Enkaz Kaldırmada Asbest Tehlikesi: OMÜ'den Kritik Uyarı
Ondokuz Mayıs Üniversitesi akademisyenleri, enkaz kaldırma ve bina yıkım çalışmalarında asbest maruziyetinin yaratabileceği ölümcül sağlık tehlikeleri konusunda kritik uyarılarda bulundu. OMÜ Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Varol Koç, 1970-2000 yılları arasında inşa edilen binalarda yaygın kullanılan asbestin yıkım sırasında havaya karışmasıyla ciddi risk oluşturduğunu belirtti. OMÜ Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun ise asbest liflerinin akciğerlere ulaşarak 10-50 yıl sonra mezotelyoma ve asbestozis gibi ölümcül hastalıklara yol açabildiğini vurguladı. Uzmanlar, yıkım çalışmalarının mutlaka sertifikalı firmalar tarafından yapılması, işçilerin P3 filtreli maske kullanması ve çalışma alanında düzenli hava kalitesi ölçümü yapılması gerektiğini bildirdi. Denetimsiz yıkımların gelecekte telafisi mümkün olmayan sağlık krizlerine yol açabileceği uyarısı yapıldı.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nden (OMÜ) akademisyenler, enkaz kaldırma ve bina yıkım çalışmalarında havaya karışan asbest liflerinin ciddi sağlık riski oluşturduğu konusunda önemli uyarılarda bulundu. OMÜ Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Varol Koç, asbestin geçmişte yüksek ısı dayanımı, korozyon direnci ve düşük maliyeti nedeniyle inşaat sektöründe yaygın olarak kullanıldığını belirterek, borulardan çatı kaplamalarına, yalıtım malzemelerinden tavan sıvalarına kadar pek çok yapı malzemesinde yer aldığını ifade etti. Koç, asbestin bina içinde sabit kaldığı sürece risk oluşturmadığını ancak yıkım ve hasar durumlarında liflerin havaya karışmasıyla tehlikeli hale geldiğini vurguladı.
Yıkım süreçlerinde alınması gereken kritik önlemlere değinen Doç. Dr. Koç, asbest sökümünün yalnızca eğitimli ve lisanslı personel tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Malzemenin ıslatılarak ve parçalanmadan sökülmesi, çalışma alanlarında düzenli lif ölçümü yapılması ve personelin P3 filtreli solunum ekipmanları kullanması zorunluluğuna dikkat çeken Koç, denetimsiz yıkımların ilerleyen yıllarda telafisi güç sağlık sorunlarına neden olabileceği konusunda uyardı. OMÜ Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun ise asbest liflerinin gözle görülemeyecek kadar ince olduğunu ve solunum yoluyla akciğerlerin derin noktalarına kadar ulaşabildiğini belirtti.
Asbest kaynaklı hastalıkların maruziyetten 10 ila 50 yıl sonra ortaya çıkabildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Uzun, asbestin akciğer zarı kanseri olarak bilinen mezotelyomaya ve akciğer dokusunun sertleşmesiyle seyreden asbestozise yol açabildiğini ifade etti. Sigara kullanımının bu riski önemli ölçüde artırdığını vurgulayan Uzun, asbest riskinin yalnızca mesleki maruziyetle sınırlı kalmayıp çevresel maruziyet yoluyla da halk sağlığını tehdit edebildiği konusunda uyarıda bulundu. Uzmanlar, enkaz kaldırma ve yıkım çalışmalarında mutlaka gerekli güvenlik önlemlerinin alınması, asbest sökümünün denetimli şekilde yapılması ve çalışanların uygun koruyucu ekipman kullanması gerektiğini bildirerek, konunun ciddiyetine dikkat çekti.