Sokağa çıkma kısıtlamasında ne okuyalım, ne izleyelim, hangi oyunu oynayalım?

Koronavirüs salgını nedeniyle sosyal izolasyon ile kendimizi ve sevdiklerimiz güvende tutuyoruz. Madem evdeyiz, sizleri oturduğunuz yerden İstanbul'un ortasına götürüyoruz. Hazırsanız başlıyoruz Modern çağda hastalığın tedavisinden çok, sağlıklı halin korunması önem kazandı. Fakat bu durum, sağlığını takıntı haline getiren insanların ortaya çıkmasına ve kişilerin hasta olmadığı halde endişe halinde sıklıkla doktora gitmesine neden oldu. Zaman zaman kişilerin, belirli bir nedeni olmasa bile sağlığı ile ilgili endişe duyması normaldir. Bu ruh halinin süreklilik kazanması, kronik bir hal alması gündelik hayatı etkileyecek ciddi bir probleme neden olabilir. Hasta olma endişesi olarak adlandırılan sağlık anksiyetesi, hemen hemen her toplumda görülür. Fakat bu durum basit bir hastalık fobisinden, hipokondriyazise (hastalık hastalığına) kadar varabilir. Hastane veya muayenehanelerde ömür tüketen, sürekli internette hastalıkları araştıran sağlık fobisine sahip bu kişiler, hem kendilerine hem de çevrelerine hayatı oldukça zorlaştırabilir. Bu kişiler, bedensel rahatsızlıklarını yanlış yorumlayarak büyük bir endişe duyar. Tıbbi değerlendirme sonuçlarından da tatmin olmayarak, hep daha ciddi ve yoğun bir rahatsızlık geçirdiklerini düşünürler. Sürekli doktor değiştirmeleri sık görülen davranışları arasındadır. Hasta olma endişesi normal ve olağan bir histir. Fakat hissedilen sözde semptomlarla ilgili ayrıntılı bilgiler aramak endişeyle baş etmek için doğru bir yol değildir. İlk olarak, kişinin her fiziksel uyarıyı kontrol etmeyi ve tıbbi testler yaptırmayı, böylece de 'hasta bir kişi' rolü yapmayı bırakmalıdırlar. Kişinin probleminin, hastalıktan ziyade ona karşı duyulan büyük endişe olduğunu anlamaya ihtiyaçları vardır. Bu endişeyi yatıştırmaları gerekir. Bu kişilerin istirahat raporları, yatak istirahatleri gibi boş kalacağı durumlardan uzak tutulması gereklidir. Bunun yerine bir hobi kazandırılarak yeni uğraşlar kazandırılmalıdır. Bunun yanı sıra uzun süreli bir psikoterapi tedavisi de uygulanmalıdır. Modern çağın takıntı haline getirdiği hastalık Kur'an-ı Kerim'de adı geçen peygamberlerden olan Hz. Yusuf'un hayatı, imtihanlarla geçti. Öyle ki vefat ettiğinde dahi zorluklar yakasını bırakmamıştı. Yusuf aleyhisselâm, vefatı yaklaştığı sırada kavminden seksen erkeği yanına topladı. Onlara, ecelinin geldiğini, yakında vefat edeceğini, Kıptilerden tanrılık iddiasında bulunacak bir zorbanın, kral olup İsrailoğullarına işkencenin en kötüsünü tattıracağını, doğan erkek çocuklarını öldüreceğini ve saltanatının uzun müddet süreceğini söyledi. Daha sonra, Yakup'un oğullarından Musa bin İmran adında, uzun boylu, kıvırcık saçlı, esmer tenli bir zat çıkacağını, yüce Allah'ın, onun eliyle İsrailoğullarını, Firavun'un elinden kurtaracağını haber verdi. Mısır'dan çıkıp giderlerken, bedenini, babalarının yanına gömülmek üzere, yanlarında götürmelerini vasiyet, kardeşi Yehuza'yı da halife tayin etti. Yusuf aleyhisselâm, vefat ettiği zaman, yüz yirmi yaşındaydı. Bedeni, kokulanıp mermer bir tabut içine konuldu. Nil nehrinin kenarına gömüldü. Üzerine, su salınıp kabir su altında, bırakıldı. 'Kullarımla birlikte geceleyin yola çık da (size) yetişilmesinden korkmaksızın ve (boğulmaktan) endişe etmeksizin onlara denizde kuru bir yol aç!' diye vahyetmiştik.' (Tâhâ Suresi, 77. ayet) Musa aleyhisselam dönemine geldiğinde, Hz. Yusuf'un verdiği haberler bir bir çıkmaya başladı. Hz. Musa tebliğ vazifesini yaparken, Firavun ve adamları Allah'a iman edenlere zulmediyorlardı. Gördükleri birçok mucizelere ve başlarına çöken azaplara rağmen iman etmeyip karşı çıkıyorlardı. Daha sonra onlarda cilt hastalıkları ve üç gün süren karanlık oldu. Firavun musibetleri ve mallarının helâk olduğunu görünce korktu. Hz. Musa'nın İsrâiloğulları ile birlikte Mısır'dan gitmesine izin verdi. Böylece Hz. Musa'da kavmine haber verip Mısır'dan çıkacaklarını ve hazırlıklı olmalarını bildirdi. Musa aleyhisselâm ve kavmi Mısır'dan çıktıkları zaman yolu şaşırdılar. Üzerlerine, gecenin karanlığı da çöktü. Birbirlerine: 'Nedir bu hal?' diye sormaya başladılar. Yaşlı bilginleri: 'Yusuf (as), vefat edeceği sırada, kendisinin kemiklerini, yanımızda taşımadıkça, Mısır'dan çıkmayacağız diye Allah adına, İsrailoğullarından ahd ü mîsak almıştı!' dediler. Musa aleyhisselâm 'Onun kabrinin yerini, kim biliyor?' diye sordu. 'İsrailoğullarının kocakarısı biliyor!' dediler. Hem kötürüm hem ama olan bu yaşlı kadını haber gönderip getirtti: Hz. Musa'nın 'Bana, Yusuf'un (as) kabrini göster!' demesi üzerine 'Sen, bana hükmümü, dört şeyi vermedikçe, sana, onu haber vermem!' dedi. Musa aleyhisselam hükümlerini sorunca 'Ayaklarımı çözüp yürür hale getirmendir. Gözümü, bana geri çevirmendir. Gençliğimi, bana geri çevirmendir. Cennet köşküne seninle birlikte girmem ve senin yanında bulunmamdır!' dedi. Bu istekleri Musa aleyhisselâm, kabul etmek istemedi fakat yüce Allah 'Ona, hükmünü ver! Şüphesiz ki, senin taahhüdünü, yerine getirmek, bana düşer!' diye vahiy etti. Yaşlı kadının dileği kabul edilince 'Ben, çok yaşlıyım. Yürümekten de, âcizim. Beni, taşıyınız!' dedi. Nil nehrinin yanına varınca da: 'İşte, o, şu suyun içindedir!' dedi. Onları, suyun toplandığı bir yere götürdü. 'Şu suyu, çekiniz! Yeri kazınız' dedi. Nil'in kenarında, mermer bir sandık içinde olduğu halde çıkardılar. Sandık yere çıkarılınca yol, gündüz gibi aydınlandı. Yusuf aleyhisselâm tabutu taşınırken, ay doğmuş, yolu gündüz gibi aydınlatmış, doğru yolu onun sayesinde bulmuşlardı. Hz. Yusuf'un tabutu bulunduğu yerde, Filistin'in el-Halîl şehrinde, yerde gömülüdür. Salgınla mücadele seferberliğinde kim hangi görevi üstlenmeli?/Mehmet Emin Ay Covid-19 virüsünün, bulaşıcılıkta öngörülemeyen kabiliyeti, organlarda oluşturduğu hasar ve hakkında hala tam olarak yeterli bilgiye sahip olunamayışı, onun ciddi ve büyük bir 'düşman' oluşunun sadece birkaç gerekçesi… Böylesine bir düşman ile savaşın da ancak bir strateji ile mümkün olacağını bilmek, en başta gelen ön şart… Strateji kavramına eski sözlükler 'Sevkul-ceyş' karşılığını verirler. Yani emriniz altındaki askeri gücü, en mükemmel şekilde mahalline sevk etmek. Zamanla strateji, her alanda başarılı sevk ve idare anlamında kullanılır olmuş ancak mana derinliği, mücadele ve savaşlardaki sevk ve idare özelliğini daimi olarak beslemiştir diyebiliriz. Sözü şu noktaya getirmek istiyoruz. Madem virüs, cirminden çok büyük işlere imza atan bir düşman gibi ortalıkta serbestçe dolaşıyor ve elimizi kolumuzu bağlamaya ve tüm dünya milletlerini bütün sektörleriyle olumsuz yönde etkileyerek bir şekilde esir almaya çalışıyorsa devlet olarak bir strateji belirlemek; ve millet olarak da alınan kararlara uymak gerektiği açık hakikattir. Hemen şunu ifade edebiliriz ki, tüm dünyayı kısa sürede etkisi altına alan virüs salgının ortaya çıktığı tarihten itibaren devletimiz aldığı birtakım koruyucu önlemler ve uygulamalar ile virüsün ülkemize girişini bir süre geciktirmeyi başarmıştır. Yazının devamını okumak için tıklayın Kete, Doğu Anadolu Bölgesi, Doğu Karadeniz ve Güney Kafkasya'ya özgü bir ekmek çeşididir. Yapılan bölgeye göre farklılıklar gösterir. Bayburt'ta diğer illerden farklı olarak içine unla tereyağı kavrulup bir iç malzemesinin konulur ve gav denilen topraktan yapılan gömme tandırda yapılır. Aynı zamanda Kars ilinde günlük gıda tüketiminde önemli bir yer tutar. Kete, ilk olarak bu bölgeden çıkmış, daha sonra diğer bölgelere yayılmıştır. Sarıkamış' ta kete içine kavrulmuş un eklenerek ve ev yapımı tereyağı kullanılarak yapılır. İçerisine kavrulmuş helva konulması dolayısıyla içli adını alan kete, Ağrı'nın yanı sıra çevre illerden de yoğun talep görür. Kayseri gibi farklı yörelerde içi boş ya da un kavurmalı olup açma kete olarak yapılır. Özellikle bayramlarda özel tandırda yapılan geleneksel bir hamur işidir. Anadolu mutfağından 10 ekmek çeşidi Kete tarifi Malzemeler; 1 su bardağı süt, 1 su bardağı yağ (sıvı yağ ve eritilmiş margarin karışık), aldığı kadar un, kibrit kutusu büyüklüğünde yaş maya, 1 çay kaşığı toz şeker, 1 tatlı kaşığı tuz. İçine: 2 çorba kaşığı tereyağı, 1 su bardağı un. Yapılışı; Hamuru için süt, yağ, un, maya, toz şeker ve tuzu karıştırın. Yumuşak bir hamur elde edin. İçi için tereyağını bir tavaya alarak unu kavurun. Soğumaya bırakın. Hazırladığınız hamurdan iri bezeler koparıp oklavayla yufkalar açın. Yufkaların kenarlarını dörtgen olacak şekilde kesin. Üzerlerine kavrulmuş içten serpin. Rulo şeklinde sarın ve iki parmak eninde kesin. Yağlanmış fırın tepsisine dizip, yarım saat tepside bekletin. Önceden ısıtılmış 180 derece fırında üzeri kızarana dek pişirin. Mangala, dünya çapında bilinen ve oynanan bir oyundur. Mancala, Mankalah, Mangala ve benzeri isimlerle bilinen oyunun ve Türk dünyasındaki genel adı köçürmedir. Kaşgarlı Mahmut'un Divan-ı Lügat'it Türk adlı kitabında da ismi geçer. Mankala veya Mangala belirli bir oyunun adı değil, oyunların genel adıdır. Üzerinde farklı sayılarda çukurlar bulunan, genelde tahta bir tabla üzerinde, sayılı misket veya taşlarla oynanır. Dünyada halen oynanan Mankala her iki yanda altışar oyuk ve birer de hazine adı verilen sayı çukuruyla oynanır. Oyunun en kolay oynanabilen bir çeşidinde, oyunun başında 12 oyun çukuruna üçer tane taş (ya da tohum ya da top vb.) bırakılır. İlk oyuncu kendi tarafındaki 6 çukurdan birini seçer ve içindeki taşları, saatin tersi yününde, hazinedeki çukurlara birer birer bırakarak ilerler. Rakip kaleye taş bırakılmaz ve kendi kalenize bıraktığınız her taşı kazanırsınız. Son taşınızı kendi kalenize bırakırsanız bir kere daha oynarsınız. Eğer son taş kendi tarafınızdaki boş oyun çukurlarından birine gelirse, bu boş çukurun karşısındaki rakip çukurdaki tüm taşları kazanırsınız ve son bıraktığınız taşla birlikte kendi kalenize geçirirsiniz. Bir taraftaki tüm çukurlar boşaldığında oyun biter ve rakip taraf kalan tüm taşlarını kazanmış sayılır. En çok taşı toplayan oyunu kazanır. Evde ailenizle oynayabileceğiniz 10 oyun örneği

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

Sokağa çıkma kısıtlamasında ne okuyalım, ne izleyelim, hangi oyunu oynayalım?

Ne izleyelim: Farkında mısınız?