Osmanlı'da unutulmaz bir gelenek Baklava Alayı

Osmanlı'da mübarek Ramazan ayına dair birbirinden farklı pek çok gelenek bulunuyor. Bunlardan biri de her sene Ramazan'ın 15'inde yapılan 'Baklava Alayı' Bu alaylar, Osmanlı Devleti'nin en parlak dönemlerinden biri olan Kanuni Sultan Süleyman zamanında gelenekselleşmiş, ince bir düşüncenin tezahürü olarak ortaya çıkmıştır. Kadim bir Osmanlı geleneği: Kadir Alayı Padişahın askerlerine bir övme vesilesi olarak görülen bu alaylar, Osmanlı saltanatının da azametini ve halkına karşı özenli yaklaşımını ifade ediyor. Gelelim merasimin işleyişine. Her yıl Ramazan ayının 15. günü Hırka-i Saadet'in ziyareti ardından gerçekleştirilen bu törenin merkezi elbette dönemin gözde ve simge yapılarından biri olan Topkapı Sarayı idi. Ramazan'ın 15, Yeniçeri Ocağı'na bağlı tüm ekipler böylesine özel bir gün için ihtişamlı saraya davet edilirdi. Saraya gelen askerler, yapının ikinci avlusuna açılan Orta Kapı'dan içeri girerlerdi. Buradan saraya alınan askerler direkt mutfağa sevk edilir, baklavaları yüklenmek üzere sıraya dizilirlerdi. Osmanlı'da Ramazan Gelenekleri I Hilalin Görülmesi Mutfakta her on neferin taşıyabileceği tepsiler hazırlanırdır. Bu tepsiler elbette bir beze bağlanır o şekilde taşınırdı. Bu bezlerin ismi ise 'futa' idi. Törenin protokol yönetimini 'Silâhdar Ağa' üstlenirdi. Silâhdar Ağa'nın sağ koltuğunda Anahtar Ağası sol koltuğunda ise Başala olacak şekilde Babüssade'den çıkarlar ve baklava tepsilerinin bulunduğu alana gelirlerdi. Hiç şüphesiz alayın en mühim olayı, padişahın da sembolik olarak Yeniçeri Ocağı'nda kayıtlı bir nefer sayılmasıydı. İşte bu nedenle de Silâhdar Ağa, ilk iki tepsi baklavayı sultan adına teslim almaktaydı. Seremoni sonradan şöyle devam ederdi; ortadan seçilen iki nefer kendilerine ayrılan baklava tepsilerini futuların düğüm yerlerinden geçirir, yeşil boyalı sırıklara yerleştirir ve en sonunda da omuzlara yüklerlerdi. Osmanlı'da bir Ramazan geleneği Bahçedeki 'Orta Kapı'nın açılmasıyla birlikte de aralarında; sakalar, ustalar, mütevelliler, odabaşıları, bayraktarlar ve karakollukçuların bulunduğu topluluk yürüyüşe başlardı... Bu olay Topkapı Sarayı'ndan çıkarak İstanbul sokaklarına karışırdı. Tepsi tepsi baklavalar kışlalara ulaştırılır ve askerler mutlu edilirdi. Ertesi gün olduğunda ise tepsiler ve futular saray mutfağına geri getirilirdi. Böyle tören başarıyla tamamlanırdı. Böylesine ince düşüncenin bir faaliyeti olan bu alay, maalesef zamanla etkisini yitirmiş ve diğer özenli ve beğenilen gelenekler gibi maziye karışmıştır... 1826 senesinde Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra tamamen tarih sahnesinde yeri boş kalmıştır. Son alay ise Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından bir buçuk veyahut iki ay evvel gerçeklemiş. Kadim Türkistan'da 'Ya Ramazan' geleneği Yeniçeri Ocağı kaldırılmadan ve Baklava Alayı tamamen tarih sahnesinden silinmeden evvel maalesef tatsız bir olay yaşanmış ve bu hadise sonrasında halkın yaklaşımı tamamen değişmiştir. Bu olay ise şöyle gerçekleşmiştir; yaşlı bir adam küçük oğlunun isteği üzerine bu alayı izlemeye gitmiş ve maalesef hoş olmayan bir muamele ile karşılaşmış. Alayın geçeceği noktalar, erkenden yolların iki yanını halk doldurur ve yeşil sırıklar üzerinde taşınan yüzlerce baklava tepsisi ve onlara eşlik eden askeri kortejin geçişleri izlenirdi. Bu gelenek, toplum arasındaki hiyerarşiyi pekiştirirken aynı zamanda 'padişahın sofrasından halkın ve askerin pay alması' anlayışını idrak ettirirdi. İşte, yaşanan bu durum artık halkın Yeniçeri'den ne kadar memnuniyetsiz olduğunu da gösteriyor. En nihayetin ilk çıktığı zaman halk tarafından sevilen ve sahiplenilen bu miras, Osmanlı İmparatorluğu'nun kültürel zenginliğini gösteriyor... Direklerarası'nda Ramazan eğlenceleri

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

Osmanlı'da unutulmaz bir gelenek Baklava Alayı