Osmanlı'dan Avrupa'ya gönderilen kız öğrenciler
Kız çocuklarının eğitim imkanı ilk kez 1859 yılında başladı. Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile kız çocuklarına yedi yaş ile on bir yaş arasında eğitime devam zorunluluğu getirildi. Yeni açılan kız okullarıyla birlikte artan kadın öğretmen ihtiyacı ve müfredatta yapılan yeniliklerden dolayı Avrupa okulları, nitelikli öğretmen yetiştirmek veya öğretmenlerin eğitimlerini tamamlamaları için çözüm olarak görünen adresti. İşte, güzel sanattan pedagojiye, dikiş-nakıştan tıp eğitimine kadar birçok alanda eğitim almış Avrupa'daki Osmanlı kızları…
Önceki Resimler için Tıklayınız
Avrupa'da eğitim konusu, askeri alanda başlayan Osmanlı modernleşmesinin eğitimde modernizasyonunu zorunlu kılmasıyla gündeme geldi. Avrupa'ya öğrenci gönderilmesi, İkinci Mahmud zamanında 1830 yılında Serasker Hüsrev Paşa'nın himayesinde 4 öğrencinin Fransa'ya gönderilmesiyle başladı. Osmanlı Devleti, Avrupa'da eğitim konusunda başından beri millet farkı gözetmemiş; Ermeni, Rum, Yahudi, Bulgar gayrimüslim cemaat mensuplarını eğitim için yurtdışına gönderilmişti.
Kız öğrencilerin Avrupa'da eğitimi, ihtiyaçtan doğan bir zorunluluktu. Yani, Maarif Nezareti'nin Avrupa'ya kız öğrenci göndermedeki amacı, eğitim kurumlarının modernleşmesiyle farklılaşan müfredata göre eğitim vermek üzere istihdam edilebilecek uzman eğitmenler yetiştirmek ve halihazırda görev yapan öğretmenlerin niteliğini artırmaktı.
Yeni açılan okullarla birlikte artan kadın öğretmen ihtiyacı özellikle kızlara yönelik en yüksek eğitim veren ve diğer kız okullarına öğretmen yetiştiren Darülmullimat'ta hissedilmekteydi. Avrupa okulları, nitelikli öğretmen yetiştirmek veya öğretmenlerin eğitimlerini tamamlamaları için çözüm olarak görünen adresti.
Kadın öğretmenler için Avrupa'da uzmanlık gerektiren ve ihtiyaç hissedilen öncelikli branşlar Fransızca, piyano, resim gibi Batı kaynaklı derslerdi. Kız öğrenciler ilk yıllarda tıp, diş hekimliği eğitimi için gönderilmemiş ancak öğrenci kendi imkanlarıyla bu branşlarda Avrupa tahsiline başlayıp sonradan nezaretin yardımını talep etmişse desteklenmişti.
Bu dönemde Maarif Nezareti yabancı ülkelere gönderileceği öğrencileri branşlara göre ayrı ayrı düzenleyerek gazetelerde ilan ettiği sınavlarla belirlemekteydi. Bu şekilde ilan edilerek yapılan kız adaylarına yönelik tek sınav vardı. Erkek adaylardan farklı olarak kızların mezuniyet notlarına, yeteneğine veya okul yönetiminin görüşlerine bakılarak ehliyetli olup olmadıklarına karar verilebilmekteydi.
