Osmanlı’nın kaderini değiştiren gizemli rüyalar

Rüya, insanoğlunun var olduğu günden mevcudiyetini korumakta. Rüya, düş bunlar kişinin 'uyku esnasında zihninden geçen görüntü ve hayallerdir' şeklinde tanımlanıyor çoğu yerde. Atalarımız, rüyaya günümüzdeki durumundan çok daha öte bir mana yüklemişlerdir. Bilhassa Osmanlı Devleti daha ilk yıllarında bile rüyalara çok ayrı bir önem atfettiğini görüyoruz. Osmanlı'da unutulmaz bir gelenek Baklava Alayı Çünkü o zamanlar, rüyaların Allah (CC) tarafından gönderilen bir mesaj olarak kabul görülmüş ve bu alanda zaman içinde tabirnâmeler ve vakıatlar ortaya çıkmıştır. Osmanlı İmparatorluğunda rüya kişisel bir unsur olmaktan çıkar ve devletin istikametini, bekâsını birebir etkileyen aynı zamanda orduya moral veren siyasi bir araç olarak da görülebilir. Örneğin Osmanlı Devleti'nin kuruluşu da bir rüya üzerine inşa edilir. Şeyh Edebali'nin göğsünden çıkıp Osman Gazi'nin göğsüne giren ve oradan bir çınar ağacına dönüşen o meşhur rüya, devletin kuruluş müjdesidir. İşte, Osman Bey'in rüyası, halkın ve askerlerin aralarında 'bu devlet ilahi bir irade ile kuruldu' düşüncesini zihinlerde sabitleyerek en kritik dönemler de yine bu düşünce birleştirici güç olmuştur. Fatih'in İstanbul'a mührü: Fatih Camii 19. yüzyılın ortalarına dek rüyalar, özellikle dini içeriğe sahip olanlar veya kutsal bir mesaj, müjde taşıdığına inanılanlar halk arasında büyük değer görmüştür. Yine bir örnek verecek olursak; Fatih Sultan Mehmed'in, Uzun Hasan ile savaşmak için sefere çıktığı sıralarda garip bir rüya gördüğü kulaktan kulağa anlatılanlar arasında. Sultan, Uzun Hasan ile bir alanda güreşe tutuşmuş ve onu yeniyordur. Rüyasını alimlere anlattığında alimler bunu, 'büyük bir zaferin habercisi' olarak yorumlamışlardır. Osmanlı'nın kaderini değiştiren gizemli rüyaları elbette tabir eden özel kimseler ve tabir için özel kitaplar mevcuttu. O dönemler rüyaları tabircibaşı ismi verilen sarayın resmi rüya yorumcuları bulunurdu. Bu kimseler padişahın ve hanedan üyelerin rüyalarını tabir ederlerdi. Tabircibaşları, Tabirnâme'de uzmanlaşmış ulema kimselerden olurdu. Bunun yanı sıra şeyhler, mutasavvıflar, ulema ve müderrislerden de rüya tabiri yapanlar da bulunuyordu. Özellikle padişahlar bağlı oldukları veya derin saygı duydukları şeyhlere rüyalarını mektup yoluyla aktarırlardı. İstanbul'un 8 tarihi mezarlığı İşte, bilhassa şeyhlere ve mutasavvıflara tabir ettirilen bu rüyalar 'Vakıat' ismi verilen defterlere işlenirdi. Bu defterler kişisel tarihli olması hasebiyle bir diğer rüya tabiri var olan 'Tabirnâmeler'den ayrışırlardı. Vakıatlar, mahremdir ve genellikle şeyh ile mürit arasında olduğundan özeldir. Kısacası vakıatlar, rüyaları kayıt altında tutmak için vardır ve rüyalar görüldüğü şekliyle bu defterde muhafaza edilir. Yani kişisel bir rüya günlüğüdür. Tabirnâmeler ise rüyada görülen simgelerin ne manaya geldiğini açıklayan, anonim veya belirli bir müellife ait rehber kitaplara denmektedir. Kişi rüyasında 'deniz' gördüğünde bu eserde ilgili yere bakar ve rüyasının ne anlatmak istediğini anlamaya çalışırdı. Tabirnâmeler, vakıatların aksine bir sözlüktür, bilgi vermek ve yol göstermek için vardır. Sonuç olarak ise herkese açık bir kütüphane eseridir. İşte, atalarımız zaman zaman hem tabirnâmelerden yararlanmış ve vakıatlar vesilesiyle de rüyalarını kayıt altına almışlardır. Osmanlı'da adalet arayışı: Ateş İstidâsı Devlet-i Aliyye'de yaşanan başka bir rüya olayını anlatalım. Yavuz Sultan Selim, Mısır Seferi'ne çıkmadan evvel birtakım tereddütler yaşamış ve gördüğü bir rüya ona, bu hususla alakalı rehberlik etmiştir. Rüyada, Hz. Peygamberin (SAV) 'Selim'e söyleyin, gelsin; bu hizmet ona verildi' söylendiği nakledilir. Memlükler, Müslümandır ve o dönemler Haremeyn'de halifelik de onlardadır. Fakat Memlûk Devleti, düşman saldırısı altında olduğundan bu kutsal yerleri koruyacak güçleri kalmamıştır. Yavuz Sultan Selim de hem kendisinin gördüğü hem de Kapıkulu Ağası Hasan'ın rüyası üzerine sefere karar verir. Böylece hem Haremeyn'i korur hem de halifelik atalarımıza geçer... Anlatılan bir başka olay ise Kanuni Sultan Süleyman'ın rüyasında Hz. Muhammed'i (SAV) görmesidir. Sevgili Peygamberimiz (SAV) Sultan Süleyman'dan 'Bağdat kalelerini fethetmesini ve sonrada şehri imar etmesi' ister. Bu rüya üzerine Kanuni Sultan Süleyman, aldığı emri yerine getirir ve Haremeyn'in bu doğrultu da imarını üstlenir. Yine anlatılan bir diğer olay ise Genç Osman'ın hacca gidip gitmeme noktasında tereddüt yaşadığı bir süreçte rüya görür. Sultan Abdülmecid'in hatırası: Altın Oluk Genç Osman'ın rüyasında Hz. Muhammed (SAV) gördüğü ve akıbetinin habercisi olduğu Vakanüvis Naîmâ tarafından kayıtlara geçmiştir. Yine bir başka rüya olayı ise I. Ahmed ile alakalı olandır. I. Ahmed rüyasında, Avusturya Kralı ile güreştiği ve sırtüstü yere düştüğü rivayet edilir. Padişah bunu yenilgi sanıp üzülürken Aziz Mahmud Hüdayi hazretleri ise 'Sırtın toprağa gelmesi, toprağın gücünü arkana almaktır, zafer sizindir' diyerek tabir eder. Görüldüğü üzere ecdadımızın rüyalara önem vermiş ve anlamda çalışmalar yapılmıştır. Fakat günümüzde bunun olması zor çünkü öyle bir devirde yaşıyoruz ki insanlar bunu olduğundan farklı gösterip İslam ile bağdaşmayacak şekilde lanse edebiliyorlar. İşte, bu da tehlikeli boyut. Bu anlattıklarımız Osmanlı döneminde yaşanmış o zamanlarda kalmıştır...

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

Osmanlı’nın kaderini değiştiren gizemli rüyalar

Geçmişten günümüze rüyaların sırrı