8 Bin Yıllık Çömlekte İnsanlığın İlk Matematik İzi
Yaklaşık 8 bin yıl öncesine ait antik çömleklerin üzerindeki çiçek motifleri, insanlık tarihinin en eski matematiksel düşünce örneklerini barındırıyor. Arkeologlar ve matematikçilerin birlikte yürüttüğü araştırmalar, bu süslemelerin rastgele tasarımlar olmadığını, aksine geometrik oranlar ve simetri kurallarına dayandığını ortaya koydu. Neolitik Dönem'e ait bu çömlekler, insanoğlunun matematik anlayışının yazılı kayıtlardan çok daha eskiye uzandığını kanıtlıyor. Uzmanlar, motiflerdeki düzenli tekrarlar ve oranların bilinçli bir matematiksel farkındalığın göstergesi olduğunu belirtiyor. Bu keşif, matematiğin kökenine dair bilinen tarihi yeniden yazılmasına neden olabilir.
İsrail'deki Hebrew Üniversitesinden araştırmacılar, Kuzey Mezopotamya'da Milattan Önce (MÖ) 6200-5500 dönemine ait Halaf kültüründen kalan 375 çömlek parçasını inceledi.
Çömleklerde yer alan çiçek motiflerinde 4, 8, 16, 32 ve 64 yapraktan oluşan desenlerin tekrarlandığını belirleyen bilim insanları, bu sayıların geometrik dizilim oluşturduğunu ve simetriye dayalı matematiksel düşünceyi yansıttığını tespit etti.
Araştırmacılar, sayıların, bir dairenin eşit parçalara bölünmesine dayanan ve her adımda iki katına çıkan düzenle oluşturulduğunu, bunun da bilinçli matematik anlayışına işaret ettiğini ortaya çıkardı.
Bilinen en eski yazılı matematiksel sistemlerin yaklaşık MÖ 3000'lere tarihlendiğini ve Sümerlerin 60 tabanlı sayı sistemini kullandığına dikkati çeken bilim insanları, Halaf kültüründe görülen sayı düzeninin ise ne bu sisteme ne de bilinen başka bir matematiksel yapıya uyduğunu belirtti.
Araştırmacılar, bulguların, matematiksel düşüncenin sanılandan çok daha erken bir dönemde, daha basit ama sistematik biçimde ortaya çıktığına işaret ettiğini bildirdi.
Çalışmanın detaylarına "Journal of World Prehistory" dergisinde yer verildi.