Selçuklu’nun başarılı veziri Nizamülmülk’ün Haşhaşilerle mücadelesi
Tarihteki en başarılı devlet adamlarından biri olan Nizamülmülk'ün Sultan Alparslan ile başlayan vezirliği, Melikşah devrinde devam etti. Büyük Selçuklu Devleti'nin askeri teşkilatlanmasını ve siyasi istikrarını; pek çok savaşın kazanılmasını ve isyanların bastırılmasını sağladı. Orduyu Orta Çağ'ın en güçlü ordusu haline getiren Nizamülmülk, Selçuklu'yu yıkmak, liderleri ortadan kaldırmak amacıyla ülkede terör havası estiren Hassan Sabbah ve fedailerine karşı büyük mücadeleler gerçekleştirdi.
◾ Babası Ali bin İshak, Gaznelilerin Tûs vekili ve Nûkân kasabasının reisiydi. Annesini henüz bebekken kaybeden Nizamülmülk'ün eğitimiyle babası ilgilendi. Nizamülmülk, Kur'an-ı Kerim'i hıfzını tamamladıktan sonra Halep'te, İsfahan'da, Nîşâbur'da ve Bağdat'ta hadis okudu ve bazı muhaddislerden hadis rivayet etti.
◾ Onun Hasan Sabbah ve Ömer Hayyam ile arkadaş olduğu ileri sürülür. Ancak 1018 doğan Nizamülmülk'ün 1046-47 veya 1053 doğan Hasan Sabbah ile birlikte aynı hocanın öğrencisi olması uzak bir ihtimaldir. Nizamülmülk, bir süre Alparslan'ın veziri tarafından idarî hizmetlerde görevlendirildi, daha sonra onunla geçinemeyip Çağrı Bey'in yanına Merv'e gitti ve kendisinden büyük ilgi ve yakınlık gördü.