Sözcüklerin Gücü: Nezaket ve Zorbalıkla Mücadele
İnsanı insan kılan, kalbinde taşıdığı merhamet ve bu merhametin dışa vurumu olan tatlı dilidir. Şairin de dediği gibi; "Bir kalbiniz vardır, onu tanıyınız." İşte tam da bu düsturla yola çıkan, yaşları küçük ama vicdanları, merhametleri ve sosyal farkındalıkları son derece büyük olan öğrenciler, gönülleri ısıtan bir projeye imza attılar. "Zorbalığa Karşı Sözcüklerin Gücü" adlı bu kıymetli çalışma, günümüzün en büyük yaralarından biri olan akran zorbalığına kelimelerin zarif kalkanıyla çare oluyor.
Akran zorbalığına karşı iletişim ve kelimelerin gücünü kullanmayı hedefleyen Zeytinburnu Şehitler Bilsem öğrencileri; Yusuf Meriç Çıkmaz, İsmail Hamza Eroğlu, Mehmet Ali Bakır ve Kerim Tuğberk Şimşek, Türkçe Öğretmenleri Merve Çiftçi danışmanlığında örnek bir projeye imza attı. TÜBİTAK 4006 Bilim Şenlikleri kapsamında hayata geçirilen proje, unutulmaya yüz tutmuş nezaket sözcüklerini yeniden günlük hayatın merkezine taşımayı ve zorbalık ateşini şefkatli kelimelerle söndürmeyi amaçlıyor.
Proje hazırlık sürecinde öncelikle makaleler okuyan öğrenciler, ardından çevrelerindeki öğretmenleriyle çeşitli röportajlar gerçekleştirerek toplumun nezaket algısını ölçtü. Yapılan görüşmelerde "teşekkürler, lütfen, görüşürüz, kolay gelsin" gibi ifadelerin en çok kullanılan nezaket kelimeleri olduğunu tespit eden ekip, daha sonra bu kavramları kalıcı hale getirmek için somut materyaller üretti.
Proje ekibi, görev dağılımı yaparak mekanik altyapısı ve tasarımı tamamen kendilerine ait olan tabu formatında bir "Nezaket Çarkı" tasarladı. Aynı zamanda üzerinde çeşitli iyilik görevlerinin ve usta yazarların özdeyişlerinin bulunduğu bir ajanda hazırlayan öğrenciler, karekod ile sosyal medya hesaplarına bağlanan özel kitap ayraçları da üretti.
"Zorbalara Fiziksel Karşılık Vermeyin, Sözcükleri Kullanın"
Projenin temel felsefesini "Zorbalık yapmayın, yaptırmayın. Sözcüklerle iyileştirin" diyerek özetleyen gençler, akranlarına zorbalıkla başa çıkma konusunda şu uyarılarda bulundu:
-
İzleyici Kalmayın: "Herhangi bir zorbalık türünde asla sessiz kalmayın ve sadece izleyici olmayın. Kelimelerinizle buna mutlaka karşı çıkın."
-
Alevi Sözcüklerle Söndürün: "Zorbalarla fiziksel güçle temas etmeye çalışmak en büyük hatadır. Bu, karşı tarafın sinirini daha da artırıp olayı büyütebilir. Unutmayın, sözcükler her zaman yeterli olur ve olayın alevini söndürebilir."
-
Küçük İyilikleri Küçümsemeyin: "Bir yerden çıkarken sadece 'kolay gelsin' demek bile bir insanın yüzünü güldürüyor. Nezakete giden yoldaki basamaklar sözcüklerdir."
Öğretmen Merve Çiftçi: "Amacımız Kalplere Dokunmaktı"
Projenin danışmanlığını yürüten Türkçe Öğretmeni Merve Çiftçi, öğrencilerin öğle aralarından fedakarlık yaparak büyük bir özveriyle çalıştıklarını belirtti. "Bir kalbiniz vardır onu tanıyınız" şiarıyla yola çıktıklarını ifade eden Çiftçi, şunları söyledi:
"Bizim amacımız büyük bir yankı uyandırmak ya da ticari bir başarı elde etmek değildi. Sözcüklerin insan hayatındaki önemini tekrar hatırlatmak istedik. Kitap okumak bu noktada çok önemli. Ebeveynlerin çocuklara 'kitap oku' demesinden ziyade bizzat okuyarak örnek olması gerekiyor. Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır; çocukların bizi nezaketimizle görmeleri onlara rehber olmak için yeterlidir."
Ailelerde 'Nezaket' Uyanışı
Projeyle birlikte öğrencilerin evdeki iletişim süreçlerinde de olumlu değişimler yaşandığı gözlemlendi. Günlük hayatta çoğu zaman farkında olmadan geçiştirilen "elinize sağlık", "seve seve", "kolay gelsin" gibi ifadelerin aile içindeki kullanımı artarken; projede görev alan öğrenciler, bu çalışmanın ailelerinde bir "nezaket uyanışına" vesile olduğunu dile getirdi.