Arama

’de mührü

Haremeyn’de Osmanlı mührü

Yavuz Sultan Selim'in 1517'de 'ı fethiyle, ve hizmetleri Osmanlılara geçti. 'ın yönetimini Memlüklülerden devraldıktan sonra İslam dünyasının tek lideri olan Devleti, artık hac hizmetlerini de üstlendi ve II. Selim kendisini "Hadimü'l-" yani "mukaddes toprakların hizmetçisi" olarak gördü. Ardından gelen Osmanlı padişahları da bu geleneği sürdürdü ve tarihin en büyük hizmetleri kutsal topraklara yapıldı. Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci, Türkiye Gazetesi'nde yer alan köşesinde ecdadımızın mukaddes topraklara yaptığı hizmetleri kaleme aldı.

Osmanlılar zamanında trenler, Medine'ye yanaşırken gürültü çıkararak Resûlullah'ı rahatsız etmemek için yavaşlar, üstelik raylara da keçe döşenirdi...

, yani ile -i Münevvere, Osmanlılar tarafından adalet ve hürmet ile idare edilip, servet harcanarak mukaddes makamlar tamir ve tezyin edildi. Haremeyn ahalisi, rahat ve refah içinde yaşadı. Bu saadet zamanı, I. Cihan Harbi'ne kadar devam etti. 1916'dan itibaren ve , elden çıktı.

YEŞİL KUBBE

zamanında, Necd'de ayaklanan , Hicaz'ı basıp, ve Medine'de, katliâm yaptıktan başka; taş üstünde taş bırakmadılar. Ecdad yâdigârı türbeleri, câmileri, ziyaret mahallerini yıkıp; Haremeyn'i çöle çevirdiler. Başında başka gâileler bulunan hükûmeti, isyanı bastırma işini Vâlisi Mehmed Ali Paşa'ya tevdi etti.

Sultan II. Mahmud, eşkıyayı defettikten sonra, bütün bu eserleri ihyâ eyledi. 'ın türbesi üzerindeki tuğla ve kurşundan yeşil kubbeyi yaptırdı ki, Kubbetü'l-Hadrâ denir. 1819'da 'e hediye ettiği şamdanla birlikte gönderdiği aşağıdaki yazı, Osmanlı sultanlarının Resulullah'a olan hürmet ve muhabbetlerinin bir vesikasıdır:

Şamdan ihdâya eyledim cür'et ya Resulallah!

Murâdımdır ulyâya hizmet, ya Resulallah!

Değildir ravdaya şâyeste, destâviz-i nâçîzim,

Kabul eyle, kıl ihsan ve inâyet, ya Resulallah!

Kimim var hazretinden gayrı, hâlim eyleyem i'lâm,

Cenâbındandır ihsan ve mürüvvet, ya Resulallah!

Dahîlek, el-emân, sad el-emân, dergâhına düştüm,

Terahhüm kıl, bana eyle şefaat ya Resulallah!

Dü âlemde kıl istishab Hân-ı Mahmud-i Adlîyi,

Senindir evvel ve âhirde devlet ya Resulallah!

ŞAŞILACAK HİMMET

Mısır ve isyanları, yeniçeri badiresi, Rus Harbi gibi sebeplerle , Mekke ve Medine'yi tamire ancak imkân bulabildi. Kendisinden sonra oğlu Sultan Abdülmecid, bunları tezyin için şaşılacak bir himmet ve gayret gösterdi. hükümdarlarından, Haremeyn'e en çok hizmet eden Sultan Mecid'dir. Bu yolda şaşılacak bir himmet göstermiş, âdetâ kerâmetleri zâhir olmuştur.

Sultan Mecid, Kâbe'yi ve Mescid-i Haram'ı esaslı tamir ettirmiş; Altın Oluk'u yeniletmiştir. Medine'deki Mescid-i Nebevî'yi orijinal binası üzerine ve sütunların bile yerleri bozulmadan yeniden inşa ettirmiştir. Bugünkü binâ onun eseridir. İsmi bu mescide yeni açtırdığı Bâb-ı Mecidî adlı kapı ve şebekenin üzerine gömülmüş tuğrası ile yaşamaktadır. Medine'deki 'yı da Sultan Mecid tamir ve tevsi eyledi.

BENİ OTURTUN

Hücre-i Saadet'e döşenmek üzere gönderdiği kâşî tuğlalar altına hacıların ayakları altında kalsın diye el yazısı ile kendi ismini mütevazıyâne yazmıştır. Hele Bâbüsselâm kemerine yazılmak üzere hazırlanan yazıdaki şâhâne kelimeleri kabul etmeyerek, "İki cihanın saltanatı Resûlullah'a mahsustur" demiştir. 'nin eski şeklinin 53 defa küçültülmüş hâlini İstanbul'da Hırka-i Şerîf Câmii'ne koydurtmuş; tamiratı bunun üzerinden aldığı raporlarla takip etmiştir. Haremeyn'in tamiri, o günün zor şartları altında 700 bin altına mâl olmuştur. Mescid-i Aksâ'yı da 20 bin liraya tamir ettirmiştir. Böylece Sultan Mecid, "Müslümanların Halîfesi ve Haremeyn'in Hâdimi" sıfatını hakkıyla taşımıştır.

Vefatından bir gün evvel hasta yatağında yatarken, mühim iradeler kendisine okunurken, sıra Medine ahalisinin bir istidasına geldiğinde, "Durun, okumayın! Beni oturtun!" buyurdu. Arkasına yastık koyup, oturtuldu. "Onlar, Resûlullah efendimizin komşularıdır. O mübarek insanların dilekçesini yatarak dinlemekten hayâ ederim. Ne istiyorlarsa, hemen yapınız! Fakat okuyunuz da, kulaklarım bereketlensin!" dediğini Eyüp Sabri Paşa anlatıyor.

AMAN DİKKAT!

Mescid-i Nebi'nin tamiri bittiği ve padişahın tuğrasının kapıya asılacağı gün, vefat haberi geldi. Yeni padişahın tuğrasını asmak âdetken, bunun merhum padişaha haksızlık olacağını düşünen Medine Kadısı Ârif Hikmet Bey, vâliyle görüşerek cülûs fermanının okunmasını geciktirdi ve bu arada merasimle bugün bile duran tuğrayı astırdı. Yeni padişah , bundan gücenmek şöyle dursun, ağabeyine gösterdiği kadirşinaslığı takdir ederek kendisini şeyhülislam yaptı. Hac zamanı Resulullah'a hitaben içli mektuplar yazıp gönderen Sultan Abdülaziz, 'nin iç yüzüne atlastan örtü astırdı.

'in bu mübarek beldelere hürmet ve hizmetleri, öncekilerinkini kat kat aşmıştır. İhsanları ve hizmetleri yalnız umerâ ve ulemâ ile mukaddes makamlara mahsus kalmamış; ahalinin ve fakirlerin hepsine ulaşmıştır. Mescid-i Haram'ı gözleri kamaştıracak derecede tamir ve tezyin etti. Hadicetü'l- Kübrâ türbesini, Resûlullah'ın ve Hazret-i Fâtıma'nın doğduğu evleri ihya etti. Mina'yı su şebekeleri ile doldurdu. 'ın yaptırdığı su yollarını yeniden temizletip genişleterek hacıları suya doyurdu. Kâbe yakınında büyük bir havuz yaptırdı.

Hac ziyaretini kolaylaştırmak adına Medine'ye kadar ulaşan tren hattı döşetti. Bu tren raylarına hacıların ayakları altında kalacak şekilde kendi ismini yazdırttı. Medine istasyonu yapılırken, gürültü çıkararak Resulullah'ı rahatsız etmesin diye taş atölyesini şehrin dışına kurdurttu. Aynı sebeple, trenler, Medine'ye yanaşırken yavaşlar, raylara keçe döşenirdi. Mekke evlerinin hacılara kirayla değil, meccanen açılması lâzım geldiği için, Mekkelileri mağdur etmemek için, Osmanlı padişahları her memleketin hacılarına mahsus bedava misafirhaneler yaptırmıştı.

MANEVî İŞARET

Kilisli Mustafa Işki Efendi Mevarid-i Mecidiyye kitabında, hac seyahati esnasına çektiği sıkıntıları anlatmakta; İstanbul'a döndüğünde, padişahın manevî bir işaretle kendisini selâmlığa çağırıp ihsanda bulunduğunu anlatır ve şu şiiri söyler:

Şehinşâh-ı muazzam Hazret-i Abdülmecid Hâna,

Nasıl arz-ı hâl eylesem diye düşdümdü feryâda,

Kerâmeti çok, ihsanı bol, ol şah-ı cihân-ârâ,

Gönlümü anladı, bildi, bir fakir gelmiş üftâde.

Kerâmetidir beni kaldırdı hâk-i mezelletten,

Muazzez eyledi fakiri, rağmen çeşm-i hussâde.


Son asırda Surre Alayı.


Osmanlılardan kalma Kâbe kapısı.


Mescid-i Nebevi'de Sultan Abdülmecid'in tuğrası.


Mescid-i haramın Osmanlılardan kalma minberi.


Mekke'de Gayretiye Kışlası.


Kâbe'nin Sultan Abdülmecid'den kalma altın oluğu.

2019 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN