İsmi Azam Duası: Okunuşu, Anlamı ve Büyük Faziletleri

➡ Hz. Âişe, duaların kabulüne vesile olan ismi öğretmesini Resûl-i Ekrem'den istemiş, fakat olumlu cevap alamamıştır. Bunun üzerine Âişe iki rek'at namaz kılıp içinde Allah, rahmân, ber ve rahîm isimleriyle "senin bütün güzel isimlerin" ifadesinin geçtiği bir dua okumuş, duayı dinleyen Resûlullah şöyle buyurmuştur: "Benden öğrenmek istediğin isim duanda yer alan isimler arasında bulunmaktadır."

İslam âlimlerinin ism-i a'zamla ilgili görüşlerini üç ana noktada toplamak mümkündür:

1. Görüş: Böyle Bir Ayrım Yoktur Başta Ca'fer es-Sâdık, Cüneyd-i Bağdâdî, İbn Cerîr et-Taberî, Ebü'l-Hasan el-Eş'arî gibi bazı âlimler "ism-i a'zam" diye özel bir ismin bulunmadığını söylemişlerdir. Onlara göre hadislerdeki "a'zam" kelimesi, harflerden oluşan isme değil, onun delâlet ettiği Allah'ın zatına aittir. Kul samimiyetle dua ettiği takdirde dileği kabul edilir.

2. Görüş: Vardır Ancak Gizlenmiştir İsm-i a'zam aslında var olmakla birlikte; Kadir gecesi veya Cuma günündeki icabet saati gibi sadece Allah tarafından bilinmektedir. Gizlenmesinin hikmeti, kulun Allah'ın bütün isimlerine aynı saygı ve iştiyakla yönelmesini sağlamaktır.

3. Görüş: Mevcuttur ve Bilinmektedir İsm-i a'zam mevcut olup insanlar tarafından bilinmektedir. Bu isme "en büyük" denilmesinin sebepleri; kâinatı yaratan ve yöneten en yüce varlığa nisbet edilmesi, içeriğinin zengin olması ve duaların kabulüne vesile teşkil etmesidir.

İsmi Azam Olması Muhtemel İsimler Listesi

Alimlerin tespitlerine göre İsmi Azam metinleri şunlardır:

• Allah (veya O'na râci "hüve" zamiri)
• Besmele ve Kelime-i Tevhid
• Esmâ-i Hüsnânın Tamamı
• Mâlikü'l-mülk, Zü'l-celâli ve'l-ikrâm
• Hz. Yûnus'un Duası: "Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn"

➡ İsm-i A'zam, sözlükte "en büyük isim" anlamına gelmektedir. Dini bir terim olarak ise Allah'ın (c.c.) en güzel isimleri (Esmaül Hüsna) içerisinde yer alan, tesiri ve fazileti bakımından en yüce olan bazı isimler için kullanılmıştır.

İslam alimleri bu konuda iki farklı görüş belirtmiştir:

• Bir kısmı, Allah'ın isimlerinin tamamının fazilet ve üstünlük bakımından eşit derecede olduğunu kabul etmiştir.
• Diğer bir kısmı ise hadisleri göz önünde bulundurarak, bazı isimlerin diğerlerinden daha büyük ve faziletli olduğu görüşünü benimsemişlerdir.

➡ Peygamber Efendimiz'in (s.a.s.) hadislerinde İsm-i A'zamdan bahsedilmekte ve bu isimle dua edildiği zaman duanın mutlaka kabul edileceği bildirilmektedir. (bk. Tirmizî, De'avât, 64-65, 100 [3475-3476, 3544]; Ebû Dâvûd, Salât (Duâ), 356 [1493])

➡ Fakat Allah'ın en büyük isminin hangisi olduğunu kesin olarak belirlemek mümkün değildir. Hadislerde geçen ve İsmi Azam olması en muhtemel isimler şunlardır:

• Allah (Lafza-i Celal)
• Rahmân, Rahîm (Esirgeyen, bağışlayan)
• Hay Kayyûm (Diri ve her şeyi ayakta tutan)
• Zü'l-celâli ve'l-ikram (Ululuk ve ikram sahibi)

➡ Resûlullah (s.a.s.), İsmi Azam'ın hangi dua kalıpları içinde gizli olduğuna dair önemli işaretler vermiştir. İşte kaynaklarda geçen o sahih rivayetler ve duanın kabulüne vesile olan metinler:

1. Rivayet (İhlas ve Samed İsimleri ile İsteme)

"Resûlullah (s.a.s.), bir kişinin şöyle dua ettiğini işitti: 'Allah'ım, şehadet ettiğim şu hususlar sebebiyle senden talep ediyorum: Sen, kendisinden başka ilah olmayan Allah'sın, birsin, Samed'sin (hiçbir şeye ihtiyacın yoktur, her şey sana muhtaçtır), senden çocuk olmadı (kimsenin babası olmadın), doğmadın (kimsenin çocuğu olmadın), bir eşin ve benzerin yoktur."

Bunun üzerine Efendimiz (s.a.s.) buyurdular: "Nefsimi kudret elinde tutan Zât'a yemin olsun ki bu kimse, Allah'tan İsm-i A'zâm'ı ile talepte bulundu. Şunu bilin ki kim İsm-i A'zâm'la dua ederse Allah ona icabet eder, kim onunla talepte bulunursa (Allah ona dilediğini mutlaka) verir." (Tirmizî, De'avât, 64 [3475])