Yakup Kadri'nin Kaleminde Neler Görürüz?
Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Türk edebiyatında özellikle roman ve hikâyeleriyle öne çıkan, eserlerinde Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyet'in kuruluş yıllarına uzanan toplumsal ve siyasi değişimleri ele alan önemli bir yazardır. Fecr-i Âti topluluğunda başladığı edebî hayatını Millî Edebiyat ve Cumhuriyet dönemlerinde sürdürmüş; Batılı realist ve natüralist yazarlardan etkilenerek birey-toplum çatışmasını, kuşaklar arasındaki farklılıkları, yozlaşmayı ve toplumsal çözülüşü eserlerine yansıtmıştır. Kiralık Konak, Yaban, Ankara ve Sodom ve Gomore gibi romanlarıyla Türk toplumunun değişim sürecini eleştirel ve çoğu zaman kötümser bir bakış açısıyla ortaya koyan Yakup Kadri, kendine özgü üslubuyla Türk edebiyatında kalıcı bir yer edinmiştir.
◼ 1884 yılında Kahire'de dünyaya gelmiştir. Aslen Manisalı'dır. Manisa civarında 17.yüzyıldan itibaren önemli bir mevkide bulunan ayan ailesine, Karaosmanoğlu Ailesi'ne mensuptur. Ailesinin Mısır Hanedanlığı'yla akrabalığı olduğu için Mısır'da bir müddet yaşar.
◼ Fakat 6 yaşındayken Manisa'ya gider ve ilköğrenimini Manisa'da okur daha sonra idadiye başlar fakat aile tekrar Mısır'a taşındığından dolayı Yakup Kadri de onlarla beraber İskenderiye'ye gider. İskenderiye'de Fransızca öğrenir, daha sonra 1908 yılında, meşrutiyetin ilanından birkaç ay önce İstanbul'a gelir.
◾ Arkadaşı Şehabettin Süleyman'ın aracılığıyla Fecr-i Ati topluluğuna katılır. Fecr-i Ati beyannamesinin altında imzası bulunan kişilerden biri de Yakup Kadri'dir. Yakup Kadri Fecr-i Ati topluluğuna katılmasıyla birlikte İstanbul'da çeşitli dergilerde (Servet-i Fünûn, Rübâb vs.) hikayeler, yazılar, makaleler, mensur şiirler kaleme alır.
◾ 1912 yılında Fecr-i Ati dışında Yahya Kemal'le birlikte Nev-Yunanilik hareketine de katılır. Yeni Lisan tartışmasında Yeni Lisana karşı çıkan kişilerden biri de Yakup Kadri'dir. Fakat daha sonra siyasi anlayışıyla birlikte edebiyat anlayışı da değişir ve Ziya Gökalp'in tesiriyle Milli Edebiyat akımına belli ölçüde dahil olur.
◾ Bu aşamadan sonra Yeni Mecmua'da, Türk Yolu'nda, Peyam-ı Edebi'de yazar. 1915 yılında Peyam, 1916 yılında İkdam gazetesinde düzenli olarak yazılar yazar. Mütareke devrinde 1921 yılında yayımlanan Dergah Dergisi'nin yayım kadrosunda Yakup Kadri de vardır.
◾ Yakup Kadri İkdam gazetesinde ve diğer yayın organlarında yazdığı yazılarla Milli Mücadele'ye destek verir bu nedenle daha sonra 1921 yılında Ankara'ya geçer. 1923 yılında yeni mecliste milletvekilidir. 1923-1931 yılları arasında milletvekilliği yapar.
◾ 1932'de arkadaşlarıyla beraber Kadro dergisini çıkarır fakat bu dergi ve dergide yazılan yazılar iktidarın pek hoşuna gitmez bu nedenle Yakup Kadri elçilik göreviyle yurtdışına gönderilir.
◾ 1934 yılından itibaren Yakup Kadri çeşitli başkentlerde elçilik görevini yerine getirir. Elçilik görevi 1950'lere kadar devam eder. İstanbul'a döndükten sonra yine çeşitli dergilerde ve gazetelerde (Hayat, Tercüman, Milliyet) yazılarını sürdürür, eserleri tefrika edilir.
◾ Yakup Kadri 27 Mayıs 1960 İhtilali'nden sonra kurucu mecliste görev alır. 1961-1965 yılları arasında yine milletvekilliği yapar. 1965'ten sonra artık kendi köşesine çekilir ve 1974 yılında da İstanbul'da vefat eder.
◾ Yakup Kadri yazarlık hayatına Meşrutiyet Devri'nde Fecr-i Ati mensubu olarak başlamakla beraber asıl eserlerini Cumhuriyet Devri'nde yazmış önemli bir hikayeci, romancı ve yazardır. Çok sayıda eseri olmasına rağmen Yakup Kadri'nin edebi hayatının önemli vasfını oluşturan kısmını hikayeleri ve romanları teşkil eder.
◾ Yakup Kadri 1908'de İstanbul'a geldikten ve Fecr-i Ati topluluğuna katıldıktan sonra hikayeler yazmaya başlar bu hikayeler daha sonra Bir Serencam başlığı altında kitaplaşmıştır. "Bir Serencam" Yakup Kadri'nin ilk hikaye kitabıdır.
◾ Bir Serencam'daki hikayelerin hem dil hem de içerik bakımından Fecr-i Ati anlayışına uygun özellikler taşıdığı söylenebilir. Dil ağır ve külfetliyken içeriği de daha ziyade şahsi konular teşkil eder. Bu hikayeler mekan olarak Anadolu'nun söz konusu edildiği hikayelerdir.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER MAKALELER
