Dünyaca ünlü yazarlardan genç yazarlara öneriler

Charlotte Bronte, dönemin İngiliz şairi Robert Southey'e iyi bir yazar olmak için tavsiye almak üzere yazdığında, kadınların ev işlerinden başka bir şeyle meşgul olmaması gerektiği öğüdünü almıştı. Ne var ki bu tavsiye, ünlü Jane Eyre romanının yazarının Currer Bell (bir erkek adı) takma adıyla yazmasını engellememişti. 'Okumak istediğiniz ama henüz yazılmamış bir kitap varsa; onu siz yazın.' 'Kitabınızı, okuyup fikirlerini söylemeleri için bir ya da iki arkadaşınıza verin.' 'Ormanın ortasında oturup durmayın. Kaybolduysanız ya da tıkandıysanız, geldiğiniz yoldan geri dönüp başka bir yola girin. Karakteri değiştirin, zamanı değiştirin, açılış sayfasını değiştirin.' 'Kendi eserinize dönük eleştiri yaparken en vasat okurmuş gibi davranmanız gerekir. Ayrıca öykünüzde kendi görüşünüzü saklar gibi yapıp onu alttan alta belirtirseniz oldukça ilginç olabilir.' 'Kalemi eline almadan önce her olay örgüsünün akıbetini adına layık şekilde detaylı şekilde donatmaktan daha açık bir şey yoktur' diyen Poe, hikâyenin sonunu 'sürekli göz önünde bulundurmanın olay örgüsüne zaruri bir sonuç havası kattığını' belirtir. Poe'nun bu tavsiyesi romanlar için değil, özellikle bir oturuşta okunan kısa hikâyeler için geçerlidir. 'Tam olarak çılgınca bir şey söylemeden önce, iyi bir yazı için düşünülen bütün kuralları yıkmalısınız.' 'Kısa yazılabilecek bir cümleyi boşuna uzatmayın. Hatta bir kelimeyi metinden çıkarmak mümkünse onu mutlaka çıkarmanız gerekir.' 'Büyük eserler, hiçbir zaman popüler fikirler ve eğilimlere kapılıp gidenlerce yaratılamaz.' 'Okuyun, okuyun ve okuyun. Eğer okuyacak vaktiniz yoksa yazmak için de ne vaktiniz ne de malzemeniz yok demektir.' 'Deşin! Öyküler anılarınızdır, önceden beri var olan keşfedilmemiş bir dünyanın parçalarıdır. Yazarın görevi ise mümkün olan en derindeki anıları çıkarmak için gerekli araçları kullanmaktır.' 'İyi bir eleştiri her zaman gereklidir. Onun için eserini kapılar kapalıyken yaz ve kapılar açıkken bir daha yaz.' 'Hikaye yazmakta bir sihir olsa bile ki öyle olduğuna inanıyorum, bu sihri henüz bir yazardan diğerine aktaracak bir reçeteyi kimse geliştiremedi... Bunun formülü sanırım, yazan kişiyi, başka insanlara aktaracak kadar önemli olduğuna inandığı şeyleri aktarmaya teşvik etmektir... Eğer yazan kişi bu konuda teşvik edilirse, bunun bir yolunu bulacaktır... Bilinmelidir ki, iyi hikayeyi iyi yapan güzellikler ve kötü hikayeyi de kötü yapan hatalar vardır... Etki doğurmayan bir hikaye kaçınılmaz olarak kötü olacaktır.' 'Yazar hikayesini yeri geldi mi tek cümleyle özetlemeli, yeri geldi mi onu binlerce kelimeye kadar genişletebilmeli.' 'Yazarın üç şeye ihtiyacı vardır. Deneyim, gözlem ve hayal gücü. Bunlardan iki tanesi varsa, bazen bir de yeter, diğerinin eksikliğini kapatır.' 'Oku, oku, oku. Her şeyi oku; çöpleri, klasikleri, iyi ve kötü her şeyi oku ve onların nasıl yazıldığını anla. Tıpkı ustasını izleyen bir çırak gibi. Oku! Onu özümse. Sonra yaz. Eğer iyi olursa, öğrenmişsin demektir. Kötü olursa, pencereden at gitsin!' Yazım aşamasında yazarının sıkıldığı bir kitaptan mutlaka okurun da sıkılacağını söylüyor. Anlaşılır bir dil kullanmak ve gereksiz uzatmalardan kaçınmak gerektiğini de ekliyor. İki dünya savaşına da tanıklık etmiş, 20. yüzyılın en büyük yazarları arasında kabul edilen Hemingway'e göre yazmanın belirli kuralları yoktur. Ayrıca onun en önem verdiği husus, roman ve öykülerde yaratılan karakterlerin adeta aramızda yaşamaları gerektiğidir. 'Öyle bir karakter yaratın ki, der yazar, aramızda dolaşsın.' 'Yazmaktan vazgeçemem. Şunu her zaman anladım ki benim kaderim bir okur ve ileriyi düşünmeden bir yazar olarak hep edebiyata dönük oldu. Ben acil bir soruna, bir iç gerekliliğe cevap vermek için yazarım. Adasında yaşayan Robinson veya Monte Cristo Kontu'ndaki Edmond Dantes olsaydım yazmazdım. 30 yaşına dek, kendi hakkımda yazılanları okudum. Sonra vazgeçtim bundan. Bir kitabım yayımlandığında dostlarım bana yazdığım şeyden söz etmemeleri gerektiğini bilirler. Ben bir kitabı öyle yayımlatırım; sonra da iyi ya da kötü, haklı ya da haksız, eleştirilerden hiç haberim olmaz. Kitabın satışından da. Bu kitabevini ve yayıncıları ilgilendirebilir; ama yazarı değil.' 'İşe roman yazarak başlamayın. Roman yazmanız uzun zaman alır. Yazmaya haftada bir tanesini tamamlayacağınız şekilde ayarlayacağınız bir düzende bir sürü kısa hikâye yazarak başlayın. Bu çalışmayı bir yıl sürdürün; peş peşe 52 tane kötü hikâye yazmanız mümkün olmadığına göre başarıya ulaşacaksınız.' (Ray Bradbury ilk romanı Fahrenheit 451'i otuz yaşında yazmaya başlamış.) Önemli olanın yazmak istediğinizde belirleyeceğiniz ilk cümle olduğunu vurguluyor. Ayrıca detaylı araştırmalarla doldurulan bir kitabın çok sıkıcı olacağını da ekliyor. 'Yazdığın hiç bir şeyi, başkalarına kritik ettirmeden bastırma.' Baştan sona tüm sahneleri bilmenin gerekli olmadığını söylüyor. Okur gibi sizin de yazarken şaşacağınız bölümlerin olması gerektiğini söylüyor. Kurguya başlamadan önce hikayenin sizin için ne anlama geldiğini de bilmeniz gerektiğini vurguluyor. Onun önerileri daha çok gerçekçi olmak ve büyük yazarlarla boy ölçüşmeye gerek olmadığı üzerine. Eco'ya göre hemen Nobel Ödülü alma hayali kurmamalı, uzun cümleler kurmamalı ve yalnız yaşayan dahiyi oynamamalı. 'Kitabın giriş kısmını kısa tutun, aksi halde çok bunaltıcı olabilir.' 'Bitene kadar o şeyin neyle ilgili olduğunu söylememenin gayet iyi bir kural olduğunu düşünüyorum. Söylediğin takdirde hep birazını kaybediyorsun. Bir daha eskisi gibi sana ait olmuyor.' 'Bazı kitaplar tadılmak, bazıları da yutulmak içindir. Pek az kitap çiğnenmek ve sindirilmek içindir.' 'Aklınızda bulunsun: İnsanlar bir şeylerin yanlış olduğunu söylediklerinde genellikle haklıdırlar ama tam olarak neyin yanlış olduğunu ve nasıl düzeltileceğini söylediklerinde, çoğunlukla haksızdırlar.' 'İyi bir yazar sadece kendi ruhunu değil, arkadaşlarının ruhlarını da ele geçirir.'

AKADEMİK

İLAHİYAT

Kur'an

TARİH

EDEBİYAT

SİNEMA

MÜZİK

EĞİTİM

FELSEFE

SOSYOLOJİ

PSİKOLOJİ

GALERİ

LİSTELER

FİKRİYAT TV

ESMA-İ HÜSNA

İSLAM

MÜZİK

FİKRİYAT AKADEMİ

Dünyaca ünlü yazarlardan genç yazarlara öneriler

Charlotte BRONTE