Necati Bey’in Kaleminden Gönüllere Dokunan Mısralar

Yılda bir kerre menâr-ı şâhtan dîdâr gül Gösterir nite ki nûr-ı Ahmed-i Muhtâr gül Gül, yılda bir kere dal minaresinden Hz. Peygamber'in nuru gibi yüz gösterir. Düşünmeye sevk eden 10 beyit 10 anlam Oldu mânend-i Medine hoş münevver gülsitân Devha-i güldür minâre pertev-i envâr gül Gül bahçesi Medine gibi güzelce nurlandı. Gül fidanı minare, gül de nur ışıltılarıdır. Cem edip evrâk-ı al üstüne etmiş zer-nişân Yazmış ol mecmû'aya vasf-ı ruhun ey yâr gül Ey sevgili! Gül al yaprakları bir araya getirip üstünü de altınla işlemiş. Sonra da o mecmuaya senin yüzünün özelliklerini yazmış. Dâima mecmû'ası düşmez elinden rûz u şeb Benzer eder ruhların vasfını istihzâr gül Gül galiba senin yanaklarını anlatma hazırlığında. Zira mecmuası gece gündüz elinden hiç düşmüyor. Umarım senden vefâ ey serv-i bostân-ı cemâl Gerçi gülzâr-ı cihânda verdiği yok bâr gül Ey güzellik bostanının servisi! Gerçi dünya gülşeninde gül meyve vermez ama yine de ben senden vefa umuyorum. Var iken yüzün güle meyl eylemez dil bülbülü Ârife bir gül yeter lâzım değil tekrâr gül Gönül bülbülü senin yüzün varken güle dönüp bakmaz. Ârif olana bir gül yeter, tekrar gül lazım değildir. Bâğa gel kim eyledi peydâ yed-i beyzâ semen Gözün aç kim gösterir ahdar şecerde nâr gül Bahçeye gel! Zira yasemin 'beyaz el' çıkarmış. Gözünü aç! Zira gül, yeşil ağaçta ateş gösteriyor. El salar etrâfa durmuş sebze sahnında çenâr Gel ki işret ni'metini eyledi îsâr gül Çınar çimenin orta yerinde durmuş 'Gül, eğlence mezelerini sofraya yaydı. Gelin!' diye etrafa el sallıyor. Bâde-i hamrâ ile çeng ü neye verdi amel Tevbe vü zühd ü salâhı eyledi bî-kâr gül Gül tövbe, dindarlık ve doğruluğu etkisiz bırakıp kırmızı şarap, lir ve neyi etkili hâle getirdi. Baştan ayağa zer ü yâkût ile pîrûzeden Donanır diler kim ola şâhid-i bâzâr Gül, çarşının güzeli olmayı istediği için baştan ayağa altın, yakut ve firuzeyle donanır. Kitapların sarsıcı giriş cümleleri Câm-ı nevrûzî içip mestâne yüz bin nâz ile Şâh-ı şûhun salınır boynuna şâhidvâr gül Gül nevruz kadehi içip şuh dalın boynuna bir güzel gibi yüz bin nazla sarhoşça sarılır. Gonca gibi gam dikenlerinde bülbül kan yutar Karşısında bâd-ı subh ile güler oynar gül Bülbül gam dikenlerinde, gonca misali kan yutar. Gül ise onun karşısında tan yeli ile güler oynar. Sağlı sollu hârdan hançer takınmış gûyiyâ Zâhid-i yâbis-dimâğ ile eder peykâr gül Gül, sanki damağı kurumuş ham sofuyla savaşacak gibi dikenden sağlı sollu hançer takınmış. Eyle redd ağyârı kim dillerde makbûl olasın Başlar üzre yeri vardır etse terk-i hâr gül Ey sevgili! Rakipleri kov da gönüllerde makbul olasın. Gül, dikenden ayrılırsa başlar üstünde yer edinir. Âh-ı âşıktır seni hüsnünden âgâh eyleyen Na'ra-i bülbülden olur her seher bîdâr gül Ey sevgili! Sana güzelliğini fark ettiren âşığın ahıdır. Gül her seher bülbülün narasıyla uyanır. Bunca nâz u bunca şîveyle bir aylık ömrü var Kendini ziynet ederse tan mı şehrîvâr gül Gül bir şehirli gibi kendisini süslerse şaşılır mı! Bunca naz ve bunca işveye rağmen bir aylık ömrü var. Şâh-ı âdil devridir var gûşmâl et ey sabâ Bülbüle cevr eylemekten etsin istiğfâr gül Ey tan yeli! Adaletli bir sultanın dönemindeyiz. Var kulağını çek de gül bülbüle kötü davranmaya tövbe etsin. Pâdişâh-ı dâdger deryâ-dil ü vâlâ-güher Kim nem-i hulkundan eyler sebzeler izhâr gül Adaletli, engin gönüllü ve soylu padişah... Çimenler onun ahlakının nemiyle / bereketiyle gül açar. Âsumân-ı saltanat Han Bâyezîd ol kim onun Kadri bâğında niçe hurşîd gibi var gül O, saltanatın göğü Bayezit Han'dır. Onun kıymeti bağında güneş gibi nice gül bulunur. Âb-ı lutfu ermese ser-sebz olmaya çenâr Bâd-ı hulku esmese bitirmeye gülzâr gül Lütfunun suyu ulaşmayacak olsa çınar yeşillenemez. Ahlakının esintisi olmasa gülşen gül bitiremez. Dünyayı dolaşan bilginden hayat dersleri Nevbahâr-ı lutfu bezl etse kerem ni'metlerin Sath-ı sebze sahn-ı çînî ola hânsâlâr gül Lütfunun ilkbaharı cömertçe nimet saçacak olsa çimenin üstü çini sofraya döner, sofracıbaşı da gül olur. Âb-ı cûd erse sehâb-ı himmetinden sebzeye Bî-tekellüf serv yemiş vere isfîdar gül Yardımı bulutundan bitkilere cömertlik suyu erişecek olsa kuşkusuz servi meyve, akağaç da gül verir. Atı na'lından cihân mihrâb gibi secdegâh iti izinden oluptur yeryüzü hemvâr gül Dünya, atının nalıyla mihrap gibi secde yerinde döner. Yeryüzü, itinin iziyle baştan başa güle dönüşür. Şemse-i şems-i ziyâ-efrûz-ı âlem hüsrevâ Safha-i tîğ-i cihângîrinde bir zerkâr gül Ey padişah! Âlemin ışık saçan güneş şemsesi, senin dünyayı fetheden kılıcının yüzünde altın işlemeli bir gül olur. Meclisinde bâğ bir mahbûb hizmetkârdır. Çeşm nergis kad sanevber hat çemen ruhsâr gül Bahçe senin meclisindeki güzel bir hizmetçidir. Göz nergis, boy çam, ayva tüyü çimen, yüz de güldür. Pâyına îsar için ey serv-i bâğ-ı ssaltanat Eylemiş la'lîn tabaklar üzre zer ihzâr gül Ey saltanat bağının servisi! Gül senin ayağına saçmak için lalden kırmızı tabaklar üstünde altın hazırlamış. Goncalar arz etmeyince tapuna hemyân-ı zer Nasb olunmadı çemen iklîmine serdâr gül Goncalar senin huzurunda sunmak üzere altın kesesi getirmeyince gül de bahçe ülkesine komutan tayin edilmedi. Tâc-ı yâkûtî giyer pîrûzeden bağlar kemer Gülsitân-ı bezmine olalı hizmetkâr gül Gül senin meclisin gülşenine hizmetçi olduğundan beri yakut taç giyer, firuze kemer kuşanır. Tûtî-i gülzâr-ı bezmin olmak için eyledi Hârı nâhun bergi şehper goncayı minkâr gül Gül senin gülşene benzeyen meclisinde papağan olabilmek için dikeni tırnak, yaprağı kanat, goncayı da gaga yaptı. Âb-ı adlinden humârını eder ıslâh mül Bûy-ı hulkundan sudâ'ına kılar tîmâr gül Şarap, mahmurluğunu senin adaletinin suyuyla giderir. Gül, baş ağrısını senin ahlakının kokusuyla geçirir. 10 Beyit 10 Anlam Mevki'inde ettiğinçün lutf-ı mahz olur gazab Nitekim fasl-ı zemistanânda görünür nâr gül Yerinde ettiğin için gazap da lütfun ta kendisi olur. Nitekim kış mevsiminde ateş, gül gibi görünür. Ak destârı ridâ-yı sebzi varken yaktılar Ahd-i adlinde meğer kim bağladı zünnâr gül Galiba gül senin adaletli zamanında zünnar kuşandı. Çünkü ak sarığı ve yeşil hırkası olmasına rağmen onu yaktılar. Bâd-ı hulkun etmeyince ta'n ile bağrını kan Vermedi gülşende bûy-ı nâfe-i Tâtâr gül Ahlakının esintisi dokunup da bağrını kan etmeyince gül gülşende misk kokusu vermedi. Ni'met-i hulkun kokusundan ere diye nasîb Dâmenin açıp gedâlar gibi durur zâr gül Gül senin ahlakının nimeti kokusundan nasip ulaşsın diye eteğini açıp dilenciler gibi mahzunca durur. Bâd-ı subh ol denli hulkun tîbini pür etti kim Çâk çâk olmuş görür dâmânını her bâr gül Tan yeli senin ahlakının güzel kokusunu öyle bir doldurdu ki gül her zaman eteğini paramparça olmuş görüyor. Şehriyârâ himmetin mahbûb-ı hâs u âmdır Hîç meclis var mıdır ki_ onda ola ağyâr gül Ey padişah! Yardımın herkes tarafından sevilir. Gülün rakip olarak görüldüğü bir meclis olur mu hiç? Pâdişâhâ bir şikâyet var kulundan tapuna Ki bu ma'nâdan ediptir dîdesin hûnbâr gül Padişahım! Bu dert yüzünden gözünü kan yağdıran bir güle döndürmüş bendenizin sana bir şikâyeti var. Serv urur göğsüne kef desti tehî âşık-misâl Goncanın zer kîsesin açmakla kucar hâr gül Âşık gibi eli boş kalan servi göğsüne yumruk vuruyor. Diken ise goncanın altın kesesini açıp gül kucaklıyor. Yaktı zillet nârına ben hâki tab'ı âbdâr Nitekim her dem gülâb için yanar nâçâr gül Her zaman gül suyu için gülün çaresizce yanması gibi fasih tabiatım da ben toprağı zillet ateşiyle yaktı. Cân ile meddâhınım dilteng koma beni kim Andelîbinden cihânda olmadı bîzâr gül Can u gönülden seni övmekteyim, beni huzursuz bırakma! Dünyada gül, bülbülünden hiç bıkmadı. İnci Pınarı Niyazi Mısri sözleri Gülşen-i vasfında her beyti Necâti çâkerin Benzer ol mevzûn nihâle kim ucunda var gül Hizmetkârın olan Necâti'nin seni övme gülşenindeki her beyti, ucunda gül olan düzgün bir fidana benzer Ziynet-i eyyâmıdır hatt ile şi'rin şöyle kim Reng ü bûy ile olur ârâyiş-i gülzâr gül Gülün renk ve kokusuyla gülşenin süsü olması gibi (Necati'nin şiiri de) yazı ve şiirin bu zamandaki süsüdür. Bezmine bir nahl-i rengîn bağladı kim yaraşır Ondan etse lutf yollarını istifsâr gül Senin meclisine öyle renkli bir nakıl bağladı ki gül lütuf yollarını ondan sorsa yaraşır. Tâcverler üzre şâhâ şehriyâr ol şehriyâr Nice kim her nevbahâr olur şeh-i ezhâr gül Ey padişah! Gülün her ilkbaharda çiçeklerin sultanı olması gibi sen de padişahlar üstüne padişah ol padişah! Gülşende reîs olmağa ezhâra benefşe Demdir ki kadem- rence kıla vara benefşe Menekşenin gülüşündeki çiçeklere önderlik etmek üzere zahmet edip varmasının tam zamanı. Bağdâd-ı çemende ede da'vâ-yı hilâfet Abbâsî alemler dike gülzâra benefşe Menekşe, çimen Bağdat'ında halifelik iddiasında bulunup gül bahçesine Abbasi sancaklar dikiyor. Dem geldi ki gül şevkine her hâr ayağına Yüzün süre boynun çeke yalvara benefşe Menekşenin gül şevkiyle her dikenin ayağına yüz sürüp boyun uzatarak yalvarmasının zamanı geldi. Âhı tütünü yeryüzünü göğe boyadı Alındı meğer bir yüzü gülnâra benefşe Galiba menekşe nar çiçeği yüzlü birisine alındı. Ahının dumanı yeryüzünü mosmor etti. Bu lutf ile kim kıldı çemen sahnını çînî Ta'n etse n'ola nâfe-i tâtâra benefşe Menekşe çimen sofrasını çiniden yaptığına göre miske caka satsa şaşılır mı? Hindûbeçe-i micmeregerdân-ı çemendir Rağbet komadı tabla-i attâra benefşe Menekşe, bahçede tütsü kabı dolaştırıp artık aktar tablasına ihtiyaç bırakmayan Hintli bir çocuktur. İznik'in gönül sultanı: Eşrefoğlu Rumi

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

Necati Bey’in Kaleminden Gönüllere Dokunan Mısralar