Türkiye’de İlk Kongre: I. Helal Akreditasyon Kongresi…

6-8 Nisan 2026 tarihlerinde Ankara'da, ilk kez bir Helal Akreditasyon Kongresi düzenleme fikri, yaklaşık beş ay öncesinde başlayan organizasyon çalışmalarıyla dün itibariyle hayata geçirildi.

T.C. Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Helal Akreditasyon Kurumu, sadece ülkemizde değil, uluslararası arenada, başta Orta Asya'daki Türk devletleri olmak birçok İslam ülkesinde geniş yelpazede hizmetler veriyor. 6 Nisan Pazartesi günü açılış törenine dünyanın farklı bölgelerinden gelen katılımcılar da bunun bariz bir örneğiydi. İki gün sürecek uluslararası kongrede sektörel ve akademik bazda pek çok tebliğ sunuldu/sunulacak. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Sn. Ömer BOLAT ve Helal Akreditasyon Kurumu'nda Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yapan Sn. Zafer SOYLU'nun verdikleri bilgilerden anlaşılan, Türkiye'nin, böyle bir kuruma sahip olması hem ülkemiz vatandaşları için hem de Müslüman ülkeler için son derece değerli ve önemlidir. Konunun önemini ifade etmek adına bir ayet-i kerimeyi burada zikr etmek isteriz. Allah Teala tüm insanları muhatap alarak şöyle buyurmaktadır: "Ey insanlar! Yeryüzünde bulunan maddelerin helâl ve temiz olanlarından yiyin; şeytanın peşinden gitmeyin, çünkü o apaçık düşmanınızdır." (Bakara, 198). İslam'ın yeme-içme konusunda çağları aşan tebliğiyle verdiği mesaj son derece nettir: İnsanoğlu varlığını devam ettirebilmesi için yeme-içmeye muhtaçtır. Ama onun sağlıklı bir şekilde yaşaması ve türünün devamı için, kendisine Yaratıcısı tarafından uygun (helal ve temiz) görülen ve birer nimet olarak lütfedilen gıdalardan beslenmesiyle bu işi gerçekleştirmesi gerekmektedir. Buna uyması, onu bu dünyada da ebedi hayatı olan ahirette de mutlu kılacaktır. Gerek bu evrensel durum ve gerekse "helal gıda ile beslenme"nin dinimizdeki önemli yeri ve değeri, adı geçen kurumun faaliyetlerinin tüm insanlık ve özellikle İslam Dünyası açısından son derece manidar olduğunu ortaya koymaktadır. Kongrenin, ülkemizin bu alanda da başrolde olduğunu göstermesi açısından da sevindirici olduğunu söyleyebiliriz. Zira uluslararası kimliğe sahip olan kurumumuz, dünya çapında hali hazırda Helal sertifika veren en muteber merkezlerin başında gelmektedir.

1.Uluslararası Helal Akreditasyon Kongresi'nde davet üzere sunduğumuz "Tüketim Ahlakı'nın Helal Alışverişlerde Rolü ve Önemi" başlıklı tebliğimizi hazırlarken "Helal Gıda" konusunun hala yeterince bilincinde olmadığımızın farkına vardık. Dolayısıyla, bu önemli hususta araştırma ve incelemeler yaparak elde ettiğimiz bilgileri sizlerle paylaşmak ve oldukça önem arz eden bu konunun, layık olduğu şekilde yeterince ve doğru bir şekilde anlaşılmasına mütevazı bir katkıda bulunmak niyetindeyiz.

"Helal Gıda" konusunda önce "Tüketim Ahlakı"nı ele almak gerek

Evet, konuya dair araştırmalarımız ve okumalarımız bizi "Helal Gıda" meselesinden önce "Tüketim Ahlâkı" denilen ve işin doğrudan insanı, bireyi ilgilendiren tarafına yöneltti. Gıdanın helal ve temiz oluşunu önceleyen bilinç, gıdada değil, insanda var olan bir durumdur. Devletler, milletler ve ülkeler, gıdanın her türlüsünü sunabilirler ancak bunlar arasında tek "seçici" insandır. İnsan eğitilmeden ve bir terbiyeden geçirilmeden; doğruyu yanlıştan ayırt edecek noktaya gelmeden, ondan doğru seçimde bulunmasını beklemek de isabetli bir yaklaşım olamaz. Kısacası insan, özellikle ilk çocukluk yıllarında kişiliği oluşturan karakter eğitimi hususunda doğru ve yeterli bir aile terbiyesine muhatap olmalıdır, vesselam… Bu eğitim içinde hiç şüphesiz Tüketim Ahlâkı da bulunacaktır ve çocuk bu eğitimi de aileden tabiri câiz ise "çekirdek"ten alacaktır. Geç kalmış bir eğitimin faydasının da etkisinin de son derece sınırlı olacağı unutulmamalıdır. Dilerseniz konuyu ele almaya, içinde bulunduğumuz çağın bize nasıl bir tüketim anlayışı dayattığına ve nasıl bir savrulma yaşadığımıza dair birkaç kelam ile devam edelim.

Bir kesimin "Modern Zamanlar" olarak da adlandırdığı yaşadığımız şu çağda, "tüketim" kavramı, insanların hem yaşam tarzlarını hem de kimliklerini şekillendiren temel unsurlardan biri oldu. Ne var ki bu temel unsur, beraberinde getirdiği aşırı tüketim (israf) ve gayri ahlakî üretimi, insanlığın başına bir bela olarak sardı.

Günümüz dünyasında tüketim, sadece ekonomik bir faaliyet değil; kültürel, psikolojik ve ideolojik yapılara sahip bir "kavram" haline gelmiştir. Bu sebeple tüketim davranışlarının ahlâkî temelleri öncelikle sorgulanmalı ve dünyamıza yeni tüketim anlayışları telkin ve tebliğ edilmelidir. Biz bu konuda insanlığa gönderilen "Son Din" İslam'ın ve onun mukaddes kitabı olan Kur'an-ı Kerim'in yol göstereceğine inanıyoruz. Zira İslam dini, insanın dünya ve ahiret mutluluğunu beraberce önemser ve bunu amaçlar. Ona, ailesinde ve yaşadığı toplumda biyolojik, psikolojik ve sosyolojik olarak dengeli, mutlu ve huzurlu olması için imkanlar sunar, bunun için şartlar oluşturulmasını ister. Onun, öte dünyadaki mutluluğunun, bu dünyadan itibaren başlamasını ister.

Diyebiliriz ki, birçok alanda olduğu gibi, tüketimin de bir ahlâkı vardır ve olmalıdır. İslam, muhtelif tüketim alanlarında ahlâki ilkeler çerçevesinde birtakım düzenlemelerle insana ve topluma, "dengeli, sorumlu ve bilinçli tüketimi" bir "model" olarak sunar. İşte biz buna "Tüketim Ahlâkı" diyoruz.

Konuya devam edeceğiz. Sağlık ve afiyet dilekleriyle…

Mehmet Emin Ay