Arama

Sezai Karakoç’un Hızırla yolculuğu: “Hızırla Kırk Saat”

Ahmet Yesevi'den Yunus Emre'ye Mevlana'dan divan şairlerine kadar pek çok ismin kaleminde şekillenen Hızır aleyhisselam, edebiyatımızda kendisine önemli bir yer edindi. Geleneğin özünden faydalanan Sezai Karakoç, yazdığı Hızırla Kırk Saat başlıklı şiiriyle bu imgeye yepyeni bir boyut getirdi. Peki, Hızırla Kırk Saat şiirinin hikayesi neydi? Üstat, Hızırla yolculuğa çıktığı bu şiirde modern döneme dair hangi eleştirilerde bulundu?

  • 1
  • 14
EDEBİYATTAKİ "HIZIR" İMGESİ
EDEBİYATTAKİ HIZIR İMGESİ

📚Hızır aleyhisselam, efsanevi kişiliğiyle folklor, tasavvuf, halk inançları ve edebiyatta geniş bir yer tutar. Bilhassa klasik edebiyat kültüründe Hızır önemli bir imge olarak karşımıza çıkmaktadır. Ahmet Yesevi, Mevlana, Yunus Emre gibi türlü mutasavvıfların eserlerinde Hızır'ın efsanevi kişiliğinden izler bulunur.

Hızır klasik edebiyatta ab-ı hayat kavramıyla özdeşleşmiştir. Abı-ı hayat "ölümsüzlük suyu, damlaları sonsuz hayat bağışlayan tatlı ve lezzetli su, bengi su" anlamına gelir. Edebi metinlerde geçtiği üzere Hızır'a ölümsüz suyu bahşedilmiştir.

İçeni ölümsüzlüğe kavuşturan su: Âb-ı Hayât

  • 2
  • 14
TASAVVUFİ EDEBİYATTA HIZIR
TASAVVUFİ EDEBİYATTA HIZIR

📚Ahmet Yesevi, Yunus Emre ve Mevlana'nın eserlerinde Hızır'ın ab-ı hayatla olan ilişkisine telmihte bulunan göndermeler vardır. Söz gelimi Ahmed Yesevî bir hikmetinde Hızır'la görüştüğünü, onun kendisine yardım edip elinden tuttuğunu, otuz bir yaşında iken kendisine ilahı aşka ulaştırdığını söyler.

Yûnus Emre, Hızır'ın İlyâs ile birlikte âb-ı hayât içerek ölümsüzlüğe eriştiğini belirtir. Onun sunacağı şey ise âb-ı hayât yani ilâhî aşktır. Bu sakilik motifine başka şairlerde de rastlanır. Mevlânâ, Şems-i Tebrîzî'yi "ikinci Hızır, zamanın Hızır'ı, görüş Hızır'ı, gerçek Hızır" gibi ifadelerle tanımlar.

  • 3
  • 14
DİVAN EDEBİYATINDA HIZIR
DİVAN EDEBİYATINDA HIZIR

📚Divan edebiyatında ise Hızır aleyhisselam, insanlara yardım etmesi, denizde darda kalanların imdadına yetişmesi, yeşil elbisesini ve makamını kimsenin görmemesi, boğulanları karaya çıkarıp cenaze namazlarını kılması gibi özellikleriyle şiirlerdeki yerini alır. Birçok şairin dizesine yansıyan bu imge, bütün geleneğin hayata ve edebiyata bakışını gözler önüne serer.

Örnekle beyitlerle divan edebiyatındaki 15 mazmun

  • 4
  • 14
MODERN EDEBİYATTA YEPYENİ BİR HIZIR İMGESİ
MODERN EDEBİYATTA YEPYENİ BİR HIZIR İMGESİ

Edebiyatın yenileşme döneminde klasik özelliklerini kaybeden Hızır imgesi sadece deyimlerdeki varlığı ile edebî eserlerde yer almıştır.

📚Fakat külliyata bedel bir istisna vardır ki geleneksel özün modern edebiyata nasıl tatbik edilebileceğinin en güzel örneğidir. Üstat Sezai Karakoç'un Hızırla Kırk Saat isimli eseri, çağların kalıplarına sığmayan yeni fakat niteliklerini kaybetmeyen bir Hızır imgesi ortaya koyar.

İslami geleneğin en gür sesi; Sezai Karakoç

📚Karakoç'un 1967'de yayımladığı Hızırla Kırk Saat adlı şiir kitabı, Hızır'ın dini ve efsanevi özelliklerini alegorik olarak yeni bir anlayışla kaleme aldığı eseridir. Kitap bazı bölümlerinde Hızır'ın konuşturulduğu dikkate değer bir eserdir. Sezai Karakoç, kırk bölümlük bu eserde söz gelimi Hızırla bir yolculuğa çıkar…

İsmet Özel, Sezai Karakoç ve Rasim Özdenören'den unutulmaz alıntılarla İslam

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN