;

Arama

Taş çağı ve Mezopotamya tarihi

Sanat kendini ilk olarak, Avrupa’da Yüksek Paleolitik Çağ’da insanların ortaya çıkmasıyla gösterdi. Sanatın doğuşu kapsamında başladığımız yazı dizimizin ilk bölümünde, bu dönemden kalma ndeki motiflere, ilk şehirler ve ibadethanelere ve taş çağı heykellerine yer vermiştik. Bu kapsamdaki ikinci yazımızda ise Taş Çağı resimleri ve tarihine ait resim, heykel ve kültürlerine yönelik bilgileri derledik.

Genç Taş Çağı'nda yaklaşık 30.000 yıl önce, büyük sanat değerine sahip mağara resimleri yapıldı. Güneybatı Avrupa'nın mağara sistemlerinde, Afrika'da Avustralya ve dünyanın başka bölümlerinde resimler bulundu.

avcı sanatı olarak aslında av hayvanlarını ama aynı zamanda ayı, aslan gibi doğal düşmanları da resimlediler. Kültsel-dinsel yoruma göre bu resimler iyi bir av geçmesini güvence altına alan bir tür avcı büyüsü işlevi görüyordu. Ancak başka yorumlar da mümkündür. Ortaya çıkarılan Avrupa duvar resimlerinde az sayıda insan figürü betimlenmişken çağdaşları olan heykellerde konu çoğu kez insandı. Hayret verici doğallıktaki hayvan betimlemelerinden başka hayvanların üzerinde ya da içine doğru, belki avdaki mızrakları simgeleyen soyut işaretler ve çizgiler çiziliyordu.

KOŞAN GEYİK

MÖ 21.000-13.000 arası, İspanya, Altamira mağara resmi

Altamira mağarası kömürle yapılmış 100'den fazla çizimi; bizon, geyik at ve domuzun yer aldığı renkli hayvan betimlemelerini barındırır. Kırmızı, sarı ve kahverengi renkler aşı boyasından ve kantaşından, siyah ise kömürden elde edilmiştir. Yeşil, mavi ve beyaz renk yoktur.

BİZON

MÖ 21.000-13.000 arası, İspanya, Altamira mağara resmi

Başyapıt niteliğindeki bu resim kahverengi, siyah ve koyu sarı tonlarındadır. Kompozisyon hem bütünüyle hem de kusursuz detaylarıyla etkileyicidir.

VAHŞİ AT

MÖ 17.000-15.000 arası, mağara resmi, Lascaux, Dordogne, Fransa

Peşlerindeki oklardan kaçan vahşi atlar alışıldığı üzere profilden gösterilmiş. Renkler kürk, tüy, ahşap fırça ya da parmaklarla veya içi boş kemiklerden püskürtülen toz pigmentle uygulanmış.

HOTTENTOT AFRİKALI RESMİ (KHOİ)

Yaklaşık MÖ 2500, Rusape, Zimbabwe

Resim bir şefin cenaze töreni hazırlıklarını betimliyor. Serveti – sığırları, koyunları ve av köpeği- gösterilmiş. Mezolitik silüet üslubu"nda insan figürleri farklı hareket ve pozlarda gösterilir.

MEZOPOTAMYA: SÜMER, AKAD, BABİL, ASUR

Günümüzde Irak olarak bilinen bölgedeki sanatı MÖ 6. yüzyıla kadar Sümer, Akad, Babil ve Asur kültürlerinden oluşuyordu. Toplumsal farklılıklara sahip olmalarına karşın bu uygarlıklar kültür ve sanatlarını birbirini izleyerek oluşturdular. Sonuç olarak geleneklerinin sıkı sıkıya birbirlerine geçtiği kabul edilir. Yönetici sınıfın öykülerini anlatmakta kullandıkları kabartmalar ve kil levhalar Sümerlerin tercih ettiği sanat formlarıydı. Heykeller çoğunlukla kübik veya silindir formunda yapılıyordu, gözler oldukça etkileyiciydi. Taş oyma sanatı silindir mührün ortaya çıkmasıyla birlikte başladı. Asur krallarının iktidar iddiaları anıtsal kabartmalar ve heykellerle donanmış saraylarının inşasıyla kanıtlanıyordu.

İMPARATOR GUDEA BİR VAZOYLA

Yeni Sümer Heykeli, yak. MÖ 2150, kireçtaşı, yükseklik 61 cm, Lagash'ta bulundu. Louvre Müzesi, Paris

Lagash'lı Sümer İmparatoru Gudea gücünü vurgulayan bir su taşıyıcısı olarak gösterilmiş. Uzun, basit giysisi çivi yazısıyla yazılmış bir ithafı içeriyor. Kutsal emir kralın iktidarını onaylıyor.

KANATLI BOĞA

Khorsabad'da Sargon II'nin sarayında bulundu. Louvre Müzesi, Paris

İnsan başlık kanatlı boğa anıtsal figürü boğanın fiziksel gücünün insan aklıyla birliğini simgeliyordu. Buradaki figürlerin önde, yanda ve arkada sağlam durumda görülen beş ayağı bulunuyor. Sargon II iktidarında Yeni Asur İmparatorluğu gücünün zirvesine ulaştı. Khorsabad Sarayı'nın kapıları bu hayali yaratıklar tarafından korunuyordu. İmparatorun kahramanlıklarını ve askeri zaferlerini öven bir kabartma dizisi hemen yakındaki duvarlara yerleştirilmişti. Bu sahneler ziyaretçiyi etkilemek için özemle düzenlenmişti.

HAMMURABİ KANUNLARI

Eski Babil, yak. MÖ 1750, yükseklik 225 cm, siyah bazalt, Susa'da bulundu. Louvre Müzesi, Paris

tanrıların onayına dayanarak egemenliğini sürdürdü ve adaleti uyguladı. Bu kabartmanın altında yazılı kanunlar sanatta politik propagandanın ilk örneklerinden biri olarak adlandırılabilir.

BABİL İŞTAR KAPISI'NDAN BOĞA

MÖ 604-561, astarlı tuğla kabartma, Bergama Müzesi, Berlin

Tanrı Marduk'un zigguratın ve Nebuchadnezzar II'nin sarayına giden tören yolu bu 14 metre yükseklikteki giriş kapısından geçiyordu. Boğalar, ejderler ve aslanlar betimlenmiş.

Gelecek yazı: Mısır'ın Erken Dönem Yüksek Kültürü

FİKRİYAT
Derlenmiştir.

YAZIYI GÖNDER
İsim Soyisim
E-Posta
Alıcı E-Posta
Mesaj
Doğrulama
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz
www.fikriyat.com
2017 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN