Ayetler ve afetler

Ana rahminden mezara kadar yaşanan "ömür" safha ve süreçlerinde; bazı şeyler anlaşılır, bazı şeyler hissedilir. Bilinç altı, bilinç üstü merkezlerine ulaşan mesajın, muhtevanın toplamı; bizde algı, anlam, "kanaat" haline gelir.

Anlaşılan o ki; âlemlerin ve içindekilerin varlığı, bir "bütünlük" içinde devam ediyor. Mikrodan makroya kadar, herkes ve her şey; birbirini yakından ilgilendiriyor.

İnsanlık tarihi boyunca; bu muazzam nizamın sırları çözülmeye, sınırları keşfedilmeye çalışılmış. Yer yer, zaman zaman; yeni bilgi ve bilinç seviyelerine ulaşılmış.

Allah'ın "hidayet" kavramı ile tanımladığı farkındalığa; kulları "aydınlanma" demişler. İleri derecede değişimlerin, dönüşümlerin yaşandığı zaman dilimlerini; "çağ" sözcüğü ile isimlendirmişler.

Araştırma, geliştirme çabası; günümüzde de devam ediyor. Yaşadığımız her an ve her hal, bize bir şeyler öğretiyor.

Bu bağlamda artık görüyor, biliyor, anlıyor, kavrıyor, hissediyoruz ki; idrakimize sunulan "ayetler" ile muhatap olunan "afetler" arasında bir ilişki var. Ayetlerden uzaklaşanlar, afetlere yaklaşmış oluyorlar.

Ayet; "işaret, delil, mucize, sır, ibret" anlamına geliyor. Afet ise; "kaza, bela, sıkıntı, felaket" şeklinde tarif ediliyor.

İlim, irfan ehlinin beyanına göre; ayetin üç ana türü var. Birincisi, "yaratılmış"; ikincisi, "vahyedilmiş"; üçüncüsü, "yaşatılmış" olanlar.

Afetlerin çeşitleri, giderek çoğalıyor. Yangından depreme, kuraklıktan kıtlığa, sel felaketinden salgın hastalığa, terörden savaşa kadar; "insanlara ve toplumlara zarar veren, hayatın doğal akışını bozan, maddi ya da manevi kayıplara sebep olan" olayların, durumların tamamını içine alıyor.

Allah(cc), Bakara suresi ayet 164'te, yaratılmış ayetlere atıfta bulunmuş. Mealen; "Şüphesiz, göklerin ve yerin yaratılışında; gece ile gündüzün, birbiri ardınca gelişinde; insanları ve yükleri taşıyan gemilerin, denizlerde yüzüşünde; gökten inerek, ölü toprağı diriltip orada her çeşit canlının yaşamasını sağlayan yağmurun yağışında; rüzgarları ve bulutları evirip çevirişinde; akıl sahibi bir topluluk için, Allah'ın varlığını ve birliğini gösteren nice ayetler(deliller) vardır" buyurmuş.

Yunus suresi ayet 5'te de benzeri bir tanım var. "Güneş'i aydınlatıcı, Ay'ı aydınlık kılan; yılların sayısını ve hesabını bilmeniz için, Ay'a duraklar belirleyen O'dur. Allah bunu; (varlığına, birliğine ve kudretine delil olsun diye) hak ile yaratmıştır. Bilen bir topluluk için, ayetlerini detaylı bir şekilde açıklar".

Ra'd suresi ayet 2'de aynı mesajı, muhtevayı tekrar ediyor. Mealen; "Allah O'dur ki, gökleri direksiz bir şekilde yükseltti. Sonra, arşa yöneldi. Güneş'e ve Ay'a boyun eğdirip, emrine tabi kıldı. Her biri, belirli bir yörünge üzerinde akıp gider. Her işi çekip çevirir, idare eder" diyor.

Buradan, vahyedilmiş ayetlere geçelim. Kur'an-ı Kerim'in tamamı bu kapsamda olmakla birlikte, birkaç örnekle yetinelim.

Bakara suresi ayet 2'nin beyanına göre; "kendisinde asla şüphe olmayan Kitap, Allah(cc) tarafından, bir hidayet rehberi olarak gönderilmiştir". Resulullah(sav) tarafından sözlü olarak "tebliğ", fiili olarak "temsil" edilmiştir.

Âl-i İmran suresi ayet 7'de ifade edildiği gibi; "Kitab'ı indiren O'dur". Bazı ayetler, kimsenin tahrif edemeyeceği şekilde açık, net, sağlam, "muhkem" olup; Kitab'ın ana omurgasını oluşturur.

Bazıları ise, kullarını imtihan etmek için yeteri kadar açıklanmayan "müteşabih" ayetler. "Kalplerinde eğrilik bulunanlar"; fitne çıkarmak ve kendi havalarına göre yorumlamak için onların peşine düşerler.

En'am suresi 157'de; kafirlerin, müşriklerin, münafıkların muhtemel bir mazeretinden söz ediliyor. "Şayet bize Kitap indirilmiş olsaydı, daha fazla hidayet ehli olurduk" demesinler diye; "apaçık bir delil, hidayet ve rahmet" olarak gönderildiği belirtiliyor.

Kasas suresi ayet 47'de, yaşatılmış ayetlere dikkat çekilmiş. "Kendi elleriyle işledikleri günahlar yüzünden başlarına bir felaket geldiği zaman, 'Rabbimiz! Keşke bize bir peygamber gönderseydin de ayetlerine uysaydık ve müminlerden olsaydık' demesinler diye" Hz. Muhammed'e elçilik görevi verildiği belirtilmiş.

Âl-i İmran suresi ayet 101'de; "Allah'ın ayetlerinin sürekli olarak size okunmasına ve Resulullah'ın aranızda bulunmasına rağmen, nasıl kafir olursunuz?" diye soruluyor. Arkasından, "Allah'ın ipine (Kur'an'a) sarılanların, dosdoğru yola ulaştırılacağı" buyuruluyor.

Bütün bunlara rağmen ayetlerden uzaklaşarak Allah'ın emrine, Peygamber'in sünnetine uymayanların; muhtelif afetlerle cezalandırılacaklarına dair beyanlar var. Değişik zamanlarda, "azgınlık ve sapkınlık yaptıkları, Allah'ın ayetlerini az bir pahaya sattıkları, Peygamberleri yalanlayıp iftira attıkları" için helak edilen kavimlerin hikayeleri; bu gerçeğin örneklerini oluşturuyorlar.

Rum suresi ayet 10'da, "Allah'ın ayetlerini yalanlayıp alaya alanların, en kötü akıbete düçar oldukları" anlatılır. Kehf suresi ayet 87'de ise; "haksızlık edenlerin hem dünyada, hem ahirette cezalandırılacakları" hatırlatılır.

Şura suresi ayet 30'da; "Başımıza gelen her musibetin, kendi günahlarımız yüzünden olduğu" ifade edilir. İlaveten, "çoğunun da Allah(cc) tarafından affedildiği" belirtilir.

Afetlerden korunmanın yolu, ayetlere yönelmek. Kavlen, fiilen; hakkı hak, batılı batıl olarak görmek ve bilmek.

Zekeriya Erdim