Saraybosna’nın muhafız dedeleri
Saraybosna'nın heybetli tepesi Sehova Korija’da yer alan mevlevi dedeler ve dervişler, adeta beş asırdır şehrin "manevi muhafızlığını" yapıyor.
Ülkenin tasavvuf tarihini yansıtan ve en eski sembollerden biri olarak kabul edilen Sehova Korija'daki türbede, şehre ilk yapılan İsa Bey Mevlihanesi'ne bağlı dede Sultan Ahmet ve dede Abdul Mahmut'un mezarı bulunuyor.
AB-I HAYAT VE ÇİLEHANE MAĞARASI
Sehova Korija'daki çilehane mağarası ve yakınlardaki bir kaynaktan akan Ab-ı Hayat (Hayat suyu) ise, geçmişte İsa Bey Mevlevîhanesi dervişlerinin sıklıkla kullandığı yerler olarak biliniyor. Hiç kurumadığı için insanların özel bir değer verdiği Ab-ı Hayat'a genelde dervişler su içmek ve abdest almak için giderdi. Yolcuların ve Saraybosnalıların da kullandığı Ab-ı Hayat, günümüzde hala rağbet görüyor.
Bugün kullanılmayan Sehova Korija'daki mağaralar ise, dervişlerin manevi terbiye maksadıyla içinde ibadet yaptığı çilehane işlevi görürdü.
ATLILARDAN ÖNCE DERVİŞLER GELDİ
Saraybosna Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kazım Hadzimejlic, AA muhabirine yaptığı açıklamada Osmanlı'nın Bosna Hersek'i fethinden önce ilk olarak sufilerin geldiğini, fetihten sonra da dergâhların çok önemli bir yeri olduğunu, Saraybosna'nın kurucusu İsa Bey İshakovic'in şehirde ilk önce mevlevihaneyi kurdurduğunu; misafirhane yaptırdığını, sonra da diğer yapıların inşa edildiğini ve şehrin böylece gelişmeye başladığını aktardı.
Hadimejlic, dergâh ve tekkelere bağı olan insanların vefatının ardından cami ya da tekkelerin bahçelerindeki mezarlıklara defnedildiğini kaydetti.
ŞEHRİN DAİMİ BEKÇİLERİ
Hadzimejlic, "Şehri koruyan" anlamına da gelen Sehova Korija'nın manevi bir sembol olduğunu dile getirerek, orada mezar taşları bulunan iki kişinin Mevlevi tarikatına bağlı ilim ve keramet sahibi olan "bekçiler" olduğunu ve son savaş da dâhil Saraybosna'nın geçirdiği savaşlarda düşmanın hiçbir zaman o tarafa geçemediğini ifade etti.
DOĞUNUN ÇIKIŞ KAPISINDA SARAYBOSNA VAR
Tasavvuf, Mevlevilik ve sufilerin Balkanlar için çok önemli bir yeri olduğuna dikkat çeken Hadzimejlic, "Batı'da ilk Mevlevi noktası Saraybosna'dır, Doğu'dan yani Konya'dan Batı'ya baktığımız zaman Mevleviliğin dergâh olarak son noktası ise yine Saraybosna'dır. " diye konuştu.
Hadzimejlic, Bosna Hersek'te bugün Mevlevi dergâhı olmadığını ancak mesnevihanlığın devam ettirildiğini belirterek, "Bosna Hersek'teki diğer tarikatlar Nakşi, Rufai, Kadiri olsun hepsi Hz. Mevlana'yı pîr olarak kabul ediyorlar ve seviyorlar. Onun eserlerini de okuyorlar. Bugün Mevlevilik burada aktif olarak olmasa bile diğer tarikatlarda Mevlevilik yaşatılıyor." dedi.