Çocuklarda Kronik Şikayetler: Doktor Ne Zaman Gerekli?

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Hilmi Apak, çocuklarda uzun süreli halsizlik, solukluk, tekrarlayan ateş, açıklanamayan morluklar ve kemik ağrılarının löseminin ilk belirtileri arasında yer alabileceğini belirtti. 2-8 Kasım Lösemili Çocuklar Haftası dolayısıyla yapılan açıklamada, löseminin başlangıç döneminde özgül olmayan belirtilerle ortaya çıkabildiğini vurgulayan Prof. Dr. Apak, aileleri uzun süren ve açıklanamayan şikayetler konusunda uyardı. Kemik iliğinde anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu normal kan hücrelerinin bozulmasıyla ortaya çıkan löseminin ilk dönemlerinde halsizlik, iştahsızlık, solukluk ve ateş gibi yaygın şikayetler görülebileceğini aktaran uzman, bu belirtilerin çoğu zaman enfeksiyonlara veya kansızlığa bağlanabildiğini ifade etti.

Prof. Dr. Apak, şikayetlerin beklenenden uzun sürmesi, tekrarlaması ya da farklı belirtilerin tabloya eklenmesi durumunda daha ayrıntılı bir değerlendirme yapılmasının önemli olduğunu kaydetti. Löseminin ilk belirtilerinin grip ve diğer viral enfeksiyonlar, demir eksikliği anemisi, bağışıklık sistemine bağlı trombosit düşüklüğü ve bazı romatizmal hastalıklar gibi birçok çocukluk çağı hastalığıyla benzerlik gösterebildiğini belirten uzman, nedensiz morlukların trombosit düşüklüğüyle, kemik ve eklem ağrılarının ise büyüme ağrıları veya romatizmal hastalıklarla karıştırılabildiğini vurguladı. Belirtilerin tek tek değil, ne kadar süredir devam ettiği, şiddeti ve başka şikayetlerle birlikte görülüp görülmediği dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Apak, herhangi bir darbeyle açıklanamayan morluklara, ciltte toplu iğne başı büyüklüğünde kırmızı noktalara, sık burun kanaması veya diş eti kanaması gibi bulgulara dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.

Kemik ve eklem ağrılarının da löseminin belirtileri arasında yer alabildiğini vurgulayan Prof. Dr. Apak, özellikle geceleri artan, devamlılık gösteren, çocuğun günlük aktivitelerini kısıtlayan veya yürümesini zorlaştıran kemik ağrılarının önemsenmesi gerektiğine dikkati çekti. Çocuğun daha önce rahatlıkla yaptığı aktivitelerden kaçınması, yürürken aksaması veya ağrı nedeniyle hareket etmek istememesi durumunda mutlaka hekim değerlendirmesi yapılması gerektiğini belirten uzman, normalde hareketli olan bir çocuğun kısa sürede yorulmaya başlaması, oyun oynamak istememesi veya sürekli dinlenme ihtiyacı hissetmesinin de önemli bir belirti olabileceğini kaydetti. Löseminin tanısında fiziki muayene ve kan tetkiklerinin önemli bir yere sahip olduğuna değinen Apak, çocukluk çağı lösemilerinde tedavi olanaklarının geçmişe göre önemli ölçüde geliştiğini, kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler, immünoterapi ve gerekli hastalarda kök hücre nakli gibi yöntemlerle birçok çocukta başarılı sonuçlar elde edilebildiğini belirterek, "Her ateş, halsizlik, kemik ağrısı veya morluk lösemi belirtisi değildir. Önemli olan belirtilerin devam etmesi, şiddetlenmesi veya birden fazla bulgunun bir arada görülmesidir" değerlendirmesini yaptı.