Şairlerin Ramazan bayramı vesilesiyle kaleme aldığı ıydiyyeler
Divan şairleri arasında büyüklere ithafen kaside yazmak için değerlendirilen fırsatlardan biri de bayram günleriydi. Şairler çok defa hamileri olan büyüklerin bayramlarını manzum birer tebrikname ile kutlar, karşılığında da caize alarak bayram harçlıklarını çıkarırlardı. Arapça ıyd kökünden gelen ıydiyyeler, Ramazan ve Kurban bayramlarını anlatan kasidelere denirdi. Şairlerin Ramazan bayramı vesilesiyle kaleme aldığı ıydiyyeler hakkında bilgiler derledik.
Önceki Resimler için Tıklayınız
Iydiyyelerde yer alan bütün özellikler, divan şiirinin çeşitli örneklerinde ve çok defa beyitlerde zengin bir malzeme olarak kullanılmıştır. Böylece bayram konusu sadece ıydiyyelere has bir malzeme olmaktan çıkarak edebiyatın bütününe yayılmıştır.
Hacı Bayram Veli Hazretleri, bayram duygularını şu şekilde ifade eder:
"Bayramim imdi, bayrami imdi,
Yar ile bayram eyledi şimdi.
Hamd senalar hamd-ü senalar,
Yar ile bayram etti bu gönlüm."
Bayram edebiyatı denilince, Yahya Kemal Beyatlı'nın "Süleymaniye'de Bayram Sabahı" şiirini unutmamak gerekir:
Artarak gönlümün aydınlığı her saniyede
Bir mehâbetli sabah oldu Süleymâniye`de
Kendi gök kubbemiz altında bu bayram saati,
Dokuz asrında bütün halkı, bütün memleketi
Yer yer aksettiriyor mavileşen manzaradan,
Kalkıyor tozlu zaman perdesi her an aradan.
Gecenin bitmeye yüz tuttuğu andan beridir,
Duyulan gökte kanat, yerde ayak sesleridir.
Bir geliş var!.. Ne mübârek, ne garîb âlem bu!..
Hava boydan boya binlerce hayâletle dolu...
Her ufuktan bu geliş eski seferlerdendir;
O seferlerle açılmış nice yerlerdendir.
Bu sükûnette karıştıkça karanlıkla ışık
Yürüyor, durmadan, insan ve hayâlet karışık;
Kimi gökten, kimi yerden üşüşüp her kapıya,
Giriyor, birbiri ardınca, ilâhî yapıya.
Tanrının mâbedi her bir tarafından doluyor,
Bu saatlerde Süleymâniye târih oluyor.
---
