Yemeklere lezzet katan baharatların bilinmeyen faydaları

Baharat, kokusu ve tadı bakımından insanların hoşuna gidebilecek olan veya kendiliğinden doğada yetişen bitkilerin kurutulmuş kısımlarına verilen isimdir. Bitkinin kökü, soğanı, gövde kabuğu, çiçek tomurcuğu, tepeceği, meyvesi, tohumu veya yaprak bölümlerinin kurutulması baharatı meydana getirir. Karanfil, tarçın, kakule, zencefil, karabiber gibi baharatlar ticarette en fazla tercih edilen türlerdir. Baharatlar, yemeğe tat vermesi amacıyla az miktarda kullanılır. Bu sebeple besin değerleri az miktarda olur veya hiç yoktur. Eski çağlarda baharatlar, toplumlar tarafından ilaç yapımında kullanılıyordu. Ayrıca kutsal sayılan yağlar ve merhemler de baharatlardan hazırlanmaktaydı. Hippokrates, Galenos ve Dioscorides Pedanius gibi birçok ünlü hekim baharatlardan yararlanarak ilaçlar yapmaktaydı. Kutsal din törenlerinde bazı baharatlardan yararlanılırdı. Baharatların yiyeceklerde kullanılmaya başlandığı tarih net olarak bilinmiyor ancak Eski Yunan ve Roma kaynaklarında baharatın yiyecek ve içeceklerde çeşni katmak amacıyla kullanıldığı yer almakta. Ayrıca susam ve yağının çok eski zamanlardan beridir kullanıldığı biliniyor. Sarımsak ve soğan da yine yüzyıllardır beslenme hayatımızda yer alıyor. Önceleri uzak ülkelerden getirilmekte olan baharat ve kokulu otlar dünyada sadece zenginler tarafından kullanılıyordu. Marco Polo'nun, 13'üncü yüzyılda Hitay'da (Orta Çağ Avrupası'nda Çin'e verilen isim) sadece üst sınıfların kullandığı baharatlarda bekletilmiş etler tükettiği ve yoksullarınsa sadece sarımsaklı soslara yatırılmış etleri yiyebildiği biliniyor. Baharatın bir kısmı doğrudan antimikrobiyal etki gösterir. Yani mikroplarla savaşır, enfeksiyonu önler. Temel özelliklerinden birisi de metabolizmayı güçlendirir ve hatta hızlandırır. Çemen otu, beyaz acı bakla, sarımsak, kişniş, soğan, çörek otu, melez mısır, ısırgan otu, okaliptüs, kimyon, adaçayı ve ıhlamurun diyabet tedavisini destekleyici ve alternatif olarak yer aldığı görülür. Baharatlar, 6 ay ile 1 yıllk raf ömrüne sahiptir. Bu sebeple kişilerin kendi baharatlarını kendilerinin yapması uzmanlar tarafından tavsiye edilmektedir. Burada önemli olan baharatın nerede ve nasıl kurutulacağıdır. Kurutulan baharatlar, serin ve güneş görmeyen yerlerde ve özellikle hava almayacak şekilde, ağzı sıkıca kapalı cam kavanozlarda saklanmalıdır. Evlerde kurutulan veya aktardan alınan baharatlar el değirmenleri ile taze çekilip kullanılmalıdır. Toze edilen baharatların raf ömrü oldukça kısa ve bu ürünlerde sahtecilik anlamak da mümkün değil. Türk insanı olarak günlük tuz tüketiminde ortalamanın çok üzerindeyiz. Tuzlu yedikçe damak tadımız gittikçe daha tuzlu yemeklere yönlendirir bizi. Bunun önüne geçmenin yolu yemeklerde kullanılan baharat çeşidini ve miktarını arttırmaktır. Baharat içeriğindeki zengin mineral yapısından ötürü yemeklerde tuzun yerini alır. Kısa süre içinde tuz tüketiminizi olması gereken sınırlara çekebilirsiniz. Baharatın yemeklere katılması alışkanlıktır. Ancak bunun dışında da kullanım yerleri bulunabilir. Uzmanlar, baharatlarla çay yapılması hatta yoğurda katılmasını tavsiye ediyorlar. Çay şeklinde tüketileceği zaman hazırlanan ve içerisinde sıcak su bulunan fincanınıza istediğiniz kadar ilave edemezsiniz ve gene istediğiniz kadar tüketemezsiniz. Bu tip ürünler paketlenmiş, ruhsatlandırılması yapılmış ve üzerlerindeki etiketlerde içeriği, miktarı, kullanım şekli ve raf ömrü belirtilmiş ürünler olmalıdır. Aksi takdirde ciddi sağlık sorunları ile karşılaşmak olasıdır. Böbreklerin iflasına kadar uzanan, mide bağırsak sistemini alt üst edebilen tablolar ortaya çıkabilir. Günlük kullanım şekline ve dozuna kesinlikle uyulması gerekir. Gerek yoğurda gerekse ayrana özellikle kırmızıbiber, kırmızı acı biber, nane, kekik, sumak eklenebilir. Bir su bardağı ayrana bir çay kaşığı kadar istediğiniz baharatı ekleyebilirsiniz. Yoğurt ya da salatanıza ise en fazla bir tatlı kaşığı kadar bir baharat karışım hazırlayıp içerisine katabilir ya da üzerine serpebilirsiniz. Kırmızı biber Metabolizmayı hızlandırır. Kanser hücreleri ile savaşır. Kan dolaşımını hızlandırarak cinsel performansı olumlu etkiler. Grip ve soğuk algınlığında kullanılır. Kimyon Gaz ve hazımsızlık şikâyetlerine iyi gelir. Karabiber Ateş düşürücü, spazm giderici, antioksidan ve idrar söktürücüdür. Kişniş Antimikrobiyaldir, mikrop öldürür. Zerdeçal Karaciğeri toksinlerden arındırır, zihni güçlendirir. Kansere karşı vücudu korur. Zencefil Enerji verir, bağışıklığı düzenler. Kış boyunca tazesini salatalara ekleyebilir, tozu ile çay yapabiliriz. Biberiye Kalp sağlığını korur, antimikrobiyal etkiye sahiptir, Kekik Antiseptik ve tonik özellikleri sayesinde bağışıklık sistemimizi destekler. Nane Uçucu yağı sayesinde spazm ve gaz giderici, serinletici, uyarıcı ve antioksidandır, Karanfil Ağız kokusunu gidermede birebir etkilidir. Diş ve diş eti ağrılarında kısmi uyuşturucu etkide ve antibakteriyel özelliğe sahiptir. Ağzımızda gün boyu zaman aralıkları içerisinde özellikle de öğünlerden sonra bir karanfil tanesi tutmak sağlıklı bir alışkanlık olacaktır. Vanilya Mide ve sinir sistemi üzerinde uyarıcı etkisi bulunan bu baharat, sinir bozukluğunu giderir ve ruh dinlendirici özelliğe sahiptir. Tarçın Kan şekerinin düzenlenmesini sağlar. Tatlı ve pilavla birlikte yendiğinde hazmı kolaylaştırır. Kakule Hindistan, Orta Doğu ve Arap ülkelerinde çok kullanılan bu baharat sağlık saçıyor. Kanser tedavisi için çok faydalı, kanserli hücrelerle savaşıp sağlıklı hücrelerin sayısının artmasını sağlıyor. İdrar ve gaz söktürmede yararlıdır. Ağız kokusunu gidericidir: Yenibahar Jamaika biberi, pimento ve pimenta olarak da bilinir. Sindirim sistemi sorunlarını azaltmada yardımcı olur. Romantizma ağrılarına iyi gelir. Kan dolaşımını hızlandırır Çörek otu Binlerce yıldır hastalıkların tedavisinde kullanılır. A, H, C, B1, B2 ve B6 vitaminlerini içerir. Zengin mineral kaynağıdır. Bronşit, alerji, artrite, astım, romatizma gibi hastalıkların şiddetini azaltıcı etki sağlar. Keten tohumu Omega 3 yağ asitleri ve diyet lifi açısından zengin olan keten tohumu sindirim sistemini ve bağırsakların sağlıklı çalışmasını destekler. Kan şekeri ve kolesterolün dengede kalmasına yardımcıdır. Bu özelliğiyle kalp ve damar hastalıklarına karşı da koruyucu olan keten tohumu, meme ve prostat kanseri riskini düşürür. Suda bekletilip salatalarda kullanılabilir. Chia tohumu Omega 3, 6 ve lif içeriği bakımından zengindir. Kan şekerini ve kolesterolü dengeler. Antioksidan özelliği sebebiyle kanser riskini düşürür. Süt ve suda jelleşme özelliği ile puding, sütlü yumurta gibi sevilen birçok tarifte kullanılabilir. Midede şiştiği için açlık hissini yatıştırır. Tansiyon hastaları uzmana danışarak kullanmalıdır. Sumak Yaşlı ve hastalarda hazımsızlık ve iştahsızlığı gideren sumak, bağırsak bozukluğuna ve ishalle iyi gelir. Deri iltihabı, bronşit, soğuk algınlığı ve solunum problemlerinin giderilmesine ve kan şekerinin düşmesinde de yardımcı olan sumak, aynı zamanda güçlü bir antioksidandır. Anne sütünün artırılmasına da katkı sağlayan sumak, solunum problemlerinin giderilmesine ve kan şekerinin düşmesinde de yardımcı olan sumak, aynı zamanda güçlü bir antioksidandır. Anne sütünün artırılmasına da katkı sağlayan sumak, adet bozukluğu, adet krampları tedavisine de destek olur. Şerbetçi otu Sinirleri teskin eden ve uyku veren şerbetçi otu, aynı zamanda iştah açar. Ayrıca ülser ve mide ağrısına iyi gelen şerbetçi otu, idrar söktürücüdür, böbrek taşına ve romatizmaya birebirdir. Kolesterolü düşürücü özelliğe de sahip olan şerbetçi otu, mide öz suyunu artırarak sindirime yardımcı olur. Adet düzensizliğini gidermede de son derece etkili olan şerbetçi otu, aynı zamanda kanı temizler. Yemeklerimize ayrı bir lezzet katan; kabuğuyla, yaprağıyla, köküyle, tohumuyla kurutulmuş halde kullanılan baharatların mutfağımızda yeri oldukça eski. Osmanlı'da ilk kullanım amacı gıdaların korunması olan baharatlar, zamanla damak tadımızın da vazgeçilmezi oldu. 'Osmanlı'da Baharat Faslı' haberimize ulaşmak için lütfen tıklayınız...

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

Yemeklere lezzet katan baharatların bilinmeyen faydaları