Arama

Edebiyatçılarımızın eserlerindeki İstanbul mekanları

İçinden edebiyat geçen bir şehirdir İstanbul... "Sade bir semtini sevmek bile bir ömre değer" mısralarını bir şaire yazdıran, nice yazarın eserine konu olan büyük bir medeniyetin beşiğiydi. Edebiyatçılarımız tarih boyunca bu eşsiz şehrin güzelliğine kayıtsız kalamadı. İstanbul'un her bir köşesi bilhassa roman ve hikayeler için zengin bir kaynaktı. Peki, birçoğuna aşina olduğumuz roman ve hikayelerdeki İstanbul mekanları nerelerdi? Her gün önünden geçtiğimiz bir mekanda hangi roman kahramanı eski medeniyetimizin izlerini aramaya koyuluyordu? Gelin, İstanbul'u bir de roman ve hikaye kahramanlarıyla beraber düşleyelim...

İstanbul, fetihten günümüze kadar bünyesinde barındırdığı tarih, kültür, jeopolitik konum ve mimari gibi pek çok zengin kaynaklardan ötürü edebiyatta sıkça işlenen temalardan biri haline geldi.

📌Nedim'in şiirlerinde en canlı manzaraların sunulduğu bu eşsiz şehir, divan edebiyatında olduğu gibi modern edebiyatta da kültür merkezi vasfını korudu ve usta kalemlerin elinde güzelliğine güzellik katıldı. Yazarlardaki İstanbul algısı yaşadıkları dönemdeki hakim atmosfere göre de değişiklik gösterdi.

Şiirlerinde İstanbul'u konu alan 10 divan şairi

  • 2
  • 21
EDEBİYATIMIZDA DÖNEMLERE GÖRE DEĞİŞEN İSTANBUL ALGISI
EDEBİYATIMIZDA DÖNEMLERE GÖRE DEĞİŞEN İSTANBUL ALGISI

Tanzimat

📌 İstanbul, bilhassa Tanzimat ile birlikte hayatımıza yeni bir tür olarak giren romanın başlıca mekanı olarak eserlerde yerini aldı."Yazı makinası" olarak bilinen Ahmet Mithat'ın romanlarını süsleyen ana mekan İstanbul'du. Bu eşsiz şehir aynı zamanda Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası, Namık Kemal'in İntibah'ı Şemsettin Sami'nin Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat'ı ve Nabizade Nazım'ın Zehra'sı gibi dönem romanlarında klasik edebiyattan henüz kopamamış tasvirlerle okuyucuya sunuldu.

Divan şiirinde İstanbul

Servet-i Fünun

📌Türk romanının gelişiminde önemli bir dönem olan Servet-i Fünun yazarları, İstanbul'un genel itibariyle Beyoğlu ve Boğaziçi çevresini, yalı ve köşklerinin yer aldığı muhitlerini konu edindi. Halid Ziya Uşaklıgil'in Aşk-ı Memnu, Mai ve Siyah, Mehmet Rauf'un Eylül gibi eserleri buna örnekti.

Meşrutiyet dönemi

📌İstanbul II. Meşrûtiyet sonrası romanlarda çoğunlukla olumsuz taraflarıyla ele alındı. Hüseyin Rahmi Gürpınar, romanlarında; İstanbul'un kenar mahallelerini, fakir insanlarını malzeme olarak kullandı.

📌II. Meşrûtiyet'ten Cumhuriyet'e uzanan süreçte Halide Edip Adıvar'ın Tatarcık, Sinekli Bakkal, Sonsuz Panayır, Mithat Cemal Kuntay'ın Üç İstanbul, Yakup Kadri'nin Kiralık Konak , Nur Baba ve Hüküm Gecesi adlı romanların tamamı İstanbul'da geçer.

Cumhuriyet dönemi

📌İstanbul teması, Cumhuriyet dönemi edebiyatımızı da çok besledi. Bilhassa romanda başarılı örneklerin verilmesi, yazarların daha gerçekçi olmaları ve İstanbul'a değişik açılardan bakmaları konuya olan hakimiyeti de genişletti. Sait Faik, Ahmet Hamdi Tanpınar, Yahya Kemal, Orhan Veli, Cahit Sıtkı Tarancı, Necip Fazıl, Orhan Kemal, Haldun Taner, Oktay Akbal bu isimlerden yalnızca bazılarıydı…

Yahya Kemal'in "Aziz" İstanbul'u

2020 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN