Dünyayı Ahiret Azığına Dönüştürmek: Rikak Hadisler

🏵 Bütün hadisler hidayet rehberidir ve insanın manevi dünyasını besler, ancak her hadisin birincil amacı doğrudan "duygulara hitap etmek" veya "kalbi yumuşatmak" değildir. Hadis âlimleri, hadisleri konularına göre tasnif ederken (kitaplara veya bablara ayırırken) ibadet, hukuk ve inanç konularından tamamen farklı bir işlevi olduğu için Rikâk (Rekâik) başlığını özel olarak açmışlardır. Hadis külliyatının çok büyük bir kısmı Ahkâm (hukuk ve ibadet) kurallarını içerir. Örneğin; abdestin nasıl alınacağı, mirasın nasıl paylaştırılacağı, ticaretin şartları, evlenme ve boşanma usulleri veya savaş kuralları hakkındaki hadisler sosyal nizamı ve adaleti sağlar. Bu hadisler aklı ve eylemleri terbiye ederken, Rikâk hadisleri doğrudan insanın iç dünyasını, duygularını ve ahiret bilincini hedefler.

🏵 "Rikâk" veya "Rekâik" kelimesi, Arapçada incelik ve yumuşaklık anlamına gelen rikkat kökünden gelir. İnsanın dünya meşgaleleri, mal hırsı ve dünyevi çekişmeler yüzünden kalbi katılaşır (kasvet-i kalp). Rikâk hadisleri, bu katılığı giderip kalbi inceltir, insana acizliğini ve fani olduğunu hatırlatır. Akaid hadisleri "neye inanacağımızı", Fıkıh hadisleri "nasıl yaşayacağımızı" söylerken, Rikâk hadisleri "dünyaya nasıl bakacağımızı" öğretir. Ölüm, kabir hayatı, cennet, cehennem, kıyamet sahneleri, tevbe, gözyaşı, kanaat ve zühd gibi insanın dünyevi hırslarını dizginleyen konular bu başlık altında toplanır. Kısacası, bir ticaret hadisi sizin helal kazanç sağlayarak dürüst bir insan olmanızı sağlar, ancak gece kalkıp günahlarınıza ağlamanızı veya ölümü hatırlayarak kibrinizi kırmanızı sağlayan metinler Rikâk hadisleridir.

🏵

Ebû Hüreyre'nin rivayet ettiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur:

Yüce Allah şöyle buyurur: "Kim benim bir veli kuluma (dostuma) düşmanlık ederse, ben de ona harp ilân ederim. Kulum, kendisine farz kıldığım şeylerden daha sevimli bir şeyle bana yaklaşamaz. Kulum nafile ibadetlerle de bana yaklaşmaya devam eder, ta ki ben onu severim. (Sevince de) artık onun işiten kulağı, gören gözü, tutan eli, yürüyen ayağı olurum. Benden isterse muhakkak ona (istediğini) veririm. Bana sığınırsa muhakkak onu korur ve kollarım..."

(Buhârî, Rikâk, 38)

🏵

Ebû Hüreyre"den nakledildiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur:

"Kim kardeşine haksızlık etmişse, onunla helâlleşsin…"

(Buhârî, Rikâk, 48)

🏵

Ebû Hüreyre"den nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur:

"Zenginlik, mal çokluğu değildir; asıl zenginlik, gönül tokluğudur."

(Buhârî, Rikâk, 15)

🏵

Abdullah (b. Mes"ûd) tarafından nakledildiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur:

"Kıyamet günü insanlar arasında hüküm verilirken ilk görülecek dava, kan davasıdır."

(Müslim, Kasâme, 28; Buhârî, Rikâk, 48)