Arama

Martin Luther King

Siyahilerin sivil haklara kavuşmalarında mihenk taşı

  • Doğum Tarihi 15 Ocak 1929
  • Doğum Yeri ABD
  • Ölüm Tarihi 4 Nisan 1968
  • Ölüm Yeri ABD
Martin Luther King, 15 Ocak 1929 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Georgia eyaletinin Atlanta şehrinde doğdu. Gerçek adı Michael Luther King Jr'dı. Adını sonradan Martin olarak değiştirdi.Martin Luther'in dedesi Ebenezer Baptist Kilisesi'nde 1914-1931 yılları arasında başrahiplik yapmıştı.

HAYATI

◼️ Martin Luther King, 15 Ocak 1929 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Georgia eyaletinin Atlanta şehrinde doğdu. Gerçek adı Michael Luther King Jr'dı. Adını sonradan Martin olarak değiştirdi.

◼️ Martin Luther'in dedesi Ebenezer Baptist Kilisesi'nde 1914-1931 yılları arasında başrahiplik yapmıştı. Bu yüzden kendisi de Baptist bir rahipti. Kendisinden büyük bir ablası ile kendinden küçük bir erkek kardeşi vardı. Martin Luther King, ilkokula Atlanta'da gitti. Morehouse Koleji'nden 1948 yılında yüksek bir ortalamayla mezun oldu.

◼️ Üniversite yıllarında siyahi gruplara katılarak aktif faaliyet gösterdi. Burada yurttaş hakları lideri Benjamin Mays ile tanışarak onun fikirlerinden etkilendi.

◼️ Üniversitede 3 yıl ilahiyat okuduktan sonra 1951 yılında Pennsylvania'da bulunan Crozer İlahiyat Seminerleri'ne katıldı. Buradan birincilikle mezun olduktan sonra çalışmalarını Boston'da sürdürdü.

◼️ Boston Üniversitesi'nde Sistamatik Teoloji alanında yüksek lisans yaptı. Bu dönemde Coretta Scott ile tanışarak evlendi. Çiftin bu evliliğinden iki kız ve iki erkek çocukları oldu.

MÜCADELESİ

◼️ 1954 yılında, Martin Luther King, Montgomery'deki Dexter Avenue Baptist Kilisesi'ne rahip olarak çağırıldı.

◼️ 1 Aralık 1955 tarihinde Rosa Parks adlı bir siyahi kadın, Jim Crow Yasaları gereği "yerini bir beyaz vatandaşa vermemesi" nedeniyle tutuklandı. King, bunun üzerine Montogomery Otobüs Boykotunu düzenledi. Bu boykot bir yıldan uzun sürdü.

◼️ Dikkatleri üzerine çeken Martin Luther King boykot nedeniyle tutuklandı. Boykot, Amerikan Yüksek Mahkemesi'nin eyaletler arası otobüslerde ve diğer ulaşım araçlarında ırk ayrımcılığının sona ermesine kadar sürdü.

◼️ Bu olaydan sonra siyahi kiliselerin birleşmesi ve güç birliği yapmasında etkili oldu. Yurttaş hakları reformu için çalışmalar başlatılmasını ve 1957 yılında Güney Hıristiyan Liderlik Konferansı'nın kurulmasında önemli rol oynadı.

◼️ Mahatma Gandhi'yi kendine örnek alan Martin Luther King, insan hakları ve siyahlar ile beyazlar arasında eşitliğin en büyük savunucularından biri oldu.

◼️ 1961 yılında Amerikan gizli servisi FBI tarafından dinlenmeye ve takip edilmeye başlandı.

◼️ Martin Luther King, şiddete dayanmayan gösteriler düzenledi. Jim Crow Yasalarınca güneydeki ırk ayrımcılığının son bulması için çalışmalar yaptı. Bu protestoların medyanın da ilgisini çekmesiyle istenilen etki oluştu.

◼️ Televizyonda ve gazetede yayınlanan yazılarıyla birçok kişi Martin'e destek verdi. Başlattığı yurttaş hakları hareketi 1960'lı yıllarda ülkenin en önemli gündem maddesini oluşturdu.

HAYALİ

◼️ Yürüyüşe farklı etnik gruplardan birçok kişi katıldı. Martin Luther King'in Lincoln Anıtı önünde yaptığı "I have a dream" (Bir hayalim var) adlı konuşma Amerikan tarihinin en iyi ve önemli konuşmalarından biri olarak kabul edildi.

◼️ Bu eylemler sonucu Yurttaş Hakları Kanunu (Civil Rights Acy of 1964) ile Oy Hakkı Kanunu (Voting Rights Act of 1965), Amerikan Anayasası'na girdi.

◼️ Martin Luther King, bu yürüyüş ve insan hakları konusunda yaptığı çalışmalarda, ırksal önyargıyı kırmakta başarılı olduğu ve şiddet içermeyen tutumu nedeniyle 1964 yılında Nobel Barış Ödülü sahibi oldu.

◼️ Martin Luther King, yaptığı konuşmalarda birçok kez Amerikan halkının, siyahi vatandaşlara uyguladığı maddi ve manevi baskıdan dolayı tazminat ödemek zorunda olduğunu söylemişti.

◼️ 1964 yılında bu konuda yazdığı "Neden Bekleyemeyiz?" adlı kitabında kölelik nedeniyle siyahi vatandaşların alamadığı maaşlarının tazminatı olarak 50 milyar doların bir tazminat programı içerisinde 10 yıl gibi bir sürede siyahlara dağıtılması gerektiğini söylemişti.

◼️ Güney Hıristiyan Birliği'nin de katılımıyla 25 Mart 1965 tarihinde Selma şehrinden eyalet başkenti Montgomery'e bir yürüyüş düzenlemek istediyse de başarılı olamadı.

◼️ 7 Mart günü başlanması düşünülen yürüyüş, karşıt grupların ve polisin sert tutumu nedeniyle iptal edildi. "Kanlı Pazar" olarak adlandırılan bu günde birçok gösteri katılımcısı öldü ve yaralandı. Bu olay, Yurttaş hakları hareketinde birliğin sağlanması ve desteğin artmasında etkili oldu. Martin Luther King, başkan Lyndon B. Johnson ile görüştükten sonra yürüyüşü erteledi.

◼️ Olaydan iki hafta sonra, 28 Mart 1965 tarihinde Martin Luther King'in önderliğinde aynı yürüyüş bir müdahale olmadan tamamlandı. Alabama'da gerçekleşen bu yürüyüşe 25 bin kişi katıldı.

SUİKAST

◼️ Martin Luther King, güneyli ırkçılar tarafından izleniyordu. Medyanın King'in aleyhinde yazılar yazması güneyli ırkçıları daha da galeyana getirdi. Kapitalizme olan tepkisi yüzünden yalnız bırakılan Martin Luther, 3 Nisan 1968'de Mason Temple'da "Mountaintop'a Gittim" adlı son konuşmasını yaptı.

◼️ Martin Luther King, 4 Nisan 1968 tarihinde Memphis'te kaldığı Lorraine Motel'in balkonunda uğradığı silahlı suikast sonucu öldürüldü. Ölümünün ardından ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, ulusal yas ilan etti.

◼️ Cenazesine 300 bin kişi katıldı. Suikastı gerçekleştiren James Earl Ray, İngiltere'de havaalanından çıkış yapmaya çalışırken yakalandı. ABD'ye teslim edilen Ray, suçunu itiraf etmesi üzerine 99 yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı.

 

Biyografinin daha detaylı halini okumak için tıklayın

2022 Fikriyat. Tüm hakları saklıdır.
BİZE ULAŞIN