski yerleşim yerlerinden biri olan Eyüpsultan, Mekke, Medine ve Kudüs'ten sonra en çok ziyaret edilen dini merkezlerden biri olma özelliğine sahiptir. Peygamberimizin mihmandarı Ebu Eyyüb El Ensar'ın türbesini barındırmasından dolayı sultanlar, devlet adamları başta olmak üzere birçok kimse bu yere rağbet gösterdi. Peki, Eyüpsultan'da hangi tarihi yapılar yer alır?
Önceki Resimler için Tıklayınız
➡ I. Ahmet, Ebu Eyyub el-Ensari'nin sandukasının gümüş şebeke ile çevirerek, türbe ile iç avlu arasına bir duvar ördürdü.
➡ II. Mahmud döneminde, 1819 ve 1820 yılları arasında türbenin altındaki kuyu sularını taşmasının önlemek için bir dehliz açıldı.
Külliyeye sultanların yanı sıra birçok devlet adamı da katkıda bulundu. Bunun nedeni sahabeye hizmet ederek Allah rızasını kazanmaktı. Çandarlı Halil İbrahim Paşa şadırvan, Sinan Paşa ise bunun üzerine bir köşk yaptırdı.
➡ Saltanat geleneği olan kılıç kuşanma merasimi de burada gerçekleşirdi.
➡ Sefer zamanlarında, İstanbul'da bulunan âlim ve hâfızlar, Eyüp Sultan Camii'nde toplanıp Kur'an-ı Kerim'den birer cüz okurlar, hatim tamamlandıktan sonra ordunun muzaffer olması için dua ederlerdi.
➡ Kanuni Sultan Süleyman, I. Selim gibi birçok padişah Ebu Eyyüb El Ensari'ye duyulan saygıdan dolayı sefere çıkmadan önce buraya gelip dua ederdi.
➡ Eyüp Sultan Türbesi'ni ziyaret etmenin bir adabı vardı. Öyle ki bunun için eserler dahi kaleme alındı. Hasan ibn Es-Seyyid'in Menâkıb-ı Ebû Eyyûb el-Ensârî 'Alemdârı Resûl adlı eserine göre buraya gelen kimse ilk önce iki rekât namaz kılmalı, sevabını da sahabenin ruhuna bağışlamalıdır. Ardından türbeye yaklaşarak sahabe selamlanmalı sandûkanın baş ve ayak ucunda olmak üzere iki kez dua etmelidir. Son olarak bir dua daha ederek isteklerinin gerçekleşmesi için sahabenin himmeti istenmelidir. (Osmanlı İstanbulu'nda Müstesnâ bir Ziyâretgâh: Eyüp Sultân Türbesi, Feray Coşkun)
Eyüpsultan'da sahabelerden Hz. Cabir Bin Muhammed El Ensari, Hz. Ebu'd Derda el Ensar, Hz. Edhem, Hz. Ka'b, Hz. Abdü's Sadık Amir İbn-i Same, Hz. Hafir'in makamının bulunduğu belirtilir.
➡ Eyüp Sultan Türbesi'nin etrafında defnedilerek, sahabenin şefaatine nail olmak istenirdi. Birçok önemli şahsiyet burada defnedilmek istedi.
➡ Fatih Sultan Mehmet'in sakası Mustafa Ağa, Osmanlı'nın önemli âlimi Ali Kuşçu, ilk türbedarlardan Yûsuf ibn Şeyh Halîl burada defnedilen en erken isimlerdir.
➡ Caminin deniz tarafına açılan kapısının hemen yanında Kıbrıs fatihi Mustafa Paşa'nın, şadırvan avlusuna açılan ikinci kapının yanında ise dârüssaâde ağası Beşir Ağa türbesi vardır.
➡Devlet adamlarından Semiz 'Alî Paşa, Lâlâ Mustafâ Paşa, Gürcü Mehmed Paşa türbenin çok yakınında defnedildi.
➡ I. Ahmed'in eşi Mâh-ı Fîrûz Hatice Sultan türbenin arkasında, III. Ahmed'in kızı Sâliha Sultan ise dış avluda gömülüdür.
➡ Eyüp Sultan'a çıkan ve kılıç merasiminde kullanılan Cülus Yolu üzerinde birçok kimsenin türbesi mevcuttur. II. Selim'in annesi Mihr-i Şâh Sultan, III. Mustafa'nın kızları Hatice ve Beyhân Sultan, II. Mahmud'un kızı Âdile Sultan, Sadrazam Hüsrev Paşa bunlardan bazılarıdır.
➡ Şeyhülislam Ebûssu'ûd Efendi, Osmanlı'nınönemli sadrazamı Sokullu Mehmed Paşa Eyüp Sultan'da medfundur. Ayrıca Sultan V. Mehmed Reşâd da burada defnedilmiştir. Osmanlı hükümdarları arasında Eyüp'te medfun olan ilk ve tek padişahtır.
➡ Kanuni Sultan Süleyman'ın veziri olan Mahmud Paşa tarafından 1577 yılında Mimar Sinan'a yaptırıldı.
➡ Defterdar Caddesi ile Zal Paşa Caddesi arasında yer alan yapı hakkında Evliya Çelebi "Seyahatname"sinde şunları belirtti "Camilerin en güzeli Zal Paşa'dır ki irem bağı içinde iki tarafı yol ve pek parlaktır. Osmanlı ülkesinde olan vezir camileri içinde bundan nurlusu yoktur. 366 cam billur ile süslüdür... Minberi, mihrabı, müezzin mahfelleri ince sütunlarını Sinop kalasındaki minberden başkasında görmedim."
