Hürrem Sultan: Saraydan Vakıf Medeniyetine Uzanan Bir Hayat
Osmanlı tarihinin en dikkat çekici kadınlarından Hürrem Sultan, Kanûnî Sultan Süleyman'ın eşi ve sarayın güçlü isimlerinden biri olmasının ötesinde, kurduğu vakıflar ve yaptırdığı eserlerle yüzyıllar boyunca iz bırakan bir hayır anlayışının da temsilcisi oldu. Mimar Sinan'ın İstanbul Haseki'de inşa ettiği cami, medrese, sıbyan mektebi, imaret ve dârüşşifâdan oluşan külliye; Ayasofya yakınındaki çifte hamam; Kudüs'te sosyal yardım, konaklama ve ibadet hizmetleri sunan Haseki Sultan İmareti ile Edirne'de şehrin su ihtiyacına yönelik tesisler, Hürrem Sultan'ın mirasının farklı şehirlerdeki önemli halkalarını oluşturdu. Böylece onun adı, saray hayatının ve siyasi mücadelelerin ötesinde, eğitimden sağlığa, sosyal yardımdan şehirlerin imarına uzanan vakıf eserleriyle Osmanlı şehirlerinin hafızasında yaşamaya devam etti.
Hürrem Sultan'ın Hayatı
💠 Hürrem Sultan'ın, bugün Ukrayna sınırları içinde kalan Rogatin bölgesinde doğduğu ve fakir bir Katolik papazının kızı olduğu kabul edilir. Asıl adının Alexandra Lisowska olduğu, genç yaşta Kırım akınları sırasında esir alınarak Osmanlı sarayına getirildiği belirtilir. Sarayda iyi bir eğitim ve terbiye gören Hürrem Sultan, güler yüzlü ve neşeli kişiliğinden dolayı "Hürrem" adıyla anılmıştır.
💠 Hürrem Sultan, Kanûnî Sultan Süleyman'dan birçok çocuk sahibi olmuş; Şehzade Mehmed, Mihrimah Sultan, Şehzade Abdullah, Şehzade Selim, Şehzade Bayezid ve Şehzade Cihangir'i dünyaya getirmiştir.
💠 Hürrem Sultan'ın en önemli siyasi mücadelesi, kendi oğullarından birinin padişah olmasını sağlamaya yönelikti. Bu dönemde en büyük rakip, halk ve askerler tarafından sevilen Şehzade Mustafa'ydı. Hürrem Sultan'ın, Mustafa'ya karşı olan devlet adamlarının etkisizleştirilmesinde ve Mustafa'nın Manisa'dan Amasya'ya gönderilmesinde rol oynadığı düşünülmektedir. Ayrıca kızı Mihrimah Sultan'ın Rüstem Paşa ile evlenmesini sağlamış ve Rüstem Paşa'nın sadrazam olmasında etkili olmuştur.