Ekrem Demirli Anlatıyor: Tasavvufu Düşünmek I bir lokma, bir hırka, Bir Akıl

Yayınlanma Tarihi: 17.02.2026 10:29 Güncelleme Tarihi: 17.02.2026 10:29

Prof. Dr. Ekrem Demirli yeni eseri bir lokma, bir hırka, Bir Akıl'ı anlattı: "İnsan aklı hırka ve lokma ile şekillendiğinde yani yeme, içme güdülerimiz, giyinme, konfor güdülerimizle şekillendiğinde akıl o zaman dünya ile sadece bir menfaat ilişkisi kurar. Ama biz çıkarlarımızı kontrol etmeyi öğrendiğimizde aklımızın büyüyeceğini düşünürüz."

Soru: Kitabınıza ismini veren lokma, hırka ve akıl kavramları arasında görünmez bir bağ var mı, yoksa bu bağ farklı anlamlar mı ifade ediyor?

Ekrem Demirli:

İnsan aklı hırka ve lokma ile şekillendiğinde yani yeme, içme güdülerimiz, giyinme güdülerimiz, konfor güdülerimizle şekillendiğinde akıl o zaman dünya ile sadece bir menfaat ilişkisi kurar. Mesela bir ağaca baktığında ağaca sadece bir ağaç olarak bakamaz, o ağaçtan nasıl istifade edeceği üzerinden bakar. Bir mekana baktığında ya da dünyaya baktığında ya da bir başka insana baktığında bir menfaat ilişkisi üzerine, bir çıkar üzerinden bakar. Ama biz çıkarın konularını zayıflattığımızda yani çıkarlarımızı kontrol etmeyi öğrendiğimizde aklımızın büyüyeceğini düşünürüz.

O zaman bir ağaca bir ağaç olarak bakabiliriz, dünyaya dünya olarak bakabiliriz, gökyüzüne gökyüzü olarak bakabiliriz. Dolayısıyla aklımız sınırlılıklardan kurtulup aklımız özgürleşmiş olur. Bu açıdan aslında tasavvufun amacı özgürleşmedir. Yani behimi duygularımızdan ya da ibtidai arzularımızdan özgürleşmek, bedenin temel içgüdülerinden özgürleşmek. Bu sayede aklımızı büyütmek.

Sufilerin tabii Müslüman düşünceye öğrettiği çok önemli konulardan bir tanesidir: İnsan kendini kontrol ederek aklını büyütür, aklını geliştirir. Bu çok önemli bir noktadır. Dolayısıyla şimdi kitabın üçüncü konusu bir akıl meselesidir, yani büyük bir akıl meselesidir. Bunu bir ibadetle ilişkilendirecek olsam imanla ya da mesela namazla ilişkilendirebilirim: Çünkü namazla biz aslında Tanrı'nın huzurunda durarak aklımızın büyüdüğünü düşünürüz

Editör: Bekir Salih Yaman

Kamera ve Kurgu: Serkan Hervenik

💠💠💠

FİKRİYAT.COM SOSYAL MEDYADA!

Fikriyat'ı aşağıdaki sosyal medya adreslerinden takip edebilirsiniz;

👉 TWITTER

👉 INSTAGRAM

👉 FACEBOOK

👉 YOUTUBE 🔔

👉 Fikriyat.com mobil uygulamasını ise buradan indirebilirsiniz.