Verdi ‘Aida’ operasını Osmanlı’nın hangi projesi için besteledi?

Dünyada operaya yeni bir boyut getiren ünlü besteci Verdi'nin ismi, 1871 yılında Osmanlı için bestelediği bir eserle anılacaktı.

O dönemde Osmanlı İmparatorluğu'nun toprağı olan Mısır, "Hıdiv" unvanlı valiler tarafından idare ediliyordu. Mısır valileri, yabancı memleketlerle imzaladıkları anlaşmalarla mali protokolleri padişaha tasdik ettirmekle yükümlüydüler ve İstanbul, bu gibi talepleri genellikle her zaman yerine getiriyordu.

Mısır Valisi Said Paşa'nın Fransız mühendis Ferdinand de Lesseps'e 1854'te hazırlattığı, Akdeniz ile Kızıldeniz'i birbirine bağlayacak olan Süveyş Kanalı projesi, onaylaması için dönemin Osmanlı sultanı Abdülaziz'e sunulmuştu.

"Sultan'ın sır ölümü: İntihar mı, cinayet mi?" adlı haberimizi okumak için tıklayın.

Mısır hıdivi Said Paşa'nın izniyle projenin hayata geçmesi için 1854 yılında Fransız sermayesiyle bir şirket kuruldu.

1863 yılında Said Paşa'nın vefatının ardından vali olan İsmail Paşa, iktidarının ilk yıllarında projeye gereken önemi vermese de sonraki yıllarda Süveyş Kanalı'nın Mısır'a getireceği değişikliği fark etti ve bu işe dört elle sarıldı.

Sultan Abdülaziz, İngiltere ve Fransa'nın baskıları nedeniyle 12 yıl boyunca beklettiği projeyi 1866'nın 19 Mart'ında yayınladığı fermanla onayladı. Tüm dış borçları devlet garantisine aldı ve Kanal Şirketi'nin hisselerine yüksek bir meblağ yatırdı.

"İngiltere ve Fransa'nın kıyasıya mücadele ettiği Osmanlı projesi" adlı haberimizi okumak için tıklayın.

Said Paşa ile kanalın mühendisi olan Ferdinand de Lesseps arasında 1854'te varılan anlaşmanın ilginç bir maddesi vardı: Kanal'ın Akdeniz'e açıldığı yere dev bir heykel dikilecekti.

Heykel için Fransa'nın tanınmış heykeltıraşlarından olan Frederic Auguste Bartholdi'ye sipariş verildi; hatta bir hayli avans da ödendi ve Bartholdi işe başladı. Birkaç yıl sonra heykel tamamlanmış, Mısır'a nakledilmesi için hazırlıklara başlanmıştı.

İsmail Paşa, Müslüman bir memlekette böylesine büyük bir heykelin dikilmesinin halk arasında hoşnutsuzluk yaratacağını düşündü ve mühendis Ferdinand de Lesseps'e, heykelin Mısır'a getirilmemesi talimatını verdi.

O heykel, yıllar sonra New York'un simgesi haline gelecek ve adı "Özgürlük Heykeli" olacaktı.

"Osmanlı'dan New York'a uzanan öykü: Özgürlük Heykeli" adlı haberimizi okumak için tıklayın.

Mısır hıdivi İsmail Paşa, Süveyş Kanalı'nın açılış töreni için bir de opera sipariş etmişti. Verdi, Paşa'nın bu teklifini önce kabul etmemiş ancak olaya uygun bir konu bulunca bu isteği yerine getirmişti.

Verdi'nin bestelediği "Aida" operası, Kahire'deki İtalyan Opera binasının açılışında sahnelendi. Daha sonra dünyaca ünlenecek olan bu eser, Mısır ile Habeşistan arasında yüzyıllar boyunca sürüp giden çatışmalardan M.Ö. 10. yüzyılda yer alanı sırasında geçen olaylar üzerine kurulmuş bir aşk, baba sevgisi ve vatan sevgisi arasındaki bocalamayı konu alıyordu.

Aida'nın Avrupa prömiyeri ise 1872'de La Scala'da gerçekleşti. Eser o kadar beğenildi ki, Verdi tam 32 kez sahneye çağrıldı. Aida, Verdi'nin en güzel operası olarak tarihe geçti.

Fikriyat