Tarihin en soğuk günü: Sarıkamış Harekâtı

1877-1878 Türk-Rus Savaşı diğer adıyla 93 Harbi sonucunda Vilayât-ı Selâse yani Kars, Ardahan ve Batum'u Ruslar ele geçirdi. Ruslar Erzurum'a kadar olan bölgeyi işgal etti. Sarıkamış hadisesine kadar bu bölge 37 yıldır Rus işgalindeydi. Osmanlı Devleti Ağustos 1914 yılında başlayan I. Dünya Savaşı'na Rusların 1 Kasım 1914'teki savaş ilanıyla katıldı. 1941 Pera Palas Patlaması: Hedef Kimdi? Ruslar Doğu Anadolu topraklarında öncü birlikler olarak Ermeni çetelerini kullanıyordu.Gidecekleri bölgelere önceden Ermeni çeteleri gider, köyleri yağmalar, masumları katleder ve Rus birliklerine yol açarlardı. 1 Kasım'da savaş ilan eden Ruslar derhal hareket ederek Ağrı, Diyadin, Eleşkirt ve Pasinler'i işgale başladılar. Ermeniler için çok önemli olan ve bölgenin büyük şehri Van ise Aralık ayında işgal edilmeye başlandı. Ülkenin doğu toprakları böylesine karanlık tablo çizerken Enver Paşa büyük bir harekata karar verdi. Rusların savaş ilanı ve Ermeni çetelerinin bu faaliyetleri neticesinde Enver Paşa hem işgal altındaki toprakları kurtarmak hem de masum insanların katlini önlemek amacıyla Sarıkamış Harekâtı'na başladı. Dönemin Başkomutan Vekili olan Enver Paşa'nın emriyle başlatılan harekâtta; Kars, Sarıkamış, Ardahan, Batum ve Artvin gibi Doğu illerimizi Rusların elinden geri almak amaçlanmıştı. Osman Gazi'nin Stratejik Hamlesi: Dimbos Savaşı 3. Ordu Kumandanı Hasan İzzet Paşa, Sarıkamış Harekâtı'nın kış şartlarında başarısız olacağını savunup bahar aylarında yapılması gerektiğini söylemişti. Enver Paşa hocasının söylediği sözler sonrası 'Eğer hocam olmasaydın seni şurada öldürürdüm' cümlelerini kurdu. Bunun üzerine Hasan İzzet Paşa istifasını verdi. Enver Paşa Hasan İzzet Paşa'nın bu görüşünü önemsememiş, başarının dış görünüş ve elbiseyle değil her askerin kalbindeki yiğitlik ve cesaretle kazanılacağına inanmıştı. Hasan İzzet Paşa'nın yerine Hafız Hakkı Paşa getirildi ve onun yaptığı Sarıkamış'ı kuşatma planını Enver Paşa çok beğendi ve bölgeye gelerek ordunun başına geçerek harekâtı başlattı. Bu harekât öncesinde Enver Paşa kumandasındaki Türk ordusu harekete geçerek 10 Kasım'da Kars'ın güneyindeki Köprüköy bölgesinde Rusları ağır bir yenilgiye uğratarak Artvin, Ardahan ve Oltu'yu kurtardı. 1877 yılındaki 93 Harbi'ni kaybeden Osmanlı İmparatorluğu, bu toprakları Ruslara teslim etmek zorunda kalmıştı. Rus ordusu ülkesinin coğrafi özellikleri hasebiyle soğuk kış şartlarına uygun olarak teçhiz edilmiş bir orduydu. Buna karşın Türk ordusunda ekonomik koşullar nedeniyle ağır kış şartlarına uygun teçhizat ve kıyafet yoktu. Askerler harekâtın ilk iki gününde Rus birliklerine karşı zor şartlar altında olmalarına rağmen kahramanca mücadele ettiler. Harekât başladığında askerin morali oldukça yüksekti. Kar yağışı ve yoğun sis görünmeden ilerlemeyi sağlıyordu. Sömürge izlerini taşıyan bir başkent: Maputo Osmanlı Devleti'nin, doğuyu korumakla görevli 3. Ordusu, 7-17 Kasım tarihleri arasında Köprüköy ve Azap muharebelerinde yaptıkları cephe saldırılarıyla, Rusları bir miktar geri püskürterek zafer kazandı. Ancak, Kafkas Cephesi'ndeki kısmi başarı, İstanbul'da olumlu karşılansa da yeterli görülmedi. Rusları yenilgiye uğratacak kesin planlar üzerine çalışılmaya başlandı. Başkomutan Vekili Enver Paşa, geniş bir kuşatma harekâtı ile Rus birliklerini imhaya karar verdi. Enver Paşa 22 Aralık'ta başlayacak kuşatma harekâtı için 19 Aralık'ta genel taarruz emrini yayınladı. Emir şu sözlerle bitiyordu: 'Saadet, şan ve şeref ileride; alçaklık, sefalet ve ölüm geridedir.' İlk iki günü başarıyla geçen taarruz, sonrasında olumsuz hava koşulları nedeniyle seyrini değiştirdi. Kış, 3-4 Ocak 1915 gecesi daha da şiddetlendi. Fırtına ile yağan kar, yolları tıkayıp, çadırları yıktı. Arkasından da dondurucu soğuklar bastırınca, 60 bin Osmanlı askeri donma, dizanteri ve tifo gibi hastalıklardan dolayı hayatını kaybetti. Bu harekâtta Ruslar da 32 bin askerini kaybetti. Osmanlı'da adalet arayışı: Ateş İstidâsı Türk ordusunu Sarıkamış'ta mağlup eden Ruslar değil iklim şartlarıydı.Türk ordusu Sarıkamış'ta yaşadığı ağır kayıp sonrasında o ana kadar kurtardığı toprakları tekrar bırakmak zorunda kaldı. Kafkas Cephesi'nde tatbik edilen bu büyük harekât, sadece askeri açıdan değil uğranılan kayıplar sebebiyle de mânevî bakımdan kamuoyunda önemli bir yere sahipti. Savaştan sonra İstanbul'a dönen Enver Paşa, uzun bir süre Sarıkamış hakkında herhangi bir haber, bildiri veya yayın yapılmasını engelledi.

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

Tarihin en soğuk günü: Sarıkamış Harekâtı