Fransa'nın halka açık en eski kütüphanesi: Mazarine

◾ Fransa'nın halka açık en eski kütüphanesi olarak bilinen Mazarine Kütüphanesi, 17. yüzyılda önce başkent Paris'in sağ yakasında kuruldu. Ardından başkentin sol yakasına taşınan Mazarine Kütüphanesi, bugün Fransa Enstitüsüne bağlı 4 kütüphaneden biri olma özelliğini taşıyor.

◾ Galeri şeklinde tasarlanan kütüphane, koyu yeşil ve hardal sarısı renkleriyle öne çıkıyor. Galeriyi andıran kütüphanenin orta bölümünde yapının renkleriyle uyumlu uzun çalışma masaları bulunuyor. Duvarlarının tamamının boydan boya dizili kitaplarla dolu olduğu kütüphanede ayrıca çok sayıda sütun ve büst dikkat çekiyor. Üst kısımlardaki kitaplara ulaşmak için kütüphane çalışanlarının kullanabildiği uzun, ince merdivenler ve ayrıca gizli bölmelerden çıkılan merdivenler bulunuyor.

◾ Sordet, Mazarine Kütüphanesinin tarihçesi, mimari özellikleri ve bünyesinde muhafaza ettiği eserlerle ilgili açıklamalarda bulundu. Mazarine Kütüphanesi hakkında Sordet, "Fransa'nın en eski halk kütüphanesidir ve bugün de hala halka açık." ifadesini kullandı.

◾ Sordet, Kardinal Mazarin'in 17. yüzyılda bu kütüphaneyi öncelikle Paris'in sağ yakasında halka açık olarak kurduğunu kaydederek, Fransa Kralı 14. Louis'nin bakanı Kardinal Mazarin'in o dönem ülkede önemli bir diplomatik ve kültürel rolü olduğunu belirtti.

◾ Kardinal Mazarin'in 17. yüzyılda yaklaşık 50 bin eserlik Batı Avrupa'nın en önemli kütüphanelerinden birini geliştirdiğine dikkati çeken Sordet, "Vasiyetini yazdığında, son derece detaylı bir şekilde bu kütüphanenin halka açık kalmasını isteyecek." dedi.

◾ Sordet, bugün bu kütüphanede 600 bin eserin bulunduğunun altını çizerek, okuyucuların bu eserlere kütüphanede ulaşabileceklerini, eserleri okuyuculara ödünç vermediklerini anlattı.

◾ ABD, İtalya gibi farklı ülkelerde yalnızca sergiler için nadir eserleri ödünç verebildiklerini vurgulayan Sordet, "Burada dünyada bilinen tek nüshasını muhafaza ettiğimiz önemli sayıda son derece nadir kitaplar bulunuyor." diye konuştu.

◾ Sordet, kurulduğu sırada kütüphanede Fransızca, İtalyanca, Farsça, Arapça, Ermenice, İbranice olmak üzere farklı dillerde ve bilim dallarında eserlerin bulunduğunu kaydederek, "17. yüzyılda Kardinal Mazarin tarafından bırakılan kütüphane tam olarak ansiklopedik ve evrensel bir kütüphaneydi." dedi.

◾ Kütüphanenin uzmanlık alanlarının 19. ve 20. yüzyılda daraldığını söyleyen Sordet, "Bugün esasen Orta Çağ'ın sonundan 18. yüzyıla kadar Fransa tarihi ve Avrupa tarihinde uzmanlaşmış bir kütüphane." ifadesini kullandı.

◾ Sordet, insanların Mazarine Kütüphanesi'ni keşfetmek için de ziyaret ettiğine dikkati çekerek, "Mazarine Kütüphanesi ayrıca dekoru ve mimarisi için de ünlü. Dolayısıyla tarihi bir yapı olarak da keşfedilebilecek bir alan." değerlendirmesini paylaştı. Kütüphanenin mimari yönünün önemli olduğunun altını çizen Sordet, "Bu kütüphane, 17. yüzyılda kurulduğu zaman Fransa'da galeri şeklinde düzenlenen ilk kütüphaneydi." dedi.

◾ Sordet, büyük bir galeri şeklinde tasarlanmış olan kütüphanenin orta kısmının okuyuculara, galerinin çevresinin ise kitapların depolandığı alanlara ayrıldığını dile getirerek, duvarlardaki görkemli sütunların art arda sıralandığına dikkati çekti. Fransa'da Orta Çağ döneminde kitapların kürsüler üzerinde, kütüphanelerin merkezinde bulunduğuna değinen Sordet, Mazarine Kütüphanesi'nin mimarisinin 17. yüzyıl Fransa'sı için tamamen yeni bir durum olduğunu vurguladı.

◾ Sordet, araştırmacıların Gutenberg Kutsal Kitabı (Gutenberg Bible) nüshalarından birinin ilk kez Mazarine Kütüphanesi'nde 18. yüzyılda bulunduğuna işaret ederek, "Bu nedenle Gutenberg Kutsal Kitabı, 18. ve 19. yüzyıllarda Mazarin Kutsal Kitabı olarak adlandırıldı çünkü ilk tespit edilen nüsha burada muhafaza edildi." bilgisini verdi.