Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik

'Doğrusunu isterseniz ergence heveslerim hiç olmadı. Niye bu tarz heveslere kapılmadım diye ben de çok düşündüm. Mesela bu ergence hevesler ve başkaldırılar benim çocuklarımda da olmadı. Hadi ben diyelim 1950'lerin çocuğuyum, daha eski bir zamanda yetiştim; çocuklarım 1970'lerin çocuğu. Çocuklarımdan en büyüğü 1970, en küçüğü 1978 doğumlu. Onların da ergence hevesleri olmadı. Bunu şu sebebe bağlıyorum; bizim ailede otorite babam değildi, Resulullah'tı, Cenab-ı Allah'tı. O aşkın bir otorite. İnsani bir otorite değil, üst bir otorite…' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Mesela babam, annem ve yakın aile çevresi bize önce insanları değil, Hazreti Peygamber'i sevmeyi öğretti. Bu çok mühim bir şey. Şimdi önceliği insan sevgisine veriyorlar. İnsan sevgisiyle başlarsanız bir yere varamazsınız. Evvela mükemmel, kâmil, ekmel insanı seveceksiniz. Oradan yansıyan bir güzellikle hayata baktığınız zaman tekâmül edersiniz.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Hayat sadece bizim elimizde değil. Hayat, bizi elinde tutan o büyük kudretin elindedir. O izin verirse yapıp ettiklerimiz gerçekleşebilir anlamında kullandığımız 'inşallah' kelimesi; zamanı, insanın içsel uzayında genişleten bir imkânlar silsilesi aslında. Kierkegaard, 'İhtimal varsa umut vardır' diyor. 'İnşallah' dediğimiz anda, anın doğurgan bir an olduğunu ve nice anlara gebe olduğunu ifade etmiş oluyoruz. Yarın bambaşka bir haberle uyanabiliriz ve o bambaşka haber bizi, planladığımız şeyi yapmaktan alıkoyabilir. Herkesin hayatında buna benzer örnekler vardır; ama 'inşallah' kelimesi insanın, kendi aklının ve iradesinin sınırlarını görebilmesi açısından da fevkalade bir kelime olarak görünüyor bana.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Ölümü düşünebilmesi, soyutlama yapabilme kabiliyetine sahip olması, hayatta bir anlam araması, yola düşmesi, yolun hatırına yolda kaybolması, insanı hayvandan ayıran çok önemli hususiyetler. Her şeyden öte insan, kendisi üzerine düşünebilen bir varlık. Bütün bunlar ise beynimizin daha üst seviyelerini kullanabilmemizle mümkün olabilen şeyler. Bu hakikat arayışı, içimizdeki susuzluğu giderme arayışı, aslında insanın hayvanlar âleminden ayrıldığının ve urûç ettiğinin bir göstergesi.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Bütün hikemi geleneklerin kökünde 'kendini bilmek' düşüncesi var. Delphi Tapınağı'nın kapısında 'Kendini bil' yazı yor. Peygamber Efendimiz, bir hadis-i şerifte 'Kendini bilen Rabbini bilir' buyuruyor. Akıl, insanın kendisini bilmesi, kendi sınırlarını, eksikliklerini, kusurlarını idrak edebilmesi için ona bağışlanmış bir meleke. Fakat bizler, günümüz toplumunda aklı mutlaklaştırıyor ve metafizik anlamından uzaklaştırıyoruz. Kur'ân-ı Kerîm'de pek çok yerde, 'Siz hiç akletmez misiniz?' sualiyle karşı karşıya kalıyoruz. O akılda daha şümullü bir şey var. Kalp ile bilmek, sezgiye açık olmak da o akla dahil. Fakat orada araçsal akıl ve us yok.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Semavi bir dine mensup olanların tanımladığı ahlak, tahrif edilmiş ya da edilmemiş bir manada ilahi dünyanın izlerini taşır. Fakat modern ahlakta böyle bir şey yok; o, aklın tanımladığı bir ahlak. Bize lazım olan ise sadece üstün olanın menfaatlerinin gözetildiği bir ahlak diyor modernite.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Modernitenin en büyük silahı zihinlerimizi esir etmesinden başlıyor. Kendisi dışında hiçbir şeyi kabul etmiyor. Benim dışımda bir hayat tarzı düşleyemezsin diyor. Oysa her şeyin sahibi Allah'tır. Ku luna rızık verirse yaşatır, vermezse yaşatmaz. Avrupa'da bir ahlak var; ama o ahlak aşkın kaynaktan gelen bir ahlak değil. İnsan, aşkın kaynaktan gelen haberi alırsa içgüdülerinin öte sine geçer; ama sadece içgüdülerine mahkûm olursa hayvan derecesinde kalır. İçgüdülerin dışında haber veren kaynakların zafiyetini hissetmişseniz içgüdüyle baş başa kalıyorsunuz. Modernitenin ahlakı işte bu pragmatik ahlaktır.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Modernite hayali küçümser; oysaki hayal bizi gayb âlemine götüren bir vasıtadır. Görünmeyenin üzerinde kalbi ve zihni egzersiz yapmaktır.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Modernitenin aklıyla bilemeyiz; ama Kur'âni akılla bilebi liriz. Bu ikisi çok farklı şeyler. Ben önce evdeki ve çevremdeki insanlardan, merhum pederden ve onun etrafından hareket le aklın, kalbi bir akıl olduğu kanaatindeyim. Hâlâ buna ina nıyorum. Aslolan, kalp ile akletmek.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Fethi Gemuhluoğlu 'Akıl, akılsızlara lazım dır' derdi. Bu akıl, zihni, pratik akıldır. Kalbin aklı ise bir bütün olarak bakıyor hayata. Her iki âlemi bir bütün olarak düşünü yor ve hissediyor. Biz, sadece 'düşünme' kelimesini telaffuz etmiyoruz, ona tefekkür, teemmül ve tezekkür kelimelerini de ilave ediyoruz.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Biz modernitede ilerleme fikriyle, yani hep daha ileriye git şeklinde bir zihniyet yapısıyla modernliği ve bu uygarlığı inşa ettik. Hâlbuki her şeyi bırakmak değil de şeyleri toplamak, içimize almak, zenginleşmek, dahil etmek fikri olsaydı başka bir uygarlık inşa edecektik. Kadim medeniyetlerin pek çoğunda olduğu gibi manevi olarak terakki etmek, içeride gelişmek, içeride büyümek fikri, Batı medeniyetinde yerini ilerlemeye bıraktı. Modernleşme ve aydınlanma düşüncesiyle ortaya çıkan Batı medeniyetinde bir şeyleri hep arkada, geride bırakarak öne atılma fikri var. Dolayısıyla insanın manevi terakkisine mâni olan bir hâl var burada. Çünkü durup demlenmiyor. 'Dem bu demdir' demiyor.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Denizin bir dili var ve insana hakikati fısıldıyor. O ışık oyunları, gölge üzerindeki köpükler, dalgalar bizi bir yere götürüyor. Eğer Allah'ın yazdığı senaryo ve çizdiği resim üzerinde yoğunlaşmak istiyorsak atacağımız ilk adım seyretmek olacaktır. Tabiatta bir kafe yok, insanlar yok; sadece manzara ve o manzarayı seyretmekten doğan manevi bir keyif var.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Hayat, sonsuz bir koşuşturmaca içinde geçtiğinde içe bakışımız kayboluyor. Hep dışarıya baktığımız zaman, dışarıdan bir medet umduğumuz, alkış beklediğimiz zaman, iç âlemde yalnız kalıp kendimizle konuştuğumuz, dış âlemden saklanabileceğimiz zamanlar azalıyor. Ve bir istiridye kabuğunun içinde kum tanesi olarak kalıyoruz; inciye dönüşme fırsatını heba ediyoruz. Dolayısıyla insan iç âleminin gelişimine ihtimam göstermeli.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Ben, çağımızda ruhsal sıkıntıların önemli bir kısmının, güzelliği yeterince idrak edememiş olmamızla alakalı olduğunu düşünüyorum. O kadar çok çirkinliğe muhatap oluyoruz ki bir süre sonra içsel kaynaklarımız tükenmeye başlıyor. İnsan gü zellik karşısında vecd duyuyor, güzellik karşısında ilahi bir ta biatı olduğunu keşfedebiliyor. Kendi içindeki ve dışarıdaki gü zelliği keşfedebilen insan evladı, kendisinin müteal bir âlemin parçası olduğunu hissedebiliyor. Biz maalesef günümüzde hep kötü haberlerle, çirkinlikle, insanı demoralize eden haberlerle muhatap olduğumuz için hem kendimize hem dışarıdaki dün yaya hem de insan evladına karşı bir itimatsızlık geliştiriyoruz. Bu güvensizlik bir süre sonra insanı yoruyor.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'İnsanın bir bedensel boyutu var, buraya içgüdüleri hakim oluyor, bir de zihni boyutu var; ilim ve felsefe yapıyor. Tüm bunların ötesinde ise duygusal boyutu var. Duygusal boyutumuzu ihmal etmemek ve orayı kirletmemek lazım. O duygusal boyut üzerinde düşündüğümde şu kanıya varıyorum: Güzel, sadece sanat eserlerinde değil, aynı zamanda güzel insanlarla temas etmekte. Çünkü sanat eserinin bir mübdii var, ona sanatkâr diyoruz. Peki güzel insanın mübdii kim? Onun da Yaratıcı'sı var ve ona ilham eden birisi var.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Güzel insanın eseri, onunla geçirdiğiniz güzel anlardır. Onun sesi, bakışı, konuşması, jest ve mimikleri, içimizdeki o güzel alanını genişletir ve aydınlatır. Dolayısıyla İslam medeniyetinde güzelliğin kaynağı tektir, o da Allah'ın hüsnüdür. Allah, Sâni-i Hakiki'dir. O, kullarına böyle bir güzellik duygusu vermiş; tıpkı akıl gibi, görmek, işitmek, tekellüm etmek ve sevmek gibi...' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Güzelliğin olmazsa olmaz bir parçası da denge. Belki buraya bir de ahenk kelimesini ilave etmemiz lazım. Müzik bize güzel geliyor; çünkü onun içinde bir ahenk var. Ve insan, yaşadığı çevrede ya onarılıyor ya da hasta oluyor. Kötü, çirkin insan ilişkilerinin içinde olduğunuz zaman hasta oluyorsunuz; güzel insanların arasında olduğunuz zaman da zor şartlar altında dahi olsanız onarılıyor ve hastalıklardan kurtuluyorsunuz. Tabiatın içinde olduğunuz zaman da onarılıyorsunuz. Bir örnek vereceğim bununla ilgili. Penceresi olmayan bir yerde yatan hastalar, penceresi yeşilliğe açılan hastalara nazaran daha geç iyileşiyorlar.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Günümüzde şöyle bir problem görüyorum: Materyalist din darlık. Olaylarda gaybın tesirini ihmal eden, Allah'ın elini, Allah'ın muradını görmezden gelen, sebep-sonuç ilişkisini gayet materyalist bir şekilde kuran tuhaf bir dindarlık anlayışı var. Bu tuhaf dindarlık anlayışında hoyratlık ve nobranlığın da ön plana çıktığını görüyoruz. Bu dindarlık anlayışı; çirkinliği kabul eden, çirkinliği yaygınlaştıran, güzellik, estetik diye bir me selesi olmayan bir anlayış. Bu konuda hepimizin çok dikkatli olması gerek. Kendi nefislerimizi onarmamız gerek; çünkü içimizde göremediğimiz bir şeyi dışarıda göremeyiz. İçimizde o güzelliği bulamıyorsak, iç dünyamız vahşi ve kıyıcı olmuşsa dışarıda da o güzelliği göremeyeceğiz demektir.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Kadim medeniyetimizde en yüce, en hakiki bilgi marifetullahtır, insanın Allah hakkındaki bilgisidir. Bu da insanın kendini bilmesinden geçer. İnsanın kendini bilmesi; Cenab-ı Allah'ın ona lütfen ve keremen ihsan ettiği yetenekleri keşfetmesi, iç âlemine doğru bir yolculuğa çıkması, duygu ve düşüncelerini fark etmesidir. ' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar 'Günümüze baktığımız zaman üretilen bilginin ahlaki özden boşaldığını görüyoruz. Dolayısıyla 'önce ahlak' derken bilginin üzerine inşa edileceği temelleri işaret etmiş oluyorsunuz. Bilgi doğru bir zeminde yükselmeli ve insanlığın hayrına hizmet etmeli, Yaratıcı'yla aramızdaki yabancılaşmayı giderecek bir hüviyete bürünmeli... Yaratıcı'yla aramızdaki yabancılaşmayı gideren bir bilgi, zaten insanın kendi kendisine yabancılaşmasını da giderecektir. İnsanın kendini bilmesini, kendine daha yakın olmasını da beraberinde getirecektir diye düşünüyorum.' Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik Saadettin Ökten/ Kemal Sayar

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik

Aleme Bir Yar İçin Ah Etmeye Geldik