Sabretmek pasiflik midir? Sabır kavramının günümüzde yanlış anlaşılması

Sabır, modern çağda en çok yanlış anlaşılan kavramlardan biri. Günlük dilde sabır; susmak, katlanmak, ses çıkarmamak ve olup biteni kabullenmekle eş anlamlı kullanılıyorken şimdilerdeki manası çok başka. Haksızlığa uğrayan birine 'sabret', kırılan birine 'sabırlı ol', itiraz edene ise çoğu zaman 'sabırsız' etiketi yaptırılmakta. Halbuki sabır, bu kadar yüzeysel ve edilgen bir mana ile sınırlandırılamayacak kadar derin bir terim... İslam felsefesinden moderniteye: Zaman Sabır, İslam düşüncesinde pasif bir bekleyiş değildir aksine iradeyi diri tutan, insanın yönünü kaybetmeden ayakta kalmasını sağlayan aktif bir tutumun ta kendisidir. Fakat günümüzde sabır; çoğu zaman korku, çaresizlik ya da konforu bozmama isteği ile karıştırılıyor. Bu karışıklık, sabrı bir erdem olmaktan çıkarıp bazen bir kaçış biçimine dönüştürüyor. 'Sabır nedir?' sualinden evvel, ne olmadığına bakmak gerekiyor. Sabır; haksızlığı meşrulaştırmak olamaz, zulme rıza göstermek, adaletsizliği içselleştirmek ya da insanın kendini değersizleştirmesi anlamına asla gelmez. Susmak her zaman sabır gösterildiği manasına gelmiyor. Bazen de susmak yalnızca korkunun ya da alışkanlığın sonucudur. Aynı şekilde her itiraz da sabırsızlık olmaz. Hakkını aramak, yanlış karşısında söz söylemek, sabrın aksi olmaz çoğu zaman onun bir parçasıdır. Benlikten geçiş: Fütüvvet Gelelim sabır ve pasifliğin bu kadar sık karıştırılmasına. Bunun arkasında çeşitli nedenler bulunuyor. Bunlardan biri, 'iyi insan' olma baskısıdır. İyi insanın her şeye katlanan, kimseyi incitmeyen, sürekli anlayış gösteren biri olması gerektiği öğretilmiştir. İşte, bu anlayış, zamanla insanın kendi sınırlarını yok saymasına, kendi haklarını savunmayı bencillik olarak görmesine yol açtı. Böyle bir ortamda sabır, ahlaki bir duruştan çok çatışmadan kaçınma stratejisi haline gelmiştir. Bir diğer nedense hız çağında yaşıyor olmamız tabii. Her şeyin çabuk tüketildiği, sonuçların hemen alındığı bir dünyada sabır, 'beklemek' ile özdeşleştirilir ve değersizleştirilir. Oysa sabır, beklerken bozulmamayı, beklerken savrulmamayı, beklerken ahlakını muhafaza edebilmeyi gerektirir. İstanbul'un 8 tarihi mezarlığı Haksızlık karşısında sabrın nerede durduğu ise en çok tartışılan meselelerden biri olarak karşımıza çıkıyor. Haksızlığa uğrayan kişiye 'sabret' demek, çoğu zaman sorumluluğu failden alıp mağdura yüklemek anlamına gelmekte. Tam bu noktada ise sabır ile rıza arasındaki farkı net bir şekilde ayırmak gerekiyor. Rıza, yapılanı onaylamak; sabır ise onaylamadan katlanabilme gücüne deniyor. Sabrın çok derin manaları var. Bunlardan önce aktif bir duruş olması. Bu tahammül İçsel bir direniştir. İnsan, sabırla öfkesini terbiye eder ama adalet duygusundan vazgeçmez. Metanet, fevri tepkilerle kendini tüketmemektir fakat doğru zamanda, doğru yerde söz söylemeye de engel değil. Aksine sabır, insanı daha bilinçli, daha ölçülü ve daha sağlam kılıyor. Bosna'nın 489 yıllık eğitim yuvası: Gazi Hüsrev Bey Medresesi Çoğu zaman güçsüzlükle ilişkilendirilen metanet iradesi, büyük bir güç gerektiriyor. Her şeye anında tepki vermemek, duyguların esiri olmamak, acıyı inkâr etmeden taşımak ciddi bir irade isteyen işler. Bu aslında insanın kendini kontrol edebilme becerisinin de adıdır. Bu nedenle sabır, edilgenlik değil yüksek bir öz disiplin durumu şeklinde kabul edilmekte. Kavramının yeniden doğru bir zemine oturtulması, toplumsal bir ihtiyaç. Metanet, insanın kendini yok saymasında değil kendini koruyabilmesindedir. Özetleyecek olursak sabır, insanın hayat karşısında sağlam durmasıdır. Sabır aynı zamanda her şeye razı gelmemenin ta kendisidir. Japonya'yı İslam ile tanıştıran alim; Abdürreşid İbrahim Bugün sabrı pasiflik olarak okuduğumuz her yerde, aslında kavramın ruhunu kaybediyoruz. Sabır, kişinin başına gelen her şeyi anında kabullenmesi değildir. Bu karıştırılmamalı, aslolan bireyin başına gelenlere rağmen kim olduğunu unutmamasıdır. Sabreden kimse aciz olmaz, yaşadıkları karşısında metanetli durmaya çalışan insan pasif olarak addedilemez. Aksine yaşadığımız çağda, bu duruş belki de yarınları etkileyecek büyük bir erdem olarak karşımıza çıkar, kim bilir...

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

Sabretmek pasiflik midir? Sabır kavramının günümüzde yanlış anlaşılması