İrfan Sofraları'ndan Altı Çizili Cümleler

'Bilmelisin ki güneş her nereye yönelirse yönelsin yüzü karanlıkla karşılaşmaz, aksine yöneldiği her şeyde nurlanır. Bu nur, yansımasının eşyaları aydınlattığı kendi yüzünün nurudur. Karanlık ise nur ile karşı karşıya gelemez, aksine her şeyde karşılaştığı yüzleri siyahlaştıran bir karanlık görür. Güneş kendine kıyasla bütün âlemin nurlu ve aydınlık olduğunu zanneder. Karanlık ise kendine kıyasla her şeyin kendi karanlığı olduğunu zanneder. Güneş, her şeyi olduğu hal üzere gören, Allah'ı bilen ve muvahhit olan mümin gibidir.' Niyazi-i Mısri Şeriat taraftarları, hakikat savunucularının ilimlerinin farkında olmadıklarından ve onların şeriata muhalif hareket ettiklerini zannettiklerinden dolayı hakikat ehline karşı koymuşlardır. Hakikat taraftarları da -kemale ermiş muhakkikler hariç- şeriat savunucularını kendilerine aldırış etmeyip sırt çevirdikleri ve şeriatın hakikate muhalif olduğunu zannettiklerinden dolayı onlara karşı koymuşlardır. Fakat dağın zirvesine ulaşmış, kulelerin yücesine yerleşmiş arifler ise -ki onlar a'râf ehlidir-, bu iki ilmin bir ilim olduğunu, iki tarafın da gözlerindeki perde sebebiyle [bir olan ilmi] iki ilim olarak gördüklerini bilirler. Niyazi-i Mısri Şunu bilmelisin ki kalp hükümdarının lezzetine, diğer duyu ve uzuvların lezzetleriyle olan bağını koparmadan ulaşamazsın. Dolayısıyla sâlik, birinci menzilden çıkmadan ve onu terk etmeden ikinci menzile ulaşamaz. Sâlik, tarikatın bütün menzillerini kat etmeden, şuhûd Kâbe'sine ulaşamaz. Menzillerine döndüklerinde yemek, içmek, cinsel münasebette bulunmak, seyahat etmek, bahçelerde gezinmek, kardeşlerini ziyaret etmek ve bunların dışındaki şeyler onu, Allah'tan perdelemez. Bunu iyice anla! Niyazi-i Mısri Gözün lezzeti, sûretlerin güzelliklerine bakmasıyken kulağın lezzeti ise nağmeler ve hoş sesleri işitmesindedir. Aynı şekilde kalbin lezzeti de -ki bu onun özelliğidir- durumları bilmesidir. Bilmek (marifet) onun gıdasıdır. Gıda ise sevilen ve istenilendir. Bilmelisin ki insanlığın mutluluğu Allah Teâlâ'yı bilmesindedir. Allah'ı bilmesi, lezzet ve rahatların en üst derecesidir. Lezzetlerin alt katmanı ise sanatları bilmektir. Niyazi-i Mısri Sâlik, tarikatın bütün menzillerini kat etmeden, şuhûd Kâbe'sine ulaşamaz. Menzillerine döndüklerinde yemek, içmek, cinsel münasebette bulunmak, seyahat etmek, bahçelerde gezinmek, kardeşlerini ziyaret etmek ve bunların dışındaki şeyler onu, Allah'tan perdelemez. Bunu iyice anla! Niyazi-i Mısri Şunu bilmelisin ki her duyu ve uzvun kemali ne için yaratılmışsa ve gayesi ne ise ona ulaşmasıdır. Bu ise ancak kalbin ne için yaratılmışsa ve gayesi ne ise ona ulaşması ile mümkün olur. İşte bu durum Allah Teâlâ'nın sıfatlarında, fiillerinde ve zatında bir olduğunun bilinmesidir. Böyle olduğu zaman, his ve uzuvların lezzetleri başka türlü lezzetlere dönüşür. 'Bir gün gelecek yer başka yere, gökler de başka göklere dönüştürülecek, insanlar gücüne karşı durulamaz olan bir tek Allah'ın huzuruna çıkacaklardır.' (14/48) Niyazi-i Mısri Hâsıl-ı kelam, kalp kemaline ulaşırsa duyular ve uzuvlar da kemallerine ulaşmış olurlar. Böylece kişi, Allah ile işitir, Allah ile görür ve Allah ile konuşur. Bu durumda köle, sultanlar sultanına ulaşır, durum ve devir tamamlanır. Allah, bizleri kendisine ulaşanlardan eylesin. 'Allah hakkı söyler ve doğru yolu gösterir.' (33/4) Niyazi-i Mısri Allah Teâlâ'dan uzaklaşmanın en güçlü sebeplerini büyüklenme ve şöhret; O'na yakınlaşmanın en güçlü sebeplerini de tevazu ve humûl (isimsizlik, kimliksizlik) olarak gördüm. -İşin aslı her ne kadar hakikatte yakınlık ve uzaklığın nispeti ve itibarları olmasa da durum böyledir.- Ardından 'Dostlarım benim kubbelerimin altındadır. Benden başkası onları tanımaz.' kutsî hadisinin sırrı bana keşfolundu. Niyazi-i Mısri Bilmelisin ki bütün yaratılmışlar bir tek nefisten yaratıldıklarından dolayı aralarındaki bağ ve yakınlık muhabbetin artmasını gerektirir. Fakat bu durum Allah için buğzetmenin gerektiğini de ortadan kaldırmaz. Nitekim kâfirlerin küfründe, müşriklerin şirkinde ve günahkârların isyanında Allah için buğzetmek gereklidir. Yapman gereken şey iman etmeleri ve salih amelde bulunmaları için onlara dua etmektir. Böylece Allah için sevmeyi ve buğzetmeyi bir araya toplamış olursun. Niyazi-i Mısri Bilmelisin ki ilim talibinin ilim talep ederkenki gayreti suyun denizi araması gibi olmalıdır. Şöyle ki su; gece ve gündüz, dağda ve çölde, taşlardan ve kumlardan, güzel ve kötü arazilerden denize ulaşmak için ne yavaşlar ne duraksar. Aynı şekilde ilim talibinin ilimler denizine ulaşıncaya değin asla durmaması ve arzu ettiği [şey] makam, şeref ve izzet sahibi olmayan kimselerde olsa bile tevazuu elden bırakmaması gerekir. Sütün bedenleri beslediği gibi talibin ilmi de kendisinin ve başkalarının ruhlarının terbiyesine fayda sağlamalıdır. İlim ve amel vesilesiyle içeni de sâkîyi de sarhoş eden şarap gibi bir marifete sahip bir mürşid-i kâmile koşturması gerekir. Ahlakı, sadırlara şifa veren süzme bal gibi olmalıdır. Kimde bu dört şey -yani ilim, amel, marifet ve güzel huy- bulunursa onun meclisi cennet olur. Niyazi-i Mısri Her şey, yeryüzünde hareket edip yaratıldığı maksat için yolculuk yapan bir canlıdır. Bilmelisin ki her neye ibret gözüyle bakarsan onun yaratılış maksadını talep etmek için yola çıkmış olduğunu görürsün. Kendini ve başkalarını da onların birer menzili olarak görürsün. Her biri, bir saik ve yönlendirici ile menziline gider. Eğer o menzilde fenaya ererse o menzil, onun yaratılışı olur. Fakat vardığı menzilde [kalmayıp], yolculuğuna devam ederse o menzil başkası içindir. Altın, gümüş; ev, kap kacak, halı; hayvan; çocuk, aile; kitap, hizmetçi vs. gibi tasarruf sahibi olduğun her şey, maliki ve sahibi olduğunu zannettiklerinden her biri, elinden çıksa onlar için acı duyar ve azap çekersin. Bu durum onların yolcu olduklarını bilmemenden kaynaklanır. Onlar sana birer birer, ikişer ikişer veya çok daha fazlası olarak farklı yollardan gelip sende konakladılar. Seni, menzillerinden biri yaptılar. Sonra -bunu bilmesen de- yaratıldıkları gayeyi talep etmek ve fenaya erişmek için sana geldikleri gibi senden ayrılırlar. Niyazi-i Mısri Bilmelisin ki kendi kadrini bilmeyip istidadını ve aslî fıtratını ifsat eden ve ömür sermayesini nefsinin hevâsınca harcayan kimse, mücâhedenin kadrini nasıl bilsin! Zira o kimse ilahi marifetlerden müteşekkil olan mücâhedenin meyvesini tatmamıştır. Mücâhede gecesinde peyda olan kadre sahip olan kimse ne kibirlenmekle aşırıya gider ne de olduğu yerden kayar. Kendi kadri nispetinde büyür. Yani başkasına karşı ona verilen şey ile kibirde bulunmaz. Fakat sülûk mücâhedesinin gecesi dışında kadre ulaşan kimse ise başkasına karşı gururlanır. Onunla faydalanamaz ve başkalarına da fayda veremez. Birinci kısımdaki kendi kemaline dayandığı ve buna ehil olduğunu iddia ettiği için yüce kadre ulaşamaz. Belki de âlim, kibri ve kendisinin ehli olduğunu iddia ettiği makam yüzünden o kadre ulaşamaz fakat cahil kimse gösterdiği tevazu ve Allah'a dayanması sayesinde oraya nail olabilir. İkinci kısım ise üzerinde bir yılanın dolandığı, tabiatların tiksindiği meyveli bir ağaç olur. Niyazi-i Mısri Bilmelisin ki zikir çeşitleri ile dolu olan bir lisan, envai türde kandillerle dolu camiye benzer. Kalpte o zikirlerle hâsıl olan marifetler ise yıldızlarla dolu olan semaya benzer. Bu yıldızlar sekizinci felektedir, ışıkları yakın semadadır ve insanlar onlarla yolunu bulurlar. Aynı şekilde kalp kürsüsündeki marifetlerin nurları güzel ahlak, iyi fiiller, yüce ameller ve razı olunmuş sözler, kâmil kişinin zâhirinde ortaya çıkar ve insanlar da buna uyarlar. Niyazi-i Mısri Bilmelisin ki Hz. Âdem'in (a.s.) ilminin özü tevazuunda ortaya çıkmıştır: 'Rabbimiz! Biz nefislerimize zulmettik.' (7/23) Böylece o, melek ve diğer varlıklardan daha âlim oldu. Meleklerin ilmi, Hz. Âdem'i görmelerinden önce itiraz şeklindeki suallerinden ortaya çıkmıştır. İblisin ilminin hâsılı ise binlerce yıl ibadet etmesine karşın Allah Teâlâ'ya itiraz etmekle peyda olmuştur. Yine bilmelisin ki ilmin zâhiri amellerin çekirdeği olması hasebiyle güzeldir. Fakat onun güzelliği isimlerin ilmi olan bâtın ilmiyledir. Bu ilim, Hz. Âdem'in ilmidir. Zâhir ilim, -melek de olsa- sahibini katı kalpli yapar. Zira meleklerin Hz. Âdem'in halifeliği hakkında itiraz sûretiyle Allah'a beyan ettikleri sualleri bu yöndedir. Onlar, itiraz eder gibi sualde bulunmuşlardır. İblis ise 'Bundan böyle benim sapmama izin vermene karşılık, ant içerim.' (7/16) demiştir. Onların bu söylemi Allah ile olan konuşmalarında gerçekleşmiştir. Şayet Allah dışında biriyle konuşsalardı durum nasıl olacaktı? Fakat bu durum herkes için geçerli değildir. Niyazi-i Mısri Büyük cihatta halka gereken şey ise tam bir imanla riyakârlık yapmadan, yaptığını işittirmeden, kendini beğenmeden ve nefsini temize çıkarmadan şeriat ile amel etmesidir. Böylece amellerini artırarak Allah'a yaklaşmaya devam ederler. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: 'Kulum bana nafile ibadetlerle öyle yaklaşır ki onu severim. Onu sevdiğimde de onun işitmesi ve görmesi olurum...' Böylece kul Allah'ın nuruna nail olarak O'nunla birlikte hareket eder. Allah ile olmasından dolayı akıbeti hususunda pişman olmaz. Zira sevgilinin yapmış olduğu her şey meşgule şayandır. Niyazi-i Mısri

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

İrfan Sofraları'ndan Altı Çizili Cümleler

İrfan Sofraları'ndan Altı Çizili Cümleler