Türk dünyası yansıtan kavramlar

ÖTÜKEN Eski Türklerin devlet geleneğinde 'dünyanın merkezi' ve 'kutsal ana toprak' olarak kabul edilen bölgeye 'Ötüken' deniyor. Hun, Göktürk ve Uygur gibi büyük Türk devletlerine başkentlik yapan bu coğrafya, yalnızca siyasi bir merkez olmamış, aynı zamanda manevi bir sığınak görevi görmüştür. Bilge Kağan yazıtlarında 'Türk milletinin yaşayacağı yer' olarak işaret edilen Ötüken, doğayla bütünleşmiş bir devlet aklının ve sarsılmaz bir aidiyet duygusunun sembolüdür. Türklerin gökyüzüne açılan penceresi: Şanırak GÖKBÖRÜ Türk mitolojisinin en güçlü figürlerinden biri olan Gökbörü yani Bozkurt; bağımsızlık, cesaret ve yol göstericiliğin vücut bulmuş halidir. Gökyüzünün kutsallığını simgeleyen 'Gök' yani mavi rengiyle anılan bu efsanevi kurt, Türk milletinin soylarının tükenme tehlikesiyle karşılaştığı anlarda Ergenekon ve Türeyiş destanlarında olduğu gibi ortaya çıkarak onlara rehberlik etmiştir. Asla evcilleştirilemeyen, doğasıyla Türklerin hürriyet tutkusunu temsil etmekte. Buna ek olarak Türk milletini bir arada tutan birleştirici bir ruhu da simgelemektedir. OTAĞ Osmanlı Devleti'nden çok önce bozkır kültüründe şekillenen otağ, hükümdarın konakladığı büyük ve görkemli çadırdır; fakat şöyle bir detay bulunuyor; mimari bir yapıdan ziyade devletin merkezi otoritesini temsil ediyor. İçerisinde devlet işlerinin görüşüldüğü, elçilerin kabul edildiği bu yapı, keçeden yapılmış olsa da sarsılmaz bir kaleyi andırıyor. Otağın tepesindeki tünlük yani açıklık, gökyüzüyle olan bağı temsil ederken; kullanılan renkler ve süslemeler ise hükümdarın gücünü ve evrensel hâkimiyet iddiasını yansıtıyor. Kırgızların Boz Üyleri TOY Türk devlet ve toplum yapısında istişare kültürünün en somut örneği toylardır. İşte, bu törenler hem siyasi kararların alındığı bir meclis hem de halkın bir araya geldiği devasa şölenler zinciridir. Toylarda yalnızca yemek yenilip eğlenilmez; hakanın halkına hesap vermesi, boy beylerinin sadakatlerini tazelemesi ve önemli kanunların yürürlüğe girmesi gibi kritik süreçler işletilir. 'Han-ı Yağma' geleneğiyle taçlanan toylar, devletin malının halka ait olduğunun ve sosyal adaletin en yüksek tescili oalrak görülür. NEVRUZ Farsça bir kelime olan 'Nevruz'un manası 'yeni gün' anlamına geliyor. Türk dünyasında bu bayram, Ergenekon'dan çıkışı ve demir dağların eritilerek özgürlüğe kavuşulmasını simgeliyor. Doğanın uyanışıyla milletin dirilişini birleştiren Nevruz, Türk takviminin başlangıcı kabul edilmekte. Ateş yakılması, demir dövülmesi ve 'semiz' adı verilen özel yemeklerin paylaşılması gibi ritüellerle kutlanan bu gün, binlerce yıldır Adriyatik'ten Çin Seddi'ne kadar tüm Türk boylarını aynı sevinçte buluşturan kültürel bir köprüdür. Orta Asya değil Türkistan KUT Türk devlet felsefesinin temelini oluşturan, devleti yönetme yetkisinin Tanrı tarafından hükümdara verildiğine dair inançtır. Kut aslında hükümdara yüklenmiş ağır bir sorumluluktur; çünkü kut sahibi kağan; halkını doyurmak, giydirmek ve adaleti sağlamakla yükümlü olarak görülmüştür. Eğer ülkede kıtlık çıkar veya savaşlar kaybedilirse 'Kut'un çekildiğine' inanılır ve kağanın meşruiyeti sorgulanmaya başlanır. Bu kavram, Türklerdeki 'adil devlet' anlayışının ilahi kaynağıdır. KOPUZ Kopuz; Türk dünyasının ruhunu tellere döken en kadim müzik aleti ve bugünkü bağlamanın atası kabul ediliyor. Kamların, ozanların destan anlatılarında ve kahramanların cenaze törenlerinde hep başroldür. Kopuzun sesi, bir Türk için tarihin, törenin ve ataların sesidir. Dede Korkut'un elindeki kopuz tarih boyunca; barışı sağlayan, doğayı yatıştıran ve toplumsal belleği tazeleyen kutsal bir araç olarak görülmüştür. Baş üstünde taşınan gelenek: Türkistan Başlıkları BALBAL Eski Türk mezar kültürüyle ortaya çıkan bu taş heykeller, ölen kişinin sağlığında yendiği düşmanları temsil etmekte olup mezarların etrafına dikilmektedir. Balballar, Türk heykel sanatının ilk figüratif örnekleri kabul ediliyor. Bu taşların sayısı, kişinin savaşlardaki başarısını ve yiğitliğini somut bir şekilde geleceğe taşıyan sessiz birer tarih vesikasıdır... KIMIZ Kımız; kısrak sütünün özel bir deri tulum içerisinde mayalanmasıyla hazırlanan, Türk dünyasının milli içeceğidir. Bozkırın sert doğasında hayatta kalmak için gerekli enerjiyi sağlayan bu içecek, tarih boyunca toyların ve önemli görüşmelerin vazgeçilmez eşlikçisi olmuştur. Türk dünyasının bu içeceği tadıyla ve kokusuyla bozkırı hatırlatıyor. Türklerin at ile olan kopmaz bağının ve hayvancılığa dayalı kadim yaşam kültürünün bir yansımasıdır diyebiliriz. Türkistan'ın kalbi: Registan Meydanı OBA Oba; aynı boydan gelen, birbirine kan bağıyla bağlı ailelerin bir arada yaşadığı ve göçebe yaşamın temel hücresini oluşturan yerleşim birimidir. Oba; askeri bir disiplinle yönetilir; yaylak ve kışlak arasındaki göç trafiği büyük bir düzen içinde gerçekleştirilir Dayanışmanın ve imece usulünün en saf halinin görüldüğü bu yerler, Türklerin en zorlu coğrafyalarda bile nasıl örgütlü bir toplum kalabildiğinin en küçük ama en sağlam kanıtıdır aslında...

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

Türk dünyası yansıtan kavramlar